"Dit voelt een beetje alsof je thuis bent." De Spaanse cellist Alejandro Viana logeert in aanloop naar de Koningin Elisabethwedstrijd bij Bart en Belén en hun 2 tienerkinderen. Veel buitenlandse kandidaten van de prestigieuze wedstrijd logeren bij gastgezinnen, ze worden er in de watten gelegd en dankzij de rust en steun die ze er vinden, kunnen ze zich optimaal voorbereiden.
Cellist Alejandro logeert voor Koningin Elisabethwedstrijd bij het gezin van Bart en Belén: "Wij willen natuurlijk dat hij wint"
Er zijn van die tradities bij de Koningin Elisabethwedstrijd. De afzondering van de finalisten in de Muziekkapel Koningin Elisabeth bijvoorbeeld, maar ook het verblijf van de deelnemers in gastgezinnen. Niemand hoeft eenzaam te verpieteren op hotel: voor alle kandidaten die dat willen is er een gratis warm bed en familiale ondersteuning.
Bart Fransen en Belén Enciso uit Schaarbeek zijn al een aantal jaren gastgezin. Ze ontvangen voor de 2e keer een muzikant. Dit jaar is dat de Spaanse cellist Alejandro Viana , die afgelopen maandag zijn 1e ronde speelde, op de allereerste dag van het concours.
Cellist Alejandro Viana voelt zich op zijn gemak in de familiale sfeer: “Het voelt een beetje alsof je thuis bent.” Hij is vol lof over de steun die hij ervaart. “Deze mensen bieden me alles wat ik nodig heb, dat is echt fijn. Ze beseffen dat deze periode heel stressvol is. Dit is een belangrijk evenement en ze hebben daar echt respect voor.”
Wie zijn die gastgezinnen die de kandidaten van de Koningin Elisabethwedstrijd onderdak bieden, soms dus meer dan een maand lang?
“De belangrijkste voorwaarde is dat het gezin beschikbaar is om de kandidaat te begeleiden en te ondersteunen tijdens de cruciale momenten van het parcours”, zegt Barbara Stael van de Koningin Elisabethwedstrijd. “Bij voorkeur in Brussel of de nabije omgeving en liefst op een rustige plek, zodat de kandidaten hun programma in alle sereniteit kunnen voorbereiden.”
Aan het gastgezin wordt gevraagd om de muzikant naar de repetities en wedstrijdrondes te brengen. Een piano in huis hebben is geen vereiste, tenzij de kandidaat meedoet aan de pianowedstrijd, uiteraard. “Veel gastgezinnen zijn wel muziekliefhebbers; hun kinderen volgen bijvoorbeeld les aan de academie.”
Wij luisteren niet elke dag naar klassieke muziek
Bart Fransen, gastgezin Koningin Elisabethwedstrijd
Alejandro Viana logeert bij Bart Fransen, Belén Enciso en hun tienerkinderen Lucas en Irene. “Van ons wordt een rustige plek verwacht, waar Alejandro kan studeren, rusten en eten. We proberen hem alles aan te bieden zodat zijn stress onder controle blijft. We geven logistieke hulp en steunen hem ook heel hard, motiveren hem, applaudisseren luid,” zegt Belén. “Wij zijn zijn grootste supporters, we willen natuurlijk dat hij wint “, lacht Bart.
“Je zou verwachten dat wij elke dag naar klassieke muziek luisteren, maar dat is niet het geval in dit gezin”, geeft Bart toe. “ Ik hou wel van muziek, ik speel zelf wat gitaar en piano en probeer dat door te geven aan mijn kinderen. Niet met veel succes. Zij luisteren naar allerlei muziek. Maar ik vind het wel belangrijk dat ze in aanraking komen met klassiek.”
“Het is gewoon fantastisch als je iemand in huis hebt en je hoort hoe die zich voorbereidt op zijn optreden", zegt Bart. Daar is dochter Irene het mee eens: “We horen zijn muziek en dat is wel tof, want niemand speelt hier cello.” En of er cello te horen is ten huize Fransen-Enciso: Alejandro Viana oefent “geen twaalf uur per dag, maar toch enkele sessies, om alles levendig en fris te houden”.
“Voor de kinderen lijkt het alsof Alejandro zich voorbereidt op een groot examen. Ze vergelijken dat met hun eigen blokperiode. Ik denk dat het interessant is voor hen om te zien hoe iemand zich voorbereidt op zoiets”, vindt Belén.
We kunnen elk jaar rekenen op 120 gastgezinnen
Barbara Stael, woordvoerster Koningin Elisabethwedstrijd
Er zijn dit jaar 64 cellisten die aan de 1e ronde van de Koningin Elisabethwedstrijd deelnemen, en die krijgen allemaal de kans om in een gastgezin te verblijven. “Alle kandidaten die dat wensen, worden verwelkomd door een gastgezin. Sommige kandidaten verblijven liever op hotel of bij familie of vrienden in Brussel”, zegt Barbara Stael.
“Het concours heeft het geluk te kunnen rekenen op een groep van ongeveer 120 gastgezinnen. Zij worden elk jaar gecontacteerd om te vragen of zij bereid zijn een kandidaat te ontvangen. Sommige families doen dit al meer dan 30 jaar, elk jaar opnieuw. Anderen om de 2 of om de 4 jaar. Bepaalde instrumenten genieten de voorkeur van sommige gezinnen: sommigen ontvangen enkel zangers, anderen enkel pianisten…”
En er dienen zich nog altijd nieuwe kandidaat-gastgezinnen aan. Voor de muzikanten is het verblijf helemaal gratis, en ook de gastgezinnen doen dit belangeloos, zegt Barbara Stael: “Het concours mag al tientallen jaren rekenen op de vrijgevigheid van de gastgezinnen. Een mooie traditie en een manier om dit prachtige project te ondersteunen, dat deel uitmaakt van het immaterieel cultureel en muzikaal erfgoed van België.”
Niet enkel voor de deelnemers aan de wedstrijd is deze periode bijzonder, maar ook voor de vele families die hen onderdak bieden. Zij staan heel dicht bij de kandidaten en zorgen voor de menselijke kant, ook als het minder goed verloopt.
Hoe kun je de Koningin Elisabethwedstrijd volgen?
De 1e ronde van de Koningin Elisabethwedstrijd voor cello van maandag 4 mei tot en met zaterdag 9 mei 2026: via livestream te volgen op de website van de wedstrijd . Of live in Flagey, daar zijn nog kaartjes voor.
De halve finale van maandag 11 mei tot en met zaterdag 16 mei: live te volgen op Klara en VRT MAX, op VRT Canvas (namiddag) en het kanaal van Ketnet (avond). Gastvrouw Nicole Van Opstal ontvangt elke dag bekende cellisten om over de wedstrijd te praten.
De finale van maandag 25 mei tot en met zaterdag 30 mei: live op Klara en VRT MAX, van maandag tot en met vrijdag op het kanaal van Ketnet, op zaterdag op VRT Canvas. Gastvrouw Katelijne Boon praat elke avond met een panel gasten, reporter Clara De Decker zoekt de finalisten op voor eerste reacties en er zijn allerlei reportages, vanuit de Muziekkapel Koningin Elisabeth of uit het atelier van een strijkstok- of boogbouwer.


