De begrotingsbesprekingen die dit jaar nog 7 miljard (volgens begrotingsminister Van Peteghem in De Zevende Dag) moeten opleveren, werpen hun schaduw vooruit. In de media is het debat daarover opgestart door N-VA-voorzitter Valerie Van Peel, die vooral in de richting van de ziekenfondsen keek. Om te vermijden dat de ziekenfondsen té hard worden getroffen door besparingen, stelt Vooruit-minister Vandenbroucke nu zelf enkele maatregelen voor. Om erger te vermijden. Intussen staat de voorzitter van het socialistische ziekenfonds samen met de voorzitter van de socialistische partij in de krant. Over Moederdag. En ook eventjes over de ziekenfondsen.
Vooruit neemt de vlucht vooruit
Samenvatting:
Minister van Sociale Zaken Frank Vandenbroucke (Vooruit) wil de werkingsmiddelen van de ziekenfondsen – meer dan één miljard euro – voortaan koppelen aan meetbare resultaten, zoals het begeleiden van kwetsbare leden naar vaccinaties of het aanbieden van trajecten bij eetstoornissen.
Vandenbroucke is scherp in zijn kritiek: "De ziekenfondsen gaan zich totaal moeten heruitvinden. Als ze dat nu niet doen, dan is er voor hen geen toekomst meer. Dit is existentieel."
De discussie over de ziekenfondsen past in een breder debat over de nakende begrotingsbesprekingen, waarbij ook N-VA-voorzitter Valerie Van Peel eerder al de ziekenfondsen in het vizier nam als mogelijke besparingspost.
1. De existentiële strijd van de ziekenfondsen
De kritiek van minister van Sociale Zaken Frank Vandenbroucke (Vooruit) op de ziekenfondsen is niet mals. In De Standaard neemt hij geen blad voor de mond. "De ziekenfondsen gaan zich totaal moeten heruitvinden. Als ze dat nu niet doen, dan is er voor hen geen toekomst meer. Dit is existentieel."
De ziekenfondsen moeten zichzelf heruitvinden, om te vermijden dat anderen dat in hun plaats doen. "We moeten onze ziekenfondsen dan wel hard afrekenen op hun sociale doelstellingen. In die zin ben ik zelfs kritischer tegenover de ziekenfondsen dan Valerie Van Peel”, voegt de Vooruit-minister eraan toe.
Vandenbroucke wil de werkingsmiddelen van de ziekenfondsen – meer dan één miljard euro – afhankelijk maken van de resultaten die ze boeken. "Hoeveel kwetsbare leden kunnen ze naar het juiste vaccinatieprogramma toe leiden? Hoeveel leden met eetstoornissen krijgen een traject aangeboden? Hoeveel van hun leden hebben een vaste huisarts?"
Bovendien moet de rol van de ziekenfondsen duidelijk zijn: "Ik ben van plan om zowel hun verplichte aanvullende verzekeringen als hun vrije, optionele hospitalisatieverzekeringen kritisch tegen het licht te houden. Zijn die effectief gericht op onze gezondheidsprioriteiten? En niet op allerlei dingen die wel leuk klinken, maar niets bijdragen aan de gezondheidszorg?"
Toevallig staat er dit weekend ook een (Moederdag)interview met de partijvoorzitter van Vooruit én de voorzitter van de socialistische mutualiteit Solidaris in de krant Het Laatste Nieuws.
Spijtig genoeg zeggen Conner Rousseau en moeder Christel Geerts niets over de rol van de ziekenfondsen. Maar de krant sprokkelt gelukkig toch nog een reactie van Geerts, die de kritiek van Vandenbroucke "op sommige punten absoluut terecht" vindt. "Zijn inzet is het behoud van ons huidige systeem. En dat systeem staat onder druk. Er is terechte kritiek, maar er is ook sprake van framing."
Bij Beweging.net is er minder begrip voor de kritiek op de ziekenfondsen. In De Zondag kijkt voorzitter Julia Hendrickx Devos vooral met lede ogen naar de aanvallen van de N-VA. "Dat is het finale doel van N-VA: de ziekenfondsen moeten weg. Ik ben er zeker van dat er veel minder misbruik is dan zij doen uitschijnen."
