Rector De Sutter verdedigt aanpak UGent voor Israëlische boycot, universiteit spreekt maandag met actievoerders

Vrijdagmiddag verzamelden ruim 100 studenten en personeelsleden aan het UFO in Gent, waar de raad van bestuur van de universiteit zou samenkomen. Activisten blokkeerden de toegang tot het gebouw met een zogenaamde "die-in", waarbij demonstranten op de grond gingen liggen voor de ingang. Daardoor raakten verschillende bestuurders niet tot in de vergaderzaal en moest de bijeenkomst worden uitgesteld.

"Het was natuurlijk een beetje chaotisch", zegt UGent-rector Petra De Sutter in De Ochtend op Radio 1. Vergaderen in een andere zaal was niet mogelijk, omdat niet alle zalen beschikken over een automatisch elektronisch stemsysteem. "En dan moet je er nog iedereen op tijd krijgen."     

De actievoerders voeren sinds 22 april actie tegen samenwerkingen van de UGent met Israëlische instellingen en bedrijven. Vrijdag verhuisden ze hun kampement van Campus Coupure naar het UFO in het centrum van Gent. De activisten eisen onder meer een volledige academische boycot van Israëlische instellingen.

Een volledige boycot is juridisch ingewikkeld, klinkt het bij De Sutter, die de huidige sancties tegen Israël verdedigt. "We verplichten de Europese Commissie zich uit te spreken of het mogelijk is om op basis van mensenrechtenschendingen door Israël uit het project te stappen. En dat hebben we gedaan."

Zo stapte de UGent als eerste universiteit binnen Horizon Europe uit een lopend Europees onderzoeksproject met Israëlische partners, zonder sancties van de Europese Commissie. 

"Dat is eigenlijk een veel slimmere manier dan een eenzijdige boycot. In Spanje hebben universiteiten wel een eenzijdige boycot uitgevoerd, maar de rechter besliste dat ze verder moesten doen. Die projecten zijn ingewikkelde contracten, iets wat contractueel vast gebetonneerd zit. Daar zet je geen stap mee verder."

De manier die UGent hanteert om Israël te boycotten, is "vrij uniek in Europa". "Doordat de Europese Commissie ons toegelaten heeft uit een project te stappen op basis van mensenrechtenschendingen, hebben ze een beetje kleur bekend. Intussen proberen heel wat universiteiten dat op dezelfde manier."

Al is het niet evident om snel uit andere projecten te stappen. "Je moet in een groep van meer dan 100 partners aanbrengen dat je eruit wil stappen. Die partners moeten dan een akkoord bereiken en dan moet je kijken hoe dat project zonder verdere schade kan worden verdergezet. En dan moet de Europese Commissie nog groen licht geven."

"Dat laatste is net het belangrijkste. Daardoor gaan ze eigenlijk akkoord dat je uit een project kan stappen omwille van Israëlische partners die mensenrechtenschendingen berokkenen." Volgens De Sutter is mede daardoor het aantal Europese onderzoeksprojecten met Israëlische partners in 2 jaar tijd gehalveerd.

Toch lijken de actievoerders daar geen vrede mee te nemen. "Onze weg is misschien niet snel genoeg, dus ik begrijp de verontwaardiging en ik heb ook alle begrip voor hun protest. Maar wat ons betreft is dit wel de betere weg die duurzaam is."

De Sutter hoopt dat het gesprek van maandag iets kan opleveren, want met de examens in aantocht moet de universiteit haar activiteiten kunnen verderzetten. "Met een delegatie experten willen we ons beleid zeer gedetailleerd toelichten aan de actievoerders. We willen wel een correcte dialoog, niet met gemaskerde mensen. Dat kan niet."

"Ik hoop dat we hen kunnen overtuigen van de stappen die we op dit moment zetten. We zullen uiteraard ook luisteren naar hun eisen. Hopelijk kan dat respectvol en constructief, want dat zijn de voorwaarden die we wel hebben gesteld."

De universiteit wil dat gesprek ook achter de schermen voeren, weg van de camera's. "Hoewel wij vinden dat de media absoluut welkom zijn en transparantie essentieel is, hebben wij uit goodwill beslist om de vraag (van de rector, red.) te respecteren, zodat het gesprek eindelijk kan plaatsvinden", klinkt het in een persbericht van de actievoerders.

"Onze eis voor een academische boycot van Israëlische instellingen is geen intern dossier dat in stilte kan worden afgehandeld, maar een maatschappelijk en politiek debat dat met de volledige universitaire gemeenschap en bij uitbreiding de samenleving moet worden gevoerd."

De voorbije dagen leek het overleg tussen beide partijen nog volledig vastgelopen. Donderdag stelde de UGent de bezetters formeel in gebreke en werd aangekondigd dat juridische stappen zouden volgen als de gebouwen niet vrijwillig verlaten worden.