Sinds de Spaanse regering heeft aangekondigd mogelijk zo'n 500.000 mensen een tijdelijke verblijfsvergunning te geven, circuleren online tal van geruchten. Zo klopt het niet dat geregulariseerde personen een maandelijkse uitkering zouden krijgen. Andere verhalen zijn dan weer wél echt, zoals video's van mensen die over de omheining van een ambassade klimmen op zoek naar papieren. Wij checken 5 verhalen.
Regularisatie van migranten in Spanje: wat klopt en wat klopt niet? 5 beweringen die vaak terugkeren
In het kort:
Spanje kondigt inderdaad een regularisatie aan voor mogelijk 500.000 migranten, maar er circuleert ook veel onjuiste informatie daarover.
Veel claims worden in licht aangepaste vorm herhaald, je kan ze dus leren herkennen.
Een voorbeeld is dat geregulariseerden geen maandelijks bedrag van 2.800 euro krijgen en ze niet zomaar in andere EU-landen kunnen gaan wonen of werken.
De aankondiging van de regularisatie leidde voorlopig ook niet tot een toevloed van migranten.
De Spaanse regering heeft plannen goedgekeurd om ongeveer 500.000 ongedocumenteerde migranten te regulariseren. Premier Pedro Sánchez omschreef het besluit van zijn regering zowel als een "daad van rechtvaardigheid", als een noodzaak voor Spanje.
Het plan van de regering biedt migranten een verblijfsvergunning van 1 jaar, die mogelijk verlengbaar is. Om in aanmerking te komen, moeten kandidaten onder meer aantonen dat ze al 5 maanden ononderbroken in Spanje woonden vóór 31 december 2025. Aanvragen kunnen ingediend worden tussen 16 april en eind juni 2026.
Sinds de aankondiging van het nieuws circuleren op sociale media heel wat beweringen en vragen over die regularisatiecampagne, de ene al juister dan de andere. Veel van die claims komen steeds terug, soms in een licht aangepaste vorm. We bekijken de 5 meest gestelde vragen.
1. Kunnen geregulariseerde migranten "uitzwermen" over heel Europa?
Een bewering die sinds de aankondiging van de regularisering de ronde doet, is dat de mensen die geregulariseerd worden, zouden kunnen verhuizen naar andere EU-landen om daar te wonen en te werken.
Zo reageerde de uiterst-rechtse Franse partijvoorzitter Jordan Bardella op X dat de geregulariseerden "zich morgen vrij door Frankrijk kunnen bewegen en zich er zelfs vestigen, aangetrokken door de vrijgevigheid van ons onvoorwaardelijk en open sociale systeem".
Maar door Spanje geregulariseerde mensen kunnen niet zomaar in een ander EU-land gaan wonen of werken.
Op de officiële website van de Spaanse regering staat: "De verblijfs- en werkvergunning geeft u geen recht om u in de rest van de Europese Unie te vestigen of te werken."
"Begunstigden kunnen een legale verblijfsvergunning in Spanje verkrijgen met een initiële geldigheidsduur van één jaar. Deze vergunning geeft hen alleen het recht om in Spanje te wonen en te werken, niet in een andere EU-lidstaat", zo klinkt het nog.
Dat zegt ook professor migratierecht Ellen Desmet (UGent): “Een regularisatie in Spanje geeft derdelanders – dat zijn personen die geen nationaliteit bezitten van een lidstaat van de Europese Unie, Zwitserland, Noorwegen, IJsland of Liechtenstein – niet het recht om in een ander land te werken of wonen.”
“Daarvoor moet je eerst het statuut van langdurig ingezetene verwerven, waar heel wat voorwaarden aan vasthangen, zoals een wettig verblijf van 5 jaar en voldoende bestaansmiddelen. Als je als derdelander toch naar een ander EU-land zou willen gaan, moet je de procedure volgen zoals andere derdelanders. De Spaanse regularisatie biedt hier geen extra voordeel.”
De theorie loopt natuurlijk niet altijd gelijk met de praktijk. “Onderzoek laat zien dat geregulariseerde migranten in de praktijk niet altijd wachten tot ze formeel langdurig ingezetene zijn”, zegt ook migratieonderzoeker Dries Lens (Universiteit Antwerpen). “Sommigen trekken al eerder naar andere EU-landen op zoek naar werk, vaak in een informele of semi-legale situatie. Al is het moeilijk te zeggen hoe sterk dat vandaag nog speelt.”