Ook Devos noemt de voorstelling van zaken bij de ziekenfondsen door de N-VA 'een framing'. Daarom suggereerde minister van Begroting Vincent Van Peteghem (CD&V) in De Zevende Dag dat de ziekenfondsen beter zelf met besparingsvoorstellen kunnen komen. Ook weer om erger te vermijden.
Het debat over waar er bespaard moet worden, woedt dus al volop. En dan moeten de échte begrotingsbesprekingen nog beginnen.
2. Moederdag bij de partijvoorzitters
Het was gisteren Moederdag, en ook de partijvoorzitters mochten hun moeder in de bloemen zetten. In Het Laatste Nieuws kregen de voorzitter van Vooruit en de voorzitter van het socialistische ziekenfonds de kans om hun moeder-zoonrelatie uit te diepen. "Ik denk dat men mij als voorzitter én BV ziet, eigenlijk. En de mensen zijn nu eenmaal geïnteresseerd in de privé van anderen. Ik lees dat ook graag van anderen, hoor. (lachje) Ons mama zegt wel soms: waarom moet je dat nu allemaal delen?"
Moeder Christel Geerts beseft dat artikels over het privéleven van politici niet altijd even goed vallen. Christel: "Omdat daar altijd een staartje aan komt. Soms is hij een beetje te eerlijk. Dat blijft nooit bij één artikel. Ik heb het daar moeilijk mee."
Zoon Conner Rousseau zelf heeft er minder moeite mee. "Terwijl ik dus denk: what’s the fuss? Ik ben een man van 33, ik wil een relatie en ooit kinderen. Volgens mij is er wel ander nieuws in de wereld, toch?"
Ook de moeder van MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez, Rosalie, vertelt in La Dernière Heure over haar politieke zoon. "Mijn zoon heeft altijd al graag gepraat", herinnert Rosalie zich. "Ik zag hem niet als ondernemer of architect. Ik stelde me hem eerder voor in de diplomatie, in een functie waarin je veel praat en mensen overtuigt. Maar goed, het leven heeft er anders over beslist, en ik moet zeggen dat alles wat hij onderneemt, hem lukt. Hij is elke keer verkozen."
Soms is ze het niet eens met haar zoon en dat zegt ze dan ook tegen hem. "Maar elke keer weer haalt hij mijn argument onderuit en uiteindelijk ben ik het toch met hem eens."
3. De teloorgang van het meerderheidsstelsel
Intussen stevent in het Verenigd Koninkrijk zowel het linkse Labour, dat met Keir Starmer de Britse premier levert, als de conservatieve Tory's af op grote verliezen. "Dit betekent het einde van het traditionele tweepartijenstelsel in het Verenigd Koninkrijk", zegt VK-correspondent Lia van Bekhoven over de resultaten van de lokale verkiezingen in het land.
Intussen staan ook andere partijen op: Reform UK van Nigel Farage en the Green Party van Zack Polanski. De kiezers verplaatsen zich dus naar de flanken, terwijl het centrum afbrokkelt. Het meerderheidsstelsel werd nochtans lang gezien als het laatste redmiddel tegen die evolutie.
Dat het meerderheidsstelsel niet meer 'functioneert', moet een streep door de rekening zijn van onze eerste minister Bart De Wever. In 2021 zei hij nog in de Krant van West-Vlaanderen: "Ik ben voorstander van een meerderheidsstelsel naar Brits model."
De Wever droomt op dat moment van een rechtsconservatief blok in Vlaanderen waarin ook delen van Anders en CD&V een plaats krijgen. Met zo'n dominante formatie kan je de lakens in Vlaanderen voor lange tijd uitdelen.
Bovendien kun je met zo’n blok een debat aangaan met een dominant links blok in Franstalig België. "Dan moeten die twee gewoon een deal maken", dacht De Wever enkele jaren geleden. "En dat zal een confederale deal zijn." En dat moet dan maar gebeuren door een buitengrondwettelijk initiatief, zoals de 'coup van Loppem' in 1919.
Ook in het Verenigd Koninkrijk staan nu 4 of 5 partijen op de politieke kaart. Dus ook het traditionele tweepartijenstelsel slaagt er niet meer in de versnippering van het politieke landschap tegen te gaan.
Het confederalisme lijkt intussen meer en meer op een politieke fata morgana, al kan een klassieke verkiezingsuitslag in 2029 - met winst voor de Vlaams-nationalisten in Vlaanderen - en voor links in Franstalig België dat opnieuw op de kaart zetten.
