Door wekenlange Bpost-staking: 5.500 stoelgangstalen te laat aangekomen (en dus onbruikbaar)

Lezer Patrick stuurt onze redactie deze mail: "In het kader van het vroegtijdig opsporen van darmkanker kregen we vandaag volgend bericht: 'Aangezien het opgestuurde staal veel te lang onderweg was, is het niet meer bruikbaar en vragen we om de stoelgangtest opnieuw te doen.'" Hij voegt eraan toe: "Ik ben er zeker van dat ik niet de enige persoon ben die in dat geval verkeert."

Een telefoontje met het Centrum voor Kankeropsporing (CVKO), dat de darmkankertests organiseert, leert dat Patrick inderdaad lang niet de enige is. Sinds de start van de stakingen bij Bpost, eind maart, zijn 5.500 stoelgangstalen onbruikbaar geworden. En hoewel de acties bij het postbedrijf intussen zijn afgelopen, kan het aantal onbruikbare stalen nog oplopen.

"Zo'n 500 stalen hebben we wel nog onderzocht, maar nadien bleek de uitslag onbetrouwbaar omdat het staal al te lang onderweg was geweest", legt directeur Patrick Martens uit. "Vervolgens hebben we geprobeerd om stalen tegen te houden vóór we ze onderzochten. Zo hebben we er al 5.000 moeten weren."

"En er zullen er nog wel bijkomen, want er kunnen nog stalen onderweg zijn." Al zijn dat er wellicht niet meer zoveel. Het CVKO denkt dat het er uiteindelijk zo'n 6.000 zullen worden.

Het Centrum voor Kankeropsporing stuurt elke Vlaming die ouder is dan 50 een testkit met een tube. Daar kan je zelf een staal van je stoelgang mee nemen en opsturen voor controle op bloedsporen, die vervolgens op darmkanker kunnen wijzen. De tube bevat een bufferstof waardoor het staal zo'n 14 dagen bruikbaar blijft, al kan dat een beetje schommelen naargelang de weersomstandigheden.

Wie zo'n staal opstuurt, moet ook steeds opschrijven wanneer het is verzameld. Zo kan het Centrum inschatten hoe oud de stoelgang precies is. Is het staal te lang onderweg, dan moet er een nieuw gevraagd worden.

Volgens directeur Patrick Martens van het CVKO lijdt het geen twijfel dat de staking bij Bpost de oorzaak is. "Het is niet normaal dat een tube die gewoon in de brievenbus past, meer dan 14 dagen lang blijft liggen."

"Dit kost ons een pak geld, terwijl wij er niet voor verantwoordelijk zijn", vervolgt Martens. Hij raamt de extra kosten op "40.000 tot 50.000 euro". Daaronder valt de kostprijs voor de nieuwe brieven met testkits, maar ook de personeelskosten. 

De darmkankerscreening op zich komt niet in gevaar, zegt Martens. "In het totaal test het CVKO meer dan 400.000 mensen per jaar. 5.500 deelnames is daar maar een klein percentage van."

"Maar het is natuurlijk wel erg jammer dat we mensen die meedoen, moeten lastigvallen om opnieuw deel te nemen, en dat we hen geen zekerheid kunnen geven. Maar we willen het zo goed mogelijk doen."

Martens wil wel beklemtonen: "Het is niet zo dat de test niet goed is. Het staal is gewoon te lang onderweg geweest. Iedereen die een brief heeft gekregen met de vraag om een nieuw staal op te sturen, wil ik vragen: doe mee. Dan ben je zeker dat de uitslag betrouwbaar is. Net daarom doen we dit dus."

"We zitten hier zeer verveeld mee", reageert Mathieu Goedefroy, woordvoerder van Bpost. "Kankeronderzoek ligt iedereen na aan het hart. We zijn er ons zeer bewust van dat dit heel belangrijke zendingen zijn."

Volgens Goedefroy zijn vooral zendingen uit de provincie Limburg getroffen. "Dat komt doordat het werk in het sorteercentrum van Luik een tijdlang stil heeft gelegen."

Bpost is al in gesprek met het CVKO, maar heeft het liever niet over een mogelijke schadevergoeding. "We gaan nog even afwachten tot we weten hoe groot de impact precies is, en dan bekijken of er een commerciële geste nodig is. Het CVKO is een grote, vaste klant van ons die elk jaar veel brieven verzendt. Die geste kan bijvoorbeeld een stukje tegemoetkoming zijn op toekomstige verzendingen. Maar dat moeten we verder bekijken."