Nog een andere mogelijkheid is dat een derdelander die legaal in Spanje werkt door de werkgever wordt gedetacheerd naar een andere lidstaat om daar tijdelijk diensten te verlenen. "Het is dus niet uitgesloten dat in Spanje geregulariseerde derdelanders op die manier toch naar een andere lidstaat worden gestuurd", zegt Herwig Verschueren, emeritus professor Europees en internationaal sociaal recht (Universiteit Antwerpen). "Maar dit kan enkel voor de uitvoering van de opdracht en kan zeker niet leiden tot een definitief verblijf of definitieve tewerkstelling in die andere lidstaat."
Reizen binnen de EU mogen de mensen die een regularisatie zullen krijgen overigens wel.
Bezoekers van buiten de EU kunnen binnen het Schengengebied reizen en er eventueel kort verblijven. Doorgaans gaat dat over een periode van maximaal 90 dagen in een periode van 180 dagen.
2. Maken ook "criminelen" aanspraak op regularisatie?
Online wordt beweerd dat ook zogenaamde “criminelen” geregulariseerd kunnen worden.
“Legalisering van meer dan 800.000 illegale economische vluchtelingen van wie de helft criminelen zijn is in volle gang”, staat er bijvoorbeeld te lezen op X .
Maar hoe zit het precies? Op de officiële website van de Spaanse regering staat geschreven dat mensen die in aanmerking komen om geregulariseerd te worden “geen strafblad mogen hebben en geen bedreiging mogen vormen voor de openbare orde, openbare veiligheid of volksgezondheid.”
In het Koninklijk Besluit van de regularisatie staat dat de kandidaten “geen strafblad mogen hebben zoals gedefinieerd in artikel 126D.”
Die opmerking verwijst naar artikel 126D in het Koninklijk Besluit 1155/2024 van 19 november waarin wordt gezegd dat kandidaten “geen strafblad mogen hebben in Spanje en in de landen waar hij of zij de afgelopen 5 jaar vóór de datum van binnenkomst in Spanje heeft verbleven.” De bepaling geldt voor misdrijven die in het Spaanse rechtssysteem zijn vastgelegd.
Met andere woorden: mensen die aanspraak willen maken op een regularisatie mogen geen criminele feiten in Spanje hebben gepleegd, of in de landen waar ze de 5 jaar vóór verhuis naar Spanje verbleven.
3. Wordt Spanje nu “overspoeld” door migranten?
Het nieuws van de regularisatiecampagne bracht vrijwel meteen een toestroom op gang. Niet van migranten naar Spanje, maar wel van berichten online die beweerden dat zo’n toestroom van migranten op gang kwam.
Zo zou de Spaanse politie ontdekt hebben dat er in Azië migratieroutes ‘geactiveerd’ werden vanaf dat het nieuws bekend was. Ook doorheen de Sahara waren mensen plotsklaps in grote aantallen onderweg richting Spanje. Maar evengoed waarschuwde de politie van Spanje zogezegd dat illegale migranten in andere Europese landen nu naar Spanje gingen om geregulariseerd te worden.
Om deze “overspoeling” te illustreren, worden op sociale media gretig beelden van migranten gedeeld. Maar die hebben niet allemaal iets met de huidige situatie te maken. Beelden die tonen hoe mensen over het hek van de Gambiaanse ambassade in Madrid klimmen (zie foto hieronder), op zoek naar de nodige papieren voor regularisatie, zijn echt en recent .
Maar deze twee bootjes ( zie foto’s hieronder) arriveerden al in 2023 op de Spaanse kust.
En deze beelden uit de Saharawoestijn (zie foto’s hieronder) staan al minstens sinds januari 2025 online. Beide video’s tonen dan ook helemaal niet hoe Spanje door de aankondiging van regularisatie zou overspoeld worden.
