Op TikTok en Instagram duiken steeds vaker video's op van jonge mannen die hun uiterlijk proberen te 'optimaliseren'. Van skincare-routines en fitness tot extreme technieken zoals op het gezicht slaan voor een scherpere kaaklijn: het fenomeen staat bekend als looksmaxxing. Maar waar komt het vandaan? En is het gevaarlijk?
'Looksmaxxing' steeds populairder bij jonge mannen, maar wat is het? En is het gevaarlijk?
Moonray Grunewald
Gepubliceerd:
Je looks maximaliseren, dat is letterlijk 'looksmaxxing'. Denk aan een scherpe kaaklijn, hoge jukbeenderen en natuurlijk een gespierd lichaam. Het is vooral een fenomeen onder tienerjongens op sociale media.
Daar worden massaal tips gedeeld hoe je dat kan bereiken: een skincare-routine hebben, naar de fitness gaan of gewoon gezonder eten. Maar ook heel specifieke tips zoals 'jaw training', waarbij je met een heel sterke kauwgom je kaaklijn gaat 'trainen' in de hoop een scherpere kaaklijn te ontwikkelen.
Je uiterlijk is de sleutel tot succes, dat is het idee erachter. Wie knapper is, zal automatisch meer aandacht van meisjes krijgen of een betere job vinden en dus 'succesvol zijn'. Een idee dat doet denken aan de manosphere, waarin extreme mannelijkheid en het daaraan gekoppelde succes centraal staan.
"Maar terwijl het in de traditionele manosphere meer draait om macht en financieel succesvol zijn, is looksmaxxing meer een onderstroom die heel sterk gericht is op het uiterlijke en het zoeken van 'cheatcodes' of trucjes om dat uiterlijk te bereiken", verduidelijkt mediaprofessor aan de UHasselt, Tom De Leyn.
Looksmaxxing ontstond ooit in schimmige hoekjes van het internet, denk aan gespecialiseerde -sites. Een niche-subcultuur voor mannen die geloofden dat hun gebrek aan succes bij vrouwen uitsluitend te wijten was aan hun fysieke tekortkomingen.
Extreme tips zijn niet wetenschappelijk onderbouwd en zijn gewoon gevaarlijk
Tom De Leyn, professor communicatiewetenschap aan UHasselt
Intussen is het daaraan voorbijgegaan en zijn er duizenden video's te vinden op platforms zoals TikTok, Instagram en YouTube. Influencers geven tips, prijzen hulpmiddeltjes aan en tonen hun progressie, het klinkt helemaal niet zo opmerkelijk.
Het past dan ook in een bredere maatschappelijke trend van zelfontwikkeling: content rond fitness, voeding en zelfverbetering is vandaag alomtegenwoordig op sociale media.
Daarin speelt niet alleen een gezonde levensstijl, maar ook een goed voorkomen een belangrijke rol. En de extremere ideologische wortels? Die zijn vaak naar de achtergrond verdwenen, of verhuld onder het mom van zelfontwikkeling.
Anabolen en bone smashing: extreme looksmaxxing
De hulpmiddeltjes en tips zijn niet zonder gevaar. Zo worden peptides en anabolen zonder schroom aanbevolen om je looks te maximaliseren, met zelfs tips zoals 'bone smashing'. Waarbij je herhaaldelijk op je kaak moet slaan in de hoop die zo scherper te maken.
"Die extreme content wordt ook wel 'hardmaxxing' genoemd. Wat trouwens niet wetenschappelijk onderbouwd is en gewoon gevaarlijk is", benadrukt De Leyn. "Het geeft misschien heel tijdelijk een effect, maar op lange termijn kan je er wel echt letsels en kneuzingen van krijgen in je gezicht."
"Je normen verschuiven"
En daar schuilt het probleem: je normen verschuiven. "Als je constant met zulke extreme voorbeelden wordt geconfronteerd en denkt dat anderen daar ook steeds meer mee bezig zijn, dan kan dat op termijn beïnvloeden wat je als normaal of aanvaardbaar beschouwt", zegt professor Communicatiewetenschappen Laura Vandenbosch. Zij doet onderzoek naar de effecten van media.
Niet alleen hoe je naar anderen kijkt, maar ook naar jezelf. "Het is niet zo dat je automatisch een slechter zelfbeeld krijgt door zulke video's te zien", zegt Vandenbosch. "Maar jongeren die al onzeker zijn over hun lichaam, zijn wel vatbaarder en kunnen daardoor sneller ongezondere praktijken overnemen."
Ze prijzen producten aan die zogezegd helpen om je looks te maximaliseren
Laura Vandenbosch, professor Communicatiewetenschappen aan de KU Leuven
Volgens De Leyn zit het risico vooral in hoe sociale media werken. "Sommige influencers die tips geven, bespelen het algoritme en hangen er een verdienmodel aan. Ze prijzen producten aan die zogezegd helpen om je looks te maximaliseren."
"Door de algoritmes kan je echt meegezogen worden in een rabbit hole, van iets maatschappelijk aanvaard naar praktijken waarvan je denkt: dit gaat veel te ver", zegt De Leyn. "Degene die het meest kwetsbaar zijn voor uiterlijke zorgen, die gaan er ook de meeste content over te zien krijgen", sluit Vandenbosch zich bij aan.
Gezond zijn is niet fout
Looksmaxxing is vooralsnog geen massafenomeen bij jongeren, en al zeker hardmaxxing niet. Maar heel wat jongeren kennen het fenomeen wel, dat blijkt uit een rondvraag van het jongerenkanaal nws.nws.nws.
Dat betekent niet dat ze er ook volop aan deelnemen. "We merken dat nog niet", zegt De Leyn. "Maar er is wel een kleine groep die heel hard in het fenomeen meegaat."
De impact van de filmpjes is dus niet ongevaarlijk, maar Vandenbosch nuanceert ook. "Meer aandacht geven aan je uiterlijk is dan wel een kenmerk van een negatief lichaamsbeeld, en dat is op lange termijn niet goed voor je welzijn. Maar we hebben vandaag nog altijd een natuurlijk schoonheidsideaal", zegt Vandenbosch.
"Dus de natuurlijke middelen om dat te bereiken, blijven wel de voorkeur krijgen. Denk aan sporten of leuke kleding kopen. Plastische ingrepen worden nog altijd gezien als iets extreems. Wanneer je iets op die manier hebt veranderd aan jezelf, wordt dat beoordeeld als minder aantrekkelijk."
"Een tiener kan bepaalde schoonheidsidealen verkiezen en nastreven, maar daarom aanvaardt hij nog niet dat hij er extreme dingen voor moet doen", benadrukt Vandenbosch.
"De vraag is waarom ga je gezonder eten? Waarom ga je sporten? Als het antwoord daarop is om fit en gezond te zijn, is dat goed. Maar als gezonder eten en sporten dienen om een bepaalde status te verwerven, dan is dat niet goed."
