Het Russische leger neemt het in Oekraïne op tegen "een agressieve macht, ondersteund door de NAVO". Dat heeft de Russische president Vladimir Poetin gezegd in een toespraak op het Rode Plein in Moskou. Daar werd het einde van de Tweede Wereldoorlog herdacht met een militaire parade, die veel beperkter was dan andere jaren.
"Russische troepen staan tegenover agressieve macht die wordt bewapend door NAVO-blok", zegt president Poetin
Sara Van Poucke
Gepubliceerd:
Rusland viert vandaag de Dag van de Overwinning, de belangrijkste feestdag van het land. Dat gebeurt traditiegetrouw met een parade.
Militairen droegen de Russische vlag het Rode Plein op, onder het toeziend oog van Poetin. De president, onder bescherming van een extreem veiligheidsapparaat, hield ook een korte toespraak.
Poetin overschouwt een fel afgeslankte parade
In zijn toespraak blikte Poetin terug op het glorierijke verleden, maar hij zei ook dat de Russische troepen die vandaag strijden in Oekraïne geïnspireerd zijn door de "generatie van overwinnaars" uit de Tweede Wereldoorlog.
"Ze staan tegenover een agressieve macht, die door het gehele NAVO-blok bewapend en ondersteund wordt". Ondanks de westelijke steun "marcheren onze helden voorwaarts", zei Poetin op het Rode Plein. "Ik ben er vast van overtuigd dat onze zaak gerechtvaardigd is. We staan samen, de overwinning was altijd aan onze kant en zal dat altijd zijn."
Waarom is 9 mei zo belangrijk in Rusland?
9 mei is de dag waarop Rusland de overwinning van de Sovjet-Unie in de Tweede Wereldoorlog (in Rusland de Grote Patriottische Oorlog genoemd) herdenkt.
Op 8 mei 1945 gaf nazi-Duitsland zich over en kon de vrede terugkeren in Europa, na ruim 5 jaar geweld. Door het tijdsverschil viel de Duitse overgave voor Rusland op 9 mei, waardoor dat de dag is geworden die gevierd wordt als de Dag van de Overwinning.
De Tweede Wereldoorlog eiste een uitzonderlijk hoge tol in de voormalige Sovjet-Unie: 27 miljoen mensen kwamen om het leven. In het nationale bewustzijn heeft dat een grote afdruk nagelaten. De Russische identiteit is voor een groot stuk mee vormgegeven door de overwinning op de nazi's.
Sinds 2008 omvatten de parades op het Rode Plein op de Dag van de Overwinning een breed scala aan zware wapens – van gepantserde voertuigen tot intercontinentale ballistische raketten met kernkoppen. Kleinere parades worden elders in het land gehouden, maar dit jaar zijn ook die om veiligheidsredenen grotendeels afgeschaald of zelfs helemaal geannuleerd.
Afgeslankte versie
Terwijl de woorden van Poetin zegezeker klonken, was de militaire parade op het Rode Plein een stuk minder indrukwekkend dan gewoonlijk: geen tanks, raketten en ander zwaar militair materieel.
Het wapentuig wordt ingezet aan het front in Oekraïne, is de officiële uitleg. Het werd dan ook in actie getoond in videofilms die werden geprojecteerd op grote schermen.
Maar de afgeslankte parade lijkt ook te zijn ingegeven door veiligheidsoverwegingen. In de aanloop naar de Dag van de Overwinning liep in Moskou de vrees op voor aanvallen vanuit Oekraïne.
Het Oekraïense leger slaagde er de voorbije weken steeds vaker in om de Russische luchtafweer te omzeilen, en doelwitten in Rusland te treffen met drones en zelf ontwikkelde raketten.
Staakt-het-vuren van 3 dagen
Rusland had dan ook gevraagd om een korte gevechtspauze tijdens de viering van zijn belangrijkste feestdag. Hoewel Rusland en Oekraïne het daarover niet eens raakten, is vandaag dan toch een staakt-het-vuren van 3 dagen ingegaan. Het was de Amerikaanse president Donald Trump die dat aankondigde.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky bevestigde het met een als sneer naar Rusland bedoeld decreet, waarin hij "de toestemming gaf voor het houden van een parade in Moskou". "Het Rode Plein wordt uitgesloten van aanvallen", klonk het.
"We hebben niemands toestemming nodig om trots te zijn op onze Dag van de Overwinning", was de reactie van Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov. Hij noemde Zelensky's decreet "een onnozele grap".
Mobiel internet platgelegd
Ook met het staakt-het-vuren zijn de veiligheidsmaatregelen in Moskou erg strikt. Het mobiele internet in de Russische hoofdstad is vandaag volledig platgelegd. Buitenlandse journalisten werden geweerd van de parade, enkel Russische media waren toegelaten.
Er zijn dit jaar overigens ook minder buitenlandse gasten aanwezig op de Russische Dag van de Overwinning. De Wit-Russische president Aleksandr Loekasjenko, Poetins loyaalste bondgenoot, is er vanzelfsprekend. Ook de koning van Maleisië, en de presidenten van Laos, Kazachstan en Oezbekistan woonden de parade bij.
Ook een regeringsleider van de Europese Unie is in Moskou: de Slovaakse premier Robert Fico. Hij woonde de parade op het Rode Plein niet bij, maar zou wel Poetin ontmoeten en bloemen neerleggen bij het Graf van de Onbekende Soldaat, net buiten de Kremlinmuren.
