Imperium achtervolgd door tragedies: portret van familie Van der Valk, die rouwt na dood Martin (16) in Brasschaat

We schrijven 1862. Op een veiling koopt ene Nicolaas van der Valk voor 4.210 gulden 'De gouden leeuw', een boerderij en melklokaal in Voorschoten. Hij kan het op dat moment niet vermoeden, maar het is het begin van wat later zou uitgroeien tot het Van der Valk-imperium, een van de grootste hotelketens in de Lage Landen. 

Nicolaas vormt het melklokaal om tot café en bouwt intussen een gezin van liefst 24 kinderen uit. Zijn zoon Martinus - een nakomertje - vormt het café om tot hotel/restaurant. "Je moet de slaplantjes oprapen die een ander weggooit", had zijn vader hem ingepeperd.

En zo geschiedde.

Martinus zoekt het ene na het andere horecabedrijf om over te nemen. Zijn doel? Elk van zijn kinderen moet een eigen hotel hebben en hij heeft er zelf liefst 11. Dat lukt in 1962, zo'n 7 jaar voor zijn dood. 

Na de dood van Martinus treden zijn zonen Gerrit en Arie van der Valk steeds uitdrukkelijker op de voorgrond. Gerrit is de ondernemer en het gezicht van de keten, Arie ontfermt zich over de financiën. De Van der Valk-vestigingen schieten als paddenstoelen uit de grond. 

De hotels krijgen allemaal dezelfde huisstijl mee, ze serveren dezelfde appelmoes met gekonfijte kers en op alle gevels prijkt dezelfde toekan. 

Achter dat kenmerkend logo zit nog een opmerkelijk verhaal. Een valk was, gezien hun achternaam de logischere keuze geweest. Maar het werd dus een toekan. Dat had alles te maken met de Tweede Wereldoorlog. Toen de familie na de oorlog op zoek was naar een familielogo, lag de oorlog nog veel te vers in het geheugen en dus wilde de familie ver weg blijven van de roofvogelsymboliek van de nazi's. 

"Als een valk slaapt is ’t niks en gaat hij op roof uit, dan is het net een adelaar. Een toekan is een mooie, grote, tropische vogel, een vrolijk beest, een gezellig beest. Dat past veel beter bij ons", klinkt het bij Gerrit van der Valk.

Ondanks die gezellige, vrolijke uitstraling blijft de familie niet gespaard van tragedies. 

Op een novemberavond in 1982 wordt de vrouw van Gerrit, Toos, uit haar woning in Nuland ontvoerd door 3 Italiaanse criminelen. Die zijn naar verluidt op zoek naar Gerrit, maar wanneer Toos zegt dat hij niet thuis is, wordt ze zelf meegenomen.

3 weken lang wordt Toos vastgehouden in een appartement in Brussel, vastgeketend aan een radiator. Ze wordt pas vrijgelaten nadat haar familie 13 miljoen gulden op tafel heeft gelegd. 

De hotelketen mag dan wel groeien, de spanningen groeien recht evenredig. Halverwege de jaren 90 barst de bom. Op een strand in Curaçao wordt Gerrit van der Valk gearresteerd op verdenking van belastingontduiking. Ook Arie en 7 andere leden van de familieclan worden opgepakt. Uiteindelijk wordt een schikking gesloten voor 213 miljoen gulden. 

Na de belastingaffaire wordt het bedrijf opgesplitst en verdeeld onder de kinderen van Martinus. Een zet die een einde zou maken aan de eenheid van de dynastie van Gerrit en Arie, en aan de eenheid van de Van der Valks. 

In 2001 volgt een nieuwe klap, met de verdwijning van Corrie van der Valk, nog een telg uit de Van der Valk-dynastie. In de vroege ochtend van 7 januari drinkt ze nog een koffie met haar man, daarna gaat ze in rook op. 17 jaar lang zal er geen spoor van haar zijn.

Pas in 2018 wordt duidelijk wat met haar gebeurd is. Al die tijd blijkt ze anoniem begraven te zijn op het kerkhof van Bois-de-Villers, in Namen. De dag van haar verdwijning was ze gegrepen door een trein. Omdat ze geen papieren bij zich had, kon ze niet geïdentificeerd worden en verdween ze in een anoniem graf. 

Door de jaren heen heeft de familie niet alleen geïnvesteerd in hotels, maar ook in tankstations, restaurants, boerderijen, laadpalen, allemaal goed voor een jaaromzet van om en bij de 1,5 miljard euro. 

Tegelijk is de structuur er niet eenvoudiger op geworden, en de problemen ook niet. Een deel van de familie scheurt zich af en richt een eigen label 'Valk Exclusief' op. Verschillende familieleden staan recht tegenover elkaar in rechtszaken. Er is een dispuut over de opvang van asielzoekers in de hotels. Een van de zonen van Arie pleegt zelfmoord. Een brand verwoest Hotel De Gouden Leeuw, ooit de allereerste vestiging. 

Er zijn intussen dus tal van familietakken, een aantal kleinere groepen en een aantal onafhankelijke hotels. Maar eigenlijk heeft zowat elk familielid een eigen hotel en zijn er ook leden die compleet een andere weg inslaan.

Een aantal wetten blijven wel in steen gebeiteld. Zo mag de toekan alleen gebruikt worden als de hoteleigenaar rechtstreeks verwant is met pater familias Martinus, moet het vastgoed toebehoren aan de families en zijn er een aantal regels rond bijvoorbeeld hygiëne en financiën. 

Hoe dan ook doet de structuur heel wat vragen rijzen over de toekomst, benadrukt Het Financieele Dagblad, dat de hotelketen vorig jaar serieus onder de loep nam: "Om de kwaliteit van het merk te beschermen, wil de vierde generatie de familiebanden graag goed houden, zo geven zij aan. Hoe doe je dat als de groep achterneven en -nichten zo groot is geworden dat veel familieleden elkaar nog nooit hebben gezien of gesproken? Hoe blijft het alsmaar uitdijende concern controleerbaar?", klinkt het. 

Toch wil de familie na het drama in Brasschaat, waarbij 4 telgen betrokken raakten, vooral eensgezindheid uitdragen, zo bleek de voorbije dagen. Eén van hen, Martin Dias, overleefde het niet. 

De jongen van 16 zat aan de hotelschool in Koksijde en "bereidde zich met hart en ziel voor op een toekomst in de hotellerie". "Een toekomst die hem abrupt ontnomen werd."

"Van der Valk staat voor familie en vandaag voelen we dan ook samen dit verlies dat zo onmetelijk groot is", schrijft Van der Valk Nazareth, het hotel van de ouders van Martin. 

Een boodschap die ondersteund wordt door het Van der Valk-hotel in Mechelen, en dat in Luxemburg: "Zijn heengaan laat een enorme leegte achter in de harten van onze hele familie en iedereen die hem kende."