Op de begraafplaats Schoonselhof in Hoboken is een gedenksteen onthuld om 7 Congolezen te herdenken. Die kwamen tijdens de wereldtentoonstelling van 1894 in Antwerpen om het leven. Ze werden in slechte omstandigheden naar de stad gebracht en vervolgens tentoongesteld in een 'menselijke zoo'. "Het is een begin van de erkenning die we al generaties lang hebben gemist", zegt Christelle Yoka van de Congolees-Vlaamse Gemeenschap Antwerpen (CVGA).
Antwerpen plaatst gedenksteen voor 7 Congolezen die stierven in 'menselijke zoo' op wereldtentoonstelling in 1894
Bente Vandekeybus
Gepubliceerd:
"Een zwarte bladzijde uit onze geschiedenis." Zo omschreef burgemeester Els van Doesburg (N-VA) het Afrikaanse dorp in haar speech over de wereldtentoonstelling in Antwerpen in 1894.
Dat dorp stond toen opgesteld vlak bij het KMSKA op het Antwerpse Zuid. Meer dan 100 Congolezen werden daarvoor per boot naar Antwerpen gebracht. Overdag moesten ze het dagelijkse leven uit hun thuisland tonen. "Ik kan het niet anders omschrijven dan een 'menselijke zoo'", aldus Van Doesburg.
Erkenning en respect
De Congolezen leefden hier niet in de beste omstandigheden en velen van hen werden ziek. 7 van hen overleefden de wereldtentoonstelling niet: Sabo, Bitio, Isokoyé, Manguesse, Binda, Mangwanda en Pezo. Ze stierven aan dysenterie (een ernstige darminfectie, red.) of longaandoeningen.
"Deze herdenking van de 7 Congolezen uit 1894 is een moment van erkenning en respect", zegt Van Doesburg. Samen met het Consulaat-Generaal van de Democratische Republiek Congo en de CVGA onthulde ze een gedenksteen voor de overledenen.
Anno 2026 kunnen we het ons niet meer permitteren om hier niet bij stil te staan
Christelle Yoka, voorzitter CVGA
Elk jaar zullen de Congolezen op 12 mei in Antwerpen herdacht worden. Dat is de dag waarop de eerste van hen in 1894 overleed.
Geen eindpunt
Voor Christelle Yoka van de CVGA was deze dag een heel belangrijk en emotioneel moment. "Wat in 1894 is gebeurd, raakt nog steeds aan hoe wij vandaag naar elkaar kijken en samenleven", aldus Yoka. "Deze herdenking is voor ons geen eindpunt, maar een eerste stap om mensen hun plaats in de geschiedenis terug te geven."
"Er zijn veel jongeren die dit verhaal niet kennen", gaat Yoka verder. "Voor hen is het belangrijk om dit te herdenken. Daarnaast verdienen die 7 Congolezen, net zoals iedereen, een rustplaats. Anno 2026 kunnen we het ons niet meer permitteren om hier niet bij stil te staan. Dit is een begin van de erkenning die we al generaties lang hebben gemist."
Regionaal nieuws uit Antwerpen
Gepubliceerd:
