Etienne Davignon (93) overleden, "de laatste vertegenwoordiger van wat je het oude België kan noemen"

Minister van Staat, Europees commissaris, zakenman en diplomaat: Etienne Davignon was het allemaal. "Hij was de laatste vertegenwoordiger van wat je het oude België kan noemen, het Belgische establishment dat al in de vorige eeuw is gestorven", reageert Marc Reynebeau in Nieuwe Feiten, op Radio 1. Reynebeau omschrijft Davignon als "christendemocratisch, conservatief en bemiddeld".

"Hij is een instrument van de macht geweest", denkt Reynebeau. In de jaren 60 kwam Davignon als stagiair-diplomaat in het pas onafhankelijke en woelige Congo terecht.

Ook toen hij terug in België was, heeft hij zich volgens Reynebeau "zeer intens" beziggehouden met Congolese kwesties. "Hij werd in verband gebracht met de moord op Patrice Lumumba, de eerste premier van Congo."

Davignon werd ook aangeklaagd. "15 jaar geleden heeft de familie van Lumumba tegen een 10-tal personen die toen actief waren een klacht ingediend wegens betrokkenheid bij moord", legt Marc Reynebeau uit.

Volgens Reynebeau moet het gerecht toch wel duidelijke aanwijzingen hebben van oorlogsmisdaden om een procedure op te starten. Bovendien was Davignon de laatste beschuldigde die nog in leven was. Tot nu, dus. 

"Hij is een instrument van de macht geweest", denkt Reynebeau. Volgens oud-premier Mark Eyskens (CD&V) heeft een mogelijk proces invloed gehad op zijn gezondheid. "Dat denk ik wel. Hij leek stoer, maar het was een gevoelige man." 

"Aangezien de heer Davignon de enige nog in leven zijnde beklaagde was in dit dossier, zal de strafvordering naar alle waarschijnlijkheid vervallen verklaard worden wegens het overlijden van de betrokkene", reageert het federaal parket vandaag. Op 8 juni valt daarover een beslissing.

"Je kan geen groot dossier noemen, of Davignon was erbij." Volgens Marc Reynebeau hebben al die dossiers iets gemeen: ze draaien om België, "het oude België dat men in stand probeert te houden". In dat verband noemt hij het uitzonderlijk dat Davignon als niet-politicus benoemd is tot minister van Staat.

Het eerste dossier waarbij zijn naam valt, is dat van de Société Générale. "Hij was bestuurder bij de Generale Maatschappij, maar die Generale Maatschappij had geen directeur of CEO, maar een gouverneur." Als bestuurder had Davignon er een flinke vinger in de pap. "Hoe prestigieus was dat!" Maar de Generale Maatschappij ging uiteindelijk wel teloor.

Ook in de luchtvaart speelt hij een rol. "Op een bepaald moment gaat Sabena failliet, de nationale luchtvaartmaatschappij. Hij trachtte dat te redden en ligt mee aan de basis van wat nu Brussels Airlines is."

En dan was er uiteraard ook nog zijn betrokkenheid bij Fortis. "Dat was een fusie uit de jaren '90 van de Generale Bank en de ASLK met een aantal Nederlandse banken", brengt Marc Reynebeau in herinnering.

"Een gigafusie met als centrale figuur graaf Maurice Lippens. En dat deden ze op de verjaardag van koning Albert." Nog Belgischer kan het niet. Maar ook dat verhaal liep niet goed af, want in 2008 ging Fortis ten onder.

"Hij dacht dat hij daar iets kon doen, maar dat is niet gelukt", zegt Maurice Lippens, zijn 'partner in crime'. 

"Hij was toch een zeer uitzonderlijke man", vindt oud-premier Mark Eyskens. "Zo zijn er geen twee." Volgens Eyskens heeft men hem meer dan eens een politieke functie aangeboden. Zo heeft hij een "leidende rol in de Brusselse regering" geweigerd. 

"Je kan niet echt zeggen dat Etienne Davignon een echt publiek figuur is", aldus Eyskens. "Zijn naam kwam niet elke dag in de krant. Hij is een figuur van de schaduwzijde, en daardoor ook zeer invloedrijk. Hij was veel invloedrijker dan de meeste politici." 

"Hij is een van de machtigste mensen van België geweest, maar hij deed alsof dat niet zo was", beaamt Maurice Lippens in De Wereld Vandaag, op Radio 1.