Wetteren onthult monument voor Tsjechische piloot die in 1940 werd neergeschoten

Beran vloog niet voor de Britse, maar voor de Franse luchtmacht. Dat had een bijzondere reden. Na de Duitse bezetting van Tsjecho-Slowakije vluchtte hij eerst naar Polen en later naar Frankrijk. Daar diende hij aanvankelijk in het Vreemdelingenlegioen, later in het Franse leger.

Toen de oorlog in België uitbrak, landde zijn eskadron in Moerbeke-Waas. Kort daarna steeg hij opnieuw op om een groep Duitse vliegtuigen te onderscheppen die langs de spoorlijn van Antwerpen naar Schellebelle vloog. Tijdens dat gevecht kreeg Beran een kogel in de nek. Hij stortte neer in de wijk Jabeke in Wetteren.

Beran werd aanvankelijk begraven in Wetteren. In 1950 werd hij op vraag van zijn familie overgebracht naar Tsjechië. Zijn verhaal bleef lang onbekend, ook in Wetteren.

"Hij was wellicht de eerste van zo'n tiental Tsjechische piloten die in België zijn neergeschoten", zegt ambassadeur Skalník. "In Nederland zijn er meer neergeschoten. We willen niet dat hun offers vergeten worden en monumenten helpen daarbij. Ik kende dit verhaal niet, maar was er wel door ontroerd."

Het monument kwam er na een opmerkelijk toeval. Een ver familielid van Beran schreef in Tsjechië een boek over de piloot en onthulde een monument in Moravië, de streek waar hij geboren werd. Een inwoner van Wetteren die daar aanwezig was, vertelde hen dat ook lokaal auteur Rocco Leplae een boek over Beran had geschreven.

De twee partijen namen contact op en besloten samen een monument op te richten in Wetteren. De Tsjechische ambassade en de Franse consul waren aanwezig bij de onthulling.

Leplae stuitte op het verhaal van Beran tijdens onderzoek naar het lokale verzet. "Door mijn opzoekingswerk ben ik dat verhaal tegengekomen en heb toen ook besloten om daar een apart verhaal over te schrijven", zegt hij. Zijn boek verscheen in 2025. Ook de Tsjechische televisie besteedde aandacht aan het monument.