Voor het eerst zijn in Europa 2 bloedtesten goedgekeurd voor de opsporing van de ziekte van Alzheimer. De testen kunnen voortaan gebruikt worden om mensen met beginnende geheugenklachten op alzheimer te controleren. Tot nu toe kon dat enkel met een ruggenprik of hersenscan, maar een bloedtest zal het goedkoper en toegankelijker maken.
Bloedtesten voor alzheimer Europees goedgekeurd: "Game-changer die opsporing toegankelijker kan maken"
Michaël Torfs
Gepubliceerd:
Een van de bloedtests komt van de Zwitserse farmareus Roche, die deze week zelf met het nieuws naar buiten kwam. De test van Roche (Elecsys pTau217) werd uitgewerkt samen met het Amerikaanse Eli Lilly. De andere goedgekeurde test (Lumipulse G pTau217) is van het Japans-Belgische Fujirebio.
De Europese erkenning betekent dat de test in heel de Europese Unie voortaan gebruikt mag worden omdat hij veilig en voldoende robuust wordt geacht.
Alzheimer is de meest voorkomende vorm van dementie. De tests zullen in gespecialiseerde ziekenhuizen het opsporen kunnen vergemakkelijken bij mensen met beginnende geheugenklachten, van wie vermoed wordt dat ze alzheimer ontwikkelen.
In dat opzicht spreekt neuroloog en alzheimerspecialist Sebastiaan Engelborghs van het UZ Brussel zelfs over "een game-changer".
Deze bloedtests maken het onderzoek goedkoper en toegankelijker dan de huidige standaardtests
Neuroloog Sebastiaan Engelborghs
"We gaan voor een deel van de mensen op die manier een diagnose kunnen stellen na een neuropsychologisch onderzoek. Bij sommigen gaan we een ruggenprik of een amyloïde PET-scan (een hersenscan om alzheimer op te sporen, red.) kunnen vervangen door deze bloedtest."
"Het maakt het een stuk toegankelijker en goedkoper dan de standaardonderzoeken die we nu gebruiken", onderstreept Engelborghs. Er kan ook tijd worden gewonnen, en meer mensen zullen wellicht een test kunnen nemen. Momenteel krijgt naar schatting 75 procent van de mensen met dementie nooit de diagnose.
Alzheimer?
Van alle patiënten met dementie heeft naar schatting 70 procent de ziekte van Alzheimer. De hersenfuncties en het geheugen gaan langzaam achteruit door eiwitophopingen in de zenuwcellen van de hersenen. Een eerste signaal is vaak geheugenverlies. In een volgende fase wordt ook een gesprek volgen, beslissingen nemen of plannen maken moeilijker.
Het aantal mensen met dementie in Europa blijft groeien. In de leeftijdscategorie boven 60 jaar waren er in het jaar 2000 naar schatting 5,9 miljoen, een cijfer dat in 2018 was doorgestegen naar 9,1 miljoen. Volgens schattingen zou het aantal verder klimmen naar 13,5 miljoen in 2030.
De kans dat je tijdens je leven met dementie te maken krijgt, is 1 op 5. In België zouden er ruim 200.000 patiënten zijn.
"Denk dat het aantal tests gaat toenemen"
"Als we iemand van 90 jaar over de vloer krijgen met vermoedens van alzheimer, vragen we ons af of we nog wel een ruggenprik gaan doen. Zo'n bloedtest werkt drempelverlagend. Dus ik denk dat het aantal testen wel gaat toenemen", vertelt Engelborghs nog.
De bloedtest kan de eiwitstapeling in de hersenen bij de ziekte van Alzheimer helpen opsporen. Voorlopig zal hij enkel worden gebruikt in gespecialiseerde ziekenhuizen.
"De plasma pTau217 is een vrij gevoelige test. Let wel, de eiwitophopingen in de hersenen beginnen al 10 tot 20 jaar voor de eerste symptomen. We gaan hem dus juist moeten inzetten in gespecialiseerde geheugenklinieken. Maar nogmaals, het is een game-changer", benadrukt Engelborghs.
