Foetussen geeuwen mee wanneer hun moeder geeuwt. Dat blijkt uit een nieuwe studie van Italiaanse en Amerikaanse onderzoekers bij 38 zwangere vrouwen. Dat 'besmettelijke' gegeeuw heeft wellicht een voorbereidende functie. "Zo leert de foetus al de motorische responsen stellen in de baarmoeder die het later nodig zal hebben als het zelfstandig kan ademen", zegt professor cognitieve psychologie Tom Beckers.
Nieuwe studie toont aan: geeuw van zwangere moeder 'besmettelijk' voor foetus
Mensen geeuwen dagelijks 5 tot wel 15 keer spontaan. Als je moe bent, bijvoorbeeld, of als je je verveelt. Of wanneer je nog wakker aan het worden bent aan de keukentafel.
Maar je doet het ook vaak automatisch als je iemand anders ziet geeuwen. Voor je het weet, is de hele kamer 'besmet' en mee aan het geeuwen. "Dat is ook in het dierenrijk zo", zegt professor cognitieve psychologie Tom Beckers in 'Nieuwe feiten' op Radio 1. Chimpansees, honden, katten en zelfs parkieten zijn er vatbaar voor.
Uit een nieuwe studie van Italiaanse en Amerikaanse onderzoekers blijkt nu dat geeuwen niet alleen 'besmettelijk' is voor mensen en dieren, maar dat dat ook voor foetussen het geval is.
Meer zuurstof, meer verbinding
Waarom mensen precies geeuwen, heeft volgens Beckers onder andere te maken met ons zuurstofgehalte. "Het reguleert onze ademhaling, de uitwisseling tussen CO₂ en zuurstof, waardoor we het relatieve zuurstofgehalte in ons bloed verhogen."
"Dat is vooral belangrijk als je net ervoor minder diep aan het ademhalen geweest bent, of als je wat suf bent. De geeuw zorgt voor een reset: als er meer zuurstof naar onze hersenen gaat, worden we terug alerter."
Als we zelf geeuwen wanneer we andere mensen zien geeuwen, dan raak je deels gesynchroniseerd op elkaar
Tom Beckers, cognitief psycholoog (KU Leuven)
Dat geeuwen aanstekelijk werkt, heeft te maken met de sociale en verbindende functie. "Het is een empathisch fenomeen. Als we zelf geeuwen wanneer we andere mensen zien geeuwen, dan raak je deels gesynchroniseerd op elkaar", zegt Beckers.
"Evolutionair gezien had het wellicht een signaalfunctie. Als we anderen zagen geeuwen, dan betekent het dat ze op het punt stonden om alerter te worden." Geeuw je in groep, dan verhoogt iedereens alertheid. Ideaal om samen een aanval te pareren of om een prooi te lijf te gaan, bijvoorbeeld.
Ook in de baarmoeder
Uit eerder onderzoek bleek al dat foetussen konden geeuwen. Maar of dat enkel een 'automatisme' was of een reactie op de moeder, was nog een raadsel.
Daarom voerden de onderzoekers een experiment uit bij 38 vrouwen die tussen de 28 en 32 weken zwanger waren. Die kregen in willekeurige volgorde 3 verschillende video's te zien. Eén waarin mensen geeuwen, één waarin mensen hun mond openen zonder te geeuwen, en één van mensen met een neutrale gezichtsuitdrukking. Het gedrag van de moeder werd gefilmd en aan de hand van een 2D-echo werd het gedrag van de foetus gevolgd.
Luister: Tom Beckers buigt zich in 'Nieuwe feiten' over het nieuwe onderzoek
Wanneer moeders naar geeuwende mensen keken, vertoonde 52,8 procent van de foetussen geeuwgedrag. In situaties waarbij de moeder neutraal keek of haar mond wat bewoog, was dat geeuwgedrag er niet. Het toont dus aan dat de foetus specifiek reageert op het geeuwen van de moeder en niet op willekeurige mondbewegingen.
Jong geleerd…
Tijdens het experiment werd de moeder blootgesteld aan het gegeeuw van een andere persoon. "Maar in normale omstandigheden geeuwt de moeder vooral op het ogenblik dat het zuurstofniveau omhoog moet. Dat de ongeboren baby meegeeuwt, is wellicht een manier om die baby voor te bereiden. Die leert al de motorische responsen stellen in de baarmoeder die het later nodig zal hebben als het zelfstandig kan ademen."
Maar hoe kan een foetus meegeeuwen met de moeder, als die de moeder helemaal niet kan zien? "Dat is nog niet duidelijk", zegt Beckers. Misschien heeft het iets te maken met subtiele drukverschillen die de moeder creëert door te geeuwen. Maar eigenlijk tasten we op dit moment nog in het duister."