Er zullen ongetwijfeld mensen zijn die naar aanleiding van het nieuws proberen naar Spanje te gaan. Maar het idee dat Spanje nu ‘overspoeld’ wordt door migranten sinds de aankondiging in januari, blijkt helemaal niet uit de cijfers. Volgens statistieken van het Spaanse ministerie van Binnenlandse Zaken zijn er tussen 1 januari en 30 april 2026 43,2 procent minder migranten in Spanje aangekomen dan in dezelfde periode in 2025.
Aan de Spaanse factcheckers van Maldita ontkent het ministerie van Binnenlandse Zaken ook dat de politie een waarschuwing heeft uitgestuurd over migranten uit andere Europese landen.
Mensen die nu naar Spanje willen trekken om geregulariseerd te worden, kunnen zich overigens de moeite besparen. Om in aanmerking te komen voor regularisering moest je op 31 december 2025 al minstens vijf maanden in Spanje wonen .
4. Krijgen geregulariseerde mensen een maandelijkse som geld?
Online wordt beweerd dat de Spaanse premier Pedro Sánchez de geregulariseerde mensen “2.800 euro per maand zal geven totdat ze werk vinden.” Die beweringen zijn vaak gebaseerd op een zogenaamde krantenkop die in het Spaanse medium “El Diario de España” zou zijn verschenen.
Maar zowel de afbeelding van de krantenkop als de bewering zijn vals. Het medium “El Diario de España” bestaat niet (in tegenstelling tot het medium elDiario.es) en de voorpagina bestaat evenmin.
Bovendien is de datum in het artikel “24 mei 2024” terwijl de aankondiging van de regularisatiecampagne pas in januari 2026 werd gedaan. In het Koninklijk Besluit over de regularisatie wordt ook niet verwezen naar een maandelijks bedrag van 2.800 euro.
Met andere woorden: nee, er is op dit moment geen plan om de geregulariseerde mensen een maandelijkse som geld te geven.
5. Probeert premier Sanchez met deze campagne aan nieuwe kiezers te komen?
Verder circuleert de claim dat Sanchez via deze regularisatie aan nieuwe kiezers probeert te komen. De 500.000 migranten zouden volgens deze claim, eens geregulariseerd, kunnen stemmen en zouden dan door deze procedure in Sanchez’ voordeel stemmen. Hoe zit dat?
Een intentie - "wat is Sanchez' bedoeling?" - kunnen we uiteraard niet factchecken. Hetzelfde geldt voor toekomstvoorspellingen. Maar wat we wel weten, is dat je de Spaanse nationaliteit moet bezitten én meerderjarig moet zijn, als je in Spanje wil stemmen .
Er zijn verschillende manieren om die nationaliteit te bekomen, en regularisatie valt daar niet onder.
Je kunt de Spaanse nationaliteit wél verwerven via, ten eerste, je ouders . Als je vader, moeder of een ander ouderlijk figuur Spaans is en in Spanje geboren, maak je aanspraak. Een tweede manier is via een koninklijk decreet , wat enkel gebeurt bij uitzonderlijke omstandigheden. De derde optie is echter de meest gebruikte door buitenlanders: het verwerven van de nationaliteit via legaal verblijf in Spanje.
Ook daarbinnen bestaan er enkele categorieën. De meeste mensen moeten 10 jaar lang legaal in Spanje verblijven om aanspraak te kunnen maken op de nationaliteit. Voor vluchtelingen kan die periode ingekort worden tot 5 jaar. Mensen uit enkele welbepaalde landen kunnen al na 2 jaar Spaans worden. Het gaat hierbij heel specifiek over o.a. Latijns-Amerikaanse landen, Portugal, de Filipijnen. Hoeveel geregulariseerden uit deze landen afkomstig zijn, weten we pas na de volledige regularisatieprocedure. Ten slotte kunnen sommige migranten ook al na 1 jaar de Spaanse nationaliteit aanvragen. Dit gaat enkel over mensen die in Spanje geboren zijn of die al minstens een jaar getrouwd zijn met iemand met de Spaanse nationaliteit.
De regularisatie zorgt ervoor dat deze mensen 1 jaar lang legaal kunnen verblijven in Spanje. Dat is op zichzelf te kort om meteen al de nationaliteit te kunnen aanvragen via één van bovenstaande procedures. Bovendien moeten er ook verschillende testen worden afgelegd (kennis van het Spaans, de samenleving, de wetten) en moet er een bewijs van goed gedrag afgeleverd worden.
