Hoe in Wellen bouwpakketten voor privévliegtuigjes werden gebouwd: het verhaal achter de 'Tipsy Nipper'

In tegenstelling tot de meeste bouwpakketten komt dit niet uit een Zweedse meubelwinkel. "De Tipsy Nipper is een Belgisch vliegtuig", steekt expert en luchtvaarthistoricus Bob Rongé van wal. "Daarvan zijn er niet zoveel. Het is ontwikkeld door Ernest-Oscar Tips uit Oost-Vlaanderen. Tips was zeer inventief en ook directeur bij Avions Fairey, een vliegtuigbouwer in Gosselies." 

Wat zou uitgroeien tot de Tipsy Nipper, begon eind de jaren '50 als het 66e ontwerp van Tips. "De onderdelen werden wel in de fabriek gemaakt, maar het was de bedoeling om het aan te bieden als bouwpakket voor zelfbouwers. Het moest vooral goedkoop en eenvoudig zijn. In ons land is men daar nooit echt toe gekomen."

Het ontwerp bleek desondanks toch vrij populair. "Bij Avions Fairey in Gosselies zijn een 65-tal exemplaren gebouwd", gaat Rongé verder. "Vandaag vliegen er nog 3 rond in ons land. Binnenkort komt daar een 4e bij, want mijn zoon en ik hebben er begin dit jaar 1 gekocht. Dat toestel is binnenkort ook luchtwaardig." 

Niet lang na de geboorte van het toestel wordt de productie in Gosselies echter al stopgezet. "De vliegtuigbouwer haalde immers een contract binnen om F104 Starfighters te bouwen voor de Belgische luchtmacht en dat was veel lucratiever", weet Rongé.  

Het toestel vindt dan uitgerekend in Herten, bij Wellen, een 2de leven. Inwoner Armand Neven, die nog burgemeester zou zijn van 1970 tot 1976, en André Delhamende, medewerker bij Avions Fairy, slaan daarvoor de handen in elkaar.  Volgens de geschiedenisboeken gebeurt dat onder de naam Cobelavia (Compagnie Belge d'Aviation). 

"Maar dat bedrijf is een duistere bladzijde in het verhaal van het toestel", benadrukt Rongé. "Het heeft officieel eigenlijk nooit bestaan. We weten niet goed hoe het daar gelopen is. Uiteindelijk worden er maar 4 jaar lang Tipsy Nippers geassembleerd in Wellen. In totaal gaat het volgens officiële archieven om slechts 6 à 7 toestellen. In 1965 verkoopt Delhamende het programma aan een bedrijf uit het Verenigd Koninkrijk. Daar worden dan nog een 30-tal exemplaren gebouwd." 

Maar volgens Tony Neven, de zoon van Armand, zijn er in Wellen meer toestellen geassembleerd. "4 jaar lang is er elke maand 1 toestel van de band gerold. Die gingen volgens mijn herinnering zowel naar grootgrondbezitters in Afrika en Zuid-Amerika als stuntvliegers in Europa. Een testpiloot haalde ze op. Als landingsbaan werd de weg tussen Wellen en Berlingen gebruikt."

Toch is het toestel niet super bekend bij het grote publiek. Rongé geeft toe dat het vooral bij kenners een speciaal plekje heeft. "Je koopt zoiets niet toevallig. Het toestelletje moet je fascineren en charmeren. Alle eigenaars denken er hetzelfde over.  Het is ook ontworpen om acrobatische manoeuvres zoals een loop of een rol aan te kunnen."

Maar wat moet dat kosten? Een snelle online opzoeking levert exemplaren op ter waarde van 20.000 à 25.000 euro. "De prijs van een vliegtuig hangt sterk af van hoeveel uren de motor nog verder kan. Technisch moet elk toestel jaarlijks door de keuring geraken. De prijs zal dus lager liggen voor een Tipsy Nipper waar je een nieuwe motor in moet steken."