Brusselse cactusclub zoekt nieuwe leden

Voor velen zijn cactussen alleen maar kamerplantjes die veel licht en weinig water behoeven, maar ze hebben fanatieke fans. In Brussel komen liefhebbers al sinds de jaren '90 samen in de club Peyote om in een ontspannen sfeer kweekervaringen uit te wisselen, bij te leren over verzorgingsmethodes en nieuwe soorten te ontdekken. De diversiteit is immers enorm, naar schatting zijn er ongeveer 2.000 soorten.

"We komen bijna iedere laatste vrijdag van de maand bijeen in de botanische tuin Jean Massart in Oudergem, waar we een eigen plek hebben om cactussen te kweken", zegt medestichter Denis Diagre, die in de Plantentuin Meise werkt en hoogleraar aan de ULB is. "Er is telkens een tombola, waarbij zeldzame soorten te winnen vallen."

Club Peyote telt momenteel een 50-tal vaste leden, maar heeft het moeilijk om jongeren aan te trekken. "In de jaren '90 waren er ongeveer 30 cactusclubs in Vlaanderen, nu schieten er nog maar een 5-tal van over. Waarschijnlijk hangt dat samen met de stroom aan informatie die je op het internet kunt vinden, maar wat ons betreft gaat er niets boven de uitwisseling van ideeën in persoon, tussen vrienden."

Vaak wordt er tijdens de bijeenkomsten een voordracht gegeven. Deze maand doet Diagre dat, over de groei van het ecologische bewustzijn, het inzicht dat we dieren en planten – waaronder cactussen – moeten beschermen.

"Ik ga terug tot midden de 19e eeuw, toen de Belgische botanicus Louis Van Houtte tijdens een expeditie in Zuid-Amerika kolonisten delen van het regenwoud zag vernielen voor economisch gewin. 'Vandalen', noemde hij ze." De voordrachten gebeuren gewoonlijk in het Frans. "Maar ik ben meer dan bereid om me aan te passen aan geïnteresseerde Nederlandstaligen", benadrukt Diagre in vlekkeloos Nederlands.

1 op de 3 soorten van cactussen is met uitsterven bedreigd

Ondanks hun verdiende reputatie als taaie rakkers hebben cactussen het moeilijk. Zowat 1 op de 3 soorten is met uitsterven bedreigd. Habitatverlies – door landbouw, industrie en bouwwerken – vormt een belangrijke reden, de klimaatverandering heeft een impact, maar cactussen zijn ook slachtoffer van stropers en smokkelaars. Daarom worden bijna alle cactussen beschermd door de conventie inzake de internationale handel in bedreigde in het wild levende dier- en plantensoorten, bekend onder de afkorting Cites.

"Elk jaar word ik een 10-tal keer opgeroepen door de douanediensten om na te gaan of bepaalde cactussen niet in het wild zijn verzameld en illegaal verhandeld worden", zegt Diagre, Cites-expert voor cactussen in België. Als illegale praktijken vastgesteld worden, worden de planten in beslag genomen en komen ze in de plantentuin in Meise terecht.

Een van de cactussen die het hard te verduren krijgen is de Copiapoa cinerea uit Chili. Die zijn in trek wegens van het ongewone contrast tussen hun grijswitte waslaag – waarnaar 'cinerea' oftewel 'asgrauw' verwijst – en de veelal zwarte stekels.

Ook Diagre is bezeten door de soort. "Als jonge twintiger sprokkelde ik geld bijeen om naar de Atacama-­woestijn reizen voor die cactus." Intussen was hij al 4 keer in Chili en trok hij al meer dan 10 keer op cactusreis naar Arizona. "Cactussen zijn voor velen een passie die op een obsessie lijkt", lacht hij.

Diagre is niet onverdeeld gelukkig met de verwijzing naar de Peyote-cactus in de naam van zijn club. "Omdat die bekend is voor zijn psychoactieve stoffen die gebruikt kunnen worden voor hallucinaties."