"De Olympische Spelen mét doping": dat zijn de Enhanced Games, een omstreden evenement in Las Vegas waar tientallen atleten die bewust prestatiebevorderende middelen nemen het tegen elkaar opnemen. Ontdek het verhaal achter het miljoenencircus dat door de sport- en medische wereld wordt verafschuwd.
Las Vegas doet zijn bijnaam en reputatie zondag alle eer aan. Sin City - de stad van de zonde - huisvest op 24 mei de eerste editie van de Enhanced Games.
De Enhanced Games?
Het zaadje voor het omstreden geesteskind werd al in de zomer van 2023 geplant en komt uit de koker van de steenrijke Australiër Aron D'Souza.
Werd er lange tijd gedacht dat het om slechts een publiciteitsstunt zou gaan, dan zal het kindje zondag na veel vijven en zessen het levenslicht zien.
Dat het grensverleggende project in de traditionele sportwereld bestempeld wordt als een ongewenst kind, is nog zacht uitgedrukt.
Het basisprincipe van de Enhanced Games druist namelijk helemaal in tegen de spelregels van de zuivere sportdisciplines.
Sport en doping worden als water en vuur bestempeld, maar in Las Vegas gaan de aartsvijanden hand in hand. Onder de noemer: eerlijker en veiliger.
Wij gooien niet met stenen naar de traditionele sportwereld, zoals zij dat overigens wel naar ons doen. Wij zijn niét de Spelen, ook al worden we daarmee vergeleken.
Max Martin (CEO Enhanced Games)
"We proberen niet te interveniëren met de huidige systemen", is de uitleg van Max Martin, een van de sterke mannen achter de Enhanced Games, in een documentaire van de BBC.
"Wij gooien niet met stenen naar de traditionele sportwereld, zoals zij dat overigens wel naar ons doen. Wij zijn niét de Spelen, ook al worden we daarmee vergeleken."
De kritiek is oorverdovend, aangezien atleten die zich hebben ingeschreven, zich bewust doperen om bestaande wereldrecords aan te vallen.
Dat zal gebeuren in explosieve disciplines zoals zwemwedstrijden (50m en 100m vrije slag en 50m en 100m vlinderslag), atletiekwedstrijden (100m en 110m horden) en gewichthefwedstrijden.
Atleten die gezwicht zijn voor de bijzonder lucratieve deals, bereidden zich de jongste maanden voor in Abu Dhabi. Daar werden ze medisch gescreend en trainden ze in de beste omstandigheden en kregen ze onder medisch toezicht prestatiebevorderende middelen toegediend.
Het gaat om onder meer anabole steroïden, testosteron, groeihormonen en epo. Recreatieve drugs zijn verboden.
"Ons programma is wetenschappelijk ondersteund en alle middelen zijn toegelaten op de farmaceutische markt", verdedigt de organisatie zich.
Verkeerslicht in New York
De cameraploeg van de BBC in de VAE was niet welkom in het ziekenhuis waar de dopingproducten werden toegediend, maar kwam wel te weten dat zo'n 40 atleten zich 12 à 16 weken onder begeleiding hebben laten doperen.
Wetenschappers en antidopingautoriteiten staan uiteraard al een hele tijd op hun achterste poten. "Atleten zijn zich niet bewust van de risico's die ze nemen. Er wordt hen verteld dat alles veilig verloopt, maar daar is geen bewijs van", klinkt het.
Vooral de effecten op lange termijn zijn terra incognita. "Wat gebeurt er als die impact pas over enkele jaren aan het licht komt en de schade niet meer te herstellen valt?"
"De bewuste atleten worden nog 5 jaar opgevolgd", countert de medische commissie van de Enhanced Games.
Maar experts wijzen ook op de negatieve bewustzijnsinvloed van het rebelse initiatief. "We denken dan vooral aan de jonge generaties die hiermee geconfronteerd zullen worden."
"Jonge mensen krijgen een gevaarlijke boodschap over het gebruik van doping en drugs. Er wordt veel te weinig gesproken over de gezondheidsrisico's, terwijl die toch navenant zijn."
CEO Martin reageert: "Bij alles wat je doet, zijn er risico's. Zelf woon ik in New York en daar kan ik op straat aangereden worden. Wij zetten verkeerslichten in om de risico's te beperken."
"We nemen echt wel de juiste voorzorgsmaatregelen. Onze boodschap is duidelijk: don't try this at home. Doe het niet in je eentje. Dat is het enige wat we veroordelen."
1 miljoen dollar
Atleten die hun fiat hebben gegeven voor de Dopingspelen, worden als een paria behandeld in de sportwereld. De kritiek van officiële federaties en sportbonden is vernietigend.
Een van de deelnemers is James Magnussen. De Australische zwemmer, tweevoudig wereldkampioen en drievoudig olympisch medaillewinnaar, is zowat de posterboy van het evenement.
Magnussen doet straks een gooi naar de duizelingwekkende prijzenpot. De totale prijzenpot bedraagt naar verluidt 25 miljoen dollar (21,5 miljoen euro). En voor een (illegaal) wereldrecord op de topnummers is er een bonus van 1 miljoen dollar, zo'n 860.000 euro.
