Vlaamse onderzoekers van UAntwerpen en KU Leuven hebben een geneesmiddel ontwikkeld waardoor organen veel minder afsterven voor én tijdens een transplantatie. De resultaten van het onderzoek, dat 10 jaar in beslag nam, zijn vandaag verschenen in het onderzoekstijdschrift Cell.
Nieuw medicijn beschermt donororganen tegen afsterven: "De resultaten zijn spectaculair"
Koen Wauters
Gepubliceerd:
Organen zoals longen of een lever bevinden zich bij een transplantatie altijd een tijd buiten een lichaam.
Meestal mogen ze maximaal 24 uur doorbrengen tussen donor en ontvanger, en hoe korter die tijd, hoe beter. De organen worden dan bewaard op ijs of aan speciale machines gehangen die het lichaam nabootsen, om schade te voorkomen.
Maar: 10 tot 20 procent van de patiënten op de wachtlijst overlijdt, omdat er onvoldoende kwalitatieve organen beschikbaar zijn.
Vlaamse onderzoekers hebben een geneesmiddel ontdekt waardoor organen veel minder afsterven voor én tijdens een transplantatie
'Biologische roest'
1 van de meest voorkomende redenen voor die mindere kwaliteit is ferroptose. "Dat is een specifieke vorm van celdood, doordat de cellen die geen zuurstof kregen tijdens het bewaren, plots een overdaad aan zuurstof krijgen tijdens de transplantatie", zegt prof. Arne Neyrinck, aan het UZ Leuven.
Wetenschappers noemen dit weleens 'biologische roest', omdat de zuurstof het ijzer in de celwand aantast.
FXT-001
Professor Tom Vanden Berghe, hoofd van het Cell Death Signaling lab aan UAntwerpen, heeft nu een middel gevonden tegen die 'roest'. "We ontwikkelden FXT-001, een kleine die organen beschermt tegen de schade door ferroptose."
Het heeft 10 jaar geduurd om de stof op punt te stellen. "Maar nu is FXT-001 stabiel, veilig en geschikt voor klinisch gebruik", zegt Vanden Berghe.
Volgens hem zijn de resultaten spectaculair. "In modellen met varkenslevers zorgde FXT-001 voor minder orgaanschade en een verbeterde . Bij menselijke donorlongen die waren afgekeurd voor transplantatie, zorgde het medicijn voor minder waterophoping buiten de bloedvaten en het behoud van de elasticiteit."
