In Frankrijk loopt een onderzoek naar een professor die jarenlang een prestigieuze wetenschapsprijs heeft uitgereikt die mogelijk volledig verzonnen was. De Fransman kende de onderscheiding niet alleen aan zichzelf toe, maar ook aan gerenommeerde academici zoals Noam Chomsky. De medaille werd beschouwd als 'de Nobelprijs voor de taal'.
"Een gigantische hoax": Franse professor verzint 'Nobelprijs voor taal' en geeft die ook aan zichzelf
Stef Van Chaze
Gepubliceerd:
"Een gigantische hoax", zo noemt de openbare aanklager in Frankrijk de zaak-Montaclair. De beschuldigingen tegen de professor lijken dan ook rechtstreeks uit een filmscenario te komen.
Het verhaal begint in 2015, wanneer in een lokale krant een artikel verschijnt over Florent Montaclair, een professor taalkunde aan de Université Marie et Louis Pasteur in Besançon. Hij zou een van de 5 kanshebbers zijn voor de 'prestigieuze' Gouden Medaille voor Filologie.
De prijs zou worden uitgereikt aan academici die zich hebben onderscheiden op het vlak van taalonderzoek in historische bronnen. De uitreiker: de Internationale Gemeenschap voor Filologie, een vereniging uit 1937 die al tientallen medailles zou hebben uitgedeeld.
Noam Chomsky
Enkele maanden later verschijnt het nieuws dat Montaclair de prijs gewonnen heeft. Tijdens de ontvangstceremonie in Parijs wordt verteld dat hij de eerste Fransman is die de prijs wint.
Voor hem had de Italiaanse schrijver en academicus Umberto Eco de prijs al in ontvangst mogen nemen. Eco was eerder dat jaar overleden.
Een jaar later, in 2017, wordt de medaille opnieuw uitgereikt, deze keer aan niemand minder dan de Amerikaanse taalkundige en invloedrijke denker Noam Chomsky. Chomsky wordt uitgenodigd in Parijs, waar hij de prijs persoonlijk in ontvangst neemt voor een publiek van 200 mensen.
Wanneer in 2018 de Roemeense academicus Eugen Simion een uitnodiging krijgt om gelauwerd te worden, gaat het mis. Geïntrigeerd door de eer die aan een van hun landgenoten wordt toegekend, trekt een groep Roemeense journalisten van het online medium Scena 9 op onderzoek uit.
Ze ontdekken dat de Internationale Gemeenschap voor Filologie en de Amerikaanse universiteit die eraan verbonden is, fictief zijn. Ze bestaan enkel via websites die vanuit Frankrijk worden gehost. De nieuwsoutlet brengt een artikel met als kop: 'De nep-Nobelprijs die de Roemeense Academie voor de gek hield'.
Luchtbel barst
Vreemd genoeg leidt dat niet meteen tot de ontmaskering van Montaclair. Die krijgt zelfs nog een promotie van zijn werkgever nadat hij een staatsdoctoraat had ingediend dat hij ontvangen had van diezelfde (fictieve) Amerikaanse universiteit: de University of Philology and Education in Lewes, Delaware.
Pas in 2025 barst de luchtbel, wanneer Montaclair een debat over fake nieuws zou leiden en een collega zich herinnerde dat hij de geruchten uit Roemenië had gehoord. Het evenement wordt geannuleerd en er wordt een onderzoek gestart tegen de professor. De man wordt kort daarna ontslagen door zijn universiteit.
"Web van leugens"
De openbare aanklager Paul-Édouard Lallois spreekt van "een web van leugens". Hij wil Montaclair verantwoordelijk houden voor het krijgen van een promotie en een loonsverhoging door middel van zijn verzonnen verdiensten.
Montaclair zelf zegt dat het verzinnen van een waardeloze onderscheiding op zich niet strafbaar is. Volgens hem zijn het de media die de prijs tot 'Nobelprijs van de taal' hebben omgedoopt en valt hem niets te verwijten.