De Australiër, intussen persona non grata in de sport, deelde foto's tijdens zijn dopingbehandeling, waarbij zijn fysieke metamorfose angstaanjagend is. "De basis was testosteron, een beetje het vlees en de aardappelen van elk dopingprogramma. Het werkte goed, misschien zelfs iets te goed", grijnst hij.
Magnussen verdedigt zijn keuze. "De overgave, het harde werk, de focus op herstel, het diëten: dat zijn aspecten die bewonderd zouden moeten worden. Maar dit is niet voor iedereen weggelegd en die boodschap is duidelijk."
"Dat er gevolgen op lange termijn kunnen zijn? Als profatleet zet je jouw gezondheid sowieso op het spel. 30 uur per week trainen, daar is niets gezonds aan."
"Maar als er een risicofactor zou zijn, dan zouden er al indicaties zijn op kortere termijn. En die neveneffecten heb ik nog niet gezien."
Niet langs de achterdeur
Andere atleten - zo staan ook de Britse zwemmer Ben Proud en de Amerikaanse spurtbom Fred Kerley op de affiche - tonen begrip voor de controverse, maar vinden niet dat ze dopinggebruik normaliseren.
"De term doping mag in deze context niet worden gebruikt, want doping heeft te maken met bedrog. Wij maken hier gebruik van substanties die beschikbaar zijn voor iedereen en veel toegediend worden."
"Dit staat ook los van de professionele sport. Wij nemen verantwoordelijkheid voor onze eigen beslissing. We respecteren de meningen, maar er is geen rivaliteit. We doen iets nieuws."
"We hebben destijds alle regels gevolgd en doen dat ook hier. Als je uitlegt wat er gebeurt, is er geen probleem."
"Doping sijpelt in de profsport binnen langs de achterdeur en alles gebeurt op een onveilige manier. Met dit project zal er meer kennis en begrip zijn. In de toekomst kan het dan medisch veilig en verantwoord gebeuren."
Als je de sporter hierin vrij laat, dan open je de doos van Pandora. En dan weet je niet tot wat het zal leiden. Ik denk aan gezondheidsproblemen en zelfs slachtoffers tijdens het sporten.
Tom Teulingkx
Vraag is vooral hoe die toekomst er zal uitzien.
Blijft het bij een onverantwoorde en commerciële zeepbel die snel springt of wordt de doos van Pandora geopend, zoals Tom Teulingkx 2 jaar geleden in een aflevering van Sporza Daily al vreesde?
"Waarom zou er plaats zijn voor een andere organisatie die het tegengestelde doet en de dopingcode volledig loslaat? Dat is ethisch en medisch zeer onverantwoord", is Teulingkx' standpunt.
"De Enhanced Games beweren dat steroïden niet schadelijk zijn voor de gezondheid, maar elke arts zal dat tegenspreken."
"Als je de sporter hierin vrij laat, dan open je de doos van Pandora. En dan weet je niet tot wat het zal leiden. Ik denk aan gezondheidsproblemen en zelfs slachtoffers tijdens het sporten."
"Als ze dit willen, dan is het brood en spelen zoals bij de Romeinen. Daar zullen zeker atleten en publiek voor zijn, maar daar zullen geen artsen instappen."
Longevity
Wat de organisatie achter het evenement echt wil, is natuurlijk ook geldgewin. Vorig jaar stapte Enhanced naar de beurs en ook 1789 Capital, geleid door Donald Trump junior, heeft al ettelijke miljoenen in het buitenbeentje gepompt.
Ondanks een gebrek aan grote sponsors en interesse van traditionele media maakt Enhanced zich sterk dat hun eerste editie een schot in de roos wordt.
De achterliggende gedachte gaat namelijk verder en draait vooral rond de "longevity"-industrie, waarbij men streeft naar een langer en gezonder leven. Die visie wordt uitgebouwd met een commercieel model en webshop waarbij particulieren allerhande supplementen kunnen aankopen en therapieën kunnen volgen.
De Enhanced Games als rem op de veroudering en als redders van de wetenschappelijke vooruitgang, als het ware.
"Er is een duidelijke link met een beweging die al 25 jaar aan de gang is, het transhumanisme", legde journalist en dopingexpert Hans Vandeweghe nog uit in onze podcast.
"Men wil de verbeterde versie van de mens ongeremd zijn ding laten doen. En in sport pleiten mensen al een 20-tal jaar om doping zomaar toe te laten."
"De extreme stelling van de transhumanisten zegt dat de maakbaarheid van de mens nog veel verder kan gaan. We mogen er geen rem opzetten en we mogen dat medicinaal toelaten."
"Als je de uithouding van de mens zal verbeteren, dan maak je hem eigenlijk gezonder. Over 10 of over 50 jaar heb je dan de vraag: waar eindigt het genezen van de mens en waar begint het verbeteren? Ik denk niet dat we daar een antwoord op hebben."
Waar zondag wel al een antwoord op zal worden geformuleerd, is in welke mate een onderbouwd dopingprogramma de limieten van atleten kan doen opschuiven.
Dat de integriteit en de geloofwaardigheid van de sport en sporters zo op het spel worden gezet in Las Vegas, dat is voor de aanhangers van de Enhanced Games wel een gokje waard.