Zonder nationaliteit kun je niet stemmen, dus Sanchez zal niet meteen nieuwe kiezers krijgen via de regularisatie. De mensen die nu regularisatie krijgen, zullen mits verlenging van hun legaal verblijf, ten vroegste over twee jaar de Spaanse nationaliteit kunnen aanvragen, als ze aan de voorwaarden voldoen.
Valse bewering of niet? Tips om echt van nep te onderscheiden:
Veel van de beweringen die circuleren over de regularisatiecampagne worden min of meer herhaald. Maar hoe kan je nu weten of een claim echt is of niet? Deze tips zetten je alvast op weg:
Emoties: Word je angstig of kwaad van een bericht? Controleer het dan. Nepnieuws en propaganda mikken op je emoties, want zo raken nepberichten sneller verspreid. Het is belangrijk om te beseffen dat migratie en migratiewetgeving complexe thema's zijn. Vaak is de realiteit genuanceerder dan wat in 1 enkele claim beweerd wordt.
Kern van waarheid: Soms kan nepnieuws een kern van waarheid bevatten, maar worden bepaalde zaken uitvergroot waardoor het bericht toch misleidend wordt.
De bron: Waar komt het nieuws vandaan? Probeer de woorden uit het bericht op te zoeken en dan zie je welke andere accounts het nieuws nog delen. Zo kan je nagaan of het om betrouwbare accounts gaat of vooral om accounts met een bepaald doel.
Andere media: Wordt een bepaalde uitspraak ook in reguliere media gebracht en uitgelegd? Komt wat je daar leest overeen met het bericht op sociale media?
Factchecks: Kijk eens of er al factchecks bestaan over het onderwerp. Dat kan bijvoorbeeld bij het European Digital Media Observatory (EDMO) of in Vlaanderen bij deCheckers .
Conclusie
Online wordt beweerd dat geregulariseerde mensen kunnen "uitzwermen" naar andere EU-landen. Dat is misleidend. Geregulariseerden in Spanje krijgen enkel het recht om in Spanje te wonen en werken en kunnen zich niet zomaar in andere EU-landen vestigen. Het is wel niet uitgesloten dat mensen informeel in andere landen gaan wonen, maar dat is zonder regularisatie ook het geval.
Maken ook "criminelen" aanspraak op een regularisatie? Dat is eerder onwaar. Kandidaten voor regularisatie mogen geen strafblad hebben in Spanje en in de landen waar zij de afgelopen 5 jaar vóór de datum van binnenkomst in Spanje verbleven.
Er is geen bewijs dat Spanje sinds de aankondiging van de regularisatie wordt overspoeld door migranten, en de beschikbare cijfers tonen zelfs een daling van het aantal aankomsten.
De bewering dat geregulariseerden in Spanje maandelijks 2.800 euro krijgen is onwaar en gebaseerd op een verzonnen bron.
De regularisatie levert Sánchez op korte termijn geen nieuwe kiezers op, omdat geregulariseerden niet automatisch stemrecht krijgen en pas na jaren eventueel de Spaanse nationaliteit kunnen verwerven. Die uitspraak is dus misleidend.
Door onder andere naar de bron van de berichten te kijken en op zoek te gaan naar andere verslagen over het nieuws, kan je te weten komen of het al dan niet over nepnieuws gaat.
Dit artikel kwam tot stand binnen het kader van het Prebunking at Scale-project, met steun van het European Fact-Checking Standards Network .
Meer informatie over de factchecks van VRT NWS
Zoek je meer verhalen van VRT NWS CHECK over factchecking, desinformatie of online bedrog? Die vind je hier.
Deze factcheck werd geschreven op basis van de informatie die beschikbaar is op het tijdstip van publicatie. Wil je weten hoe we te werk gaan bij het factchecken? Dat lees je in dit artikel.
Heb je vragen of opmerkingen of wil je weten wie er in ons team zit? Dat lees je in dit artikel.
Je vindt onze factchecks ook terug bij deCheckers , samen met betrouwbare factchecks van enkele andere Vlaamse en Nederlandse redacties.
Wil je iets laten checken? Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be.
VRT NWS is erkend lid van het International Fact-Checking Network (IFCN) en van het European Fact-Checking Standards Network (EFCSN ).
