Ruzie in Nederland tussen het cosmeticabedrijf Rituals en 2 Nederlands-Indiase onderneemsters die de onderneming House of Ayurveda hebben opgericht. Rituals heeft een cosmeticalijn die 'The Ritual of Ayurveda' heet en beschuldigt House of Ayurveda ervan een inbreuk te plegen op het merkenrecht. Mag je zomaar een eeuwenoud gezondheidssysteem uit India claimen als een merknaam?
Cosmeticabedrijf Rituals claimt ayurveda als merk, maar kan dat zomaar met een oude geneeswijze?
Ayurveda is een heel oud, traditioneel zorgsysteem dat ontstaan is in India. In het Sanskriet betekent Ayur leven en Veda kennis. Indiakenner Chris Verschooten van de KU Leuven beschrijft ayurveda als een holistisch systeem: "Het is gericht op de zoektocht naar een lang, gezond, energievol en gelukkig leven."
De kern wordt gevormd door botanische kennis: planten die kunnen bijdragen aan ons welzijn. Maar ayurveda gaat veel verder dan enkel verzorgingsproducten.
"Het is een holistisch systeem waarbij men naar de mens kijkt als een geheel. Men kijkt dus zowel naar het fysieke als het mentale, naar alles wat zorgt voor het welzijn van een persoon. Dat kunnen bijvoorbeeld ook medicijnen of voedsel zijn. Het is een zeer compleet systeem."
Te algemeen begrip om als merk te claimen
Volgens Verschooten is het problematisch dat een bedrijf zo'n term gewoon kan claimen als merk. "Ayurveda is duizenden jaren oud, het verwijst naar zeer oude teksten waaruit het hindoeïsme is ontstaan. Je hebt in India een Ministerie van Ayush dat de ayurvedische levenswijze promoot. Je kan die term niet zomaar claimen."
Wat Rituals doet, staat mijlenver af van de betekenis van ayurveda
Chris Verschooten, docente Internationale Journalistiek aan de KU Leuven en Indiakenner
Ook in India zijn er bedrijven die ayurveda commercialiseren. Maar wat Rituals doet, zomaar één aspect nemen uit dat complete holistische systeem, staat heel ver af van de oorspronkelijke betekenis van ayurveda. Rituals gebruikt het als een soort culturele toevoeging aan zijn product. Dat zal India niet prettig vinden.
Rituals doet aan culturele toe-eigening
Er is discussie over of Rituals zich de term ayurveda cultureel mag toe-eigenen voor een commercieel product.
Verschooten: "Anderzijds promoot de Indiase overheid zélf het concept ayurveda. En als het in je badkamer staat, kom je ermee in contact en ga je je misschien verder verdiepen in het grotere systeem."
Maar een bedrijf dat een ander bedrijf op de vingers tikt omdat het de term gebruikt, terwijl dat zo'n allesomvattend begrip is, dat lijkt echt wel een probleem. Mogelijk heeft Rituals de doos van Pandora geopend door die term te claimen.
