Bijna 1 op de 5 Vlamingen krijgt ooit te maken met eetbuien of compensatiegedrag. Dat blijkt uit de Public Mental Health Monitor, een interuniversitaire leerstoel gefinancierd door Zorgnet-Icuro. Tegelijk blijkt dat veel mensen pas laattijdig of helemaal geen professionele hulp zoeken. Slechts 1 op de 3 mensen met een eetstoornis kreeg ooit ondersteuning.
1 op de 5 mensen krijgt ooit te maken met eetbuien of compensatiegedrag
Wie denkt aan een eetstoornis, beeldt zich nog te vaak een extreme en zichtbare aandoening in. "Maar bij veel mensen die met eetproblemen worstelen, zie je helemaal niets", verklaart John Ros, diensthoofd van de afdeling eetstoornissen bij Alexianen Zorggroep Tienen.
In de praktijk hebben veel meer mensen een verstoorde relatie met eten. Uit onderzoek blijkt dat bijna 1 op de 5 Vlamingen ooit in zijn leven kampte met eetbuien of compensatiegedrag. Het gaat dan bijvoorbeeld over zelfopgewekt braken, of misbruik van laxeermiddelen en vochtafdrijvende middelen.
"Ik schrik niet van die cijfers. Veel mensen hebben geen diagnose, maar vertonen wel verstoord eetgedrag", zegt Ros. "Sommige mensen met een normaal gewicht of overgewicht gaan compenseren wat ze gegeten hebben."
"Dat kan gevaarlijk zijn voor hun gezondheid, want door een verstoord eetpatroon verloopt de stofwisseling in je lijf niet goed. Zo loop je het risico dat je organen, zoals je hart, onder druk komen te staan", waarschuwt Ros.
Vaak op jonge leeftijd
Uit het onderzoek blijkt dat de piek ligt tussen 15 en 25 jaar. "Maar op zich worstelt iedereen op een bepaald moment in zijn leven wel eens met eten", verduidelijkt Ros.
"Sommigen als kleuter, anderen als student als ze stress hebben. Maar het wordt pas zorgwekkend als het blijft duren. Er is ook geen probleem met op je eten letten of diëten, maar als je lichamelijke klachten krijgt of als je eronder lijdt, dan is het wel belangrijk dat er hulp komt."
Veel mensen hebben geen diagnose, maar vertonen wel verstoord eetgedrag
John Ros, afdelingshoofd eetkliniek Tienen
Daarnaast toont de studie aan dat zulke verstoorde eetpatronen sterk samenhangen met andere mentalegezondheidsproblemen. "De meeste mensen worstelen effectief met een slecht zelfbeeld, maar dat is vaak gekoppeld aan andere onderliggende problemen, zoals depressie of trauma", aldus Ros.
Stap naar hulp is groot
Tegelijk blijkt dat veel mensen pas laattijdig of helemaal geen professionele hulp zoeken. Slechts 1 op de 3 mensen met een eetstoornis kreeg ooit ondersteuning. En wie uiteindelijk hulp zoekt, wacht daar gemiddeld meer dan 10 jaar mee. Nochtans levert vroeg ingrijpen bij een beginnende eetstoornis een grote gezondheidswinst op.
Volgens de onderzoekers speelt stigma een belangrijke rol, net als de overtuiging dat je de problemen zelf moet of kan overwinnen. Ook de perceptie dat behandeling te duur is, houdt mensen tegen om hulp te zoeken.
Voor de groep die ouder is, is het vaak nog een zoektocht om de juiste hulp te vinden
John Ros, afdelingshoofd eetkliniek Tienen
Al werden daar de laatste jaren ook wel stappen in gezet. Sinds 2024 betaalt het RIZIV een zorgtraject eetstoornissen terug voor jongeren onder de 23 jaar. "Maar voor de groep die ouder is, is het vaak wel nog een zoektocht om de juiste hulp te vinden. Dus dat zou de volgende prioriteit moeten worden", vindt Ros.
Els worstelde met eetstoornis: "Dit hoeft niet voor de rest van je leven te zijn"
