Luitenant-generaal Michel Van Strythem, de 'dronegeneraal' bij Defensie staat op het punt om vandaag tot nummer 2 van Defensie te worden benoemd. Van Strythem komt uit een van de meest onzichtbare en gesloten departementen: de militaire inlichtingendienst. Verder is het uitkijken of er - eindelijk - eens een vrouw tot driesterrengeneraal benoemd zal worden (spoiler-alert: wellicht niet).
Dronegeneraal Van Strythem in polepositie om nummer 2 van Defensie te worden
Twee keer per jaar vinden positiewissels plaats aan de top van Defensie zodat opperofficieren zoals generaals tijdig vervangen kunnen worden. Soms gaat het ook om een stoelendans waarbij generaals een andere functie krijgen, of worden er nieuwe functies gecreëerd.
De oefening die vandaag gemaakt wordt, belooft heel interessant te worden, want luitenant-generaal Goetynck, de huidige Vice Chef Defensie (VCHOD), gaat met pensioen en dus moet Defensie ook op zoek naar een nieuwe nummer 2.
"Het zou zeer onwaarschijnlijk zijn dat het niet luitenant-generaal Michel Van Strythem wordt", zegt een bron. Andere betrokkenen bevestigen.
Wie is Michel Van Strythem?
Van Strythem komt uit de inlichtingendienst en is de bakermat van de Cybercomponent. Hij heeft de reputatie om efficiënt te kunnen werken en toekomstgericht te denken en werken. Minister van Defensie Theo Francken (N-VA) benoemde hem vorig jaar tot 'dronegeneraal'.
Officieel moest Van Strythem Defensie sneller de 21e eeuw inloodsen en kijken waar en hoe technologische vernieuwingen de rest van de krijgsmacht zullen veranderen. Net als de huidige VCHOD is Van Strythem een Franstalige landmachtgeneraal en vormt hij een complementair duo met de CHOD, Frederik Vansina. Die is Nederlandstalig en luchtmachtgeneraal.
"Ook luitenant-generaal Thierry Esser was even in de running", bevestigt een bron. Generaal Esser is de huidige man achter de zeer belangrijke human resources afdeling bij Defensie die rond de klok mensen aanwerft. Hij heeft operationele ervaring bij de landmacht en hij is ook Franstalig.
"Meer dan Van Strythem durft Esser de minister en de Chef Defensie tegenspreken als het moet." Iemand anders voegt toe: "Dat is hem niet altijd in dank afgenomen."
Hoe worden generaals geselecteerd?
Bij de selectie van de nieuwe opperofficieren wordt een complexe puzzel gelegd waarbij rekening wordt gehouden met competenties, taal, achtergrond binnen defensie en soms politieke kleur van de kandidaat.
"Bovendien moet de volledige 'puzzel' kloppen", zegt een bron dicht betrokken bij het proces. "Elke macht heeft een aantal opperofficieren die vanzelfsprekend voor Defensie werken, maar ook de eigen 'macht' bedienen."
Kandidaten worden voorgedragen op basis van hun loopbaan, diploma's (vaak de hogere stafcursus aan het Koninklijk Hoger Instituut voor Defensie) en evaluaties door hun superieuren.
Uiteindelijk is het de ministerraad (op voorstel van de minister van Defensie, momenteel Theo Francken) die de benoemingen officieel bekrachtigt. Dit gebeurt vaak in een groot pakket, de zogenaamde "generaalsronde".
Wéér geen vrouwelijke driesterrengeneraal?
Vorig jaar was het exact 50 jaar geleden dat vrouwen werden toegelaten bij Defensie. Vandaag maken ze iets meer dan 10 procent uit van de organisatie. In de hele geschiedenis van Defensie schopte een vrouw het nog nooit tot driesterren generaal, of luitenant-generaal. "Het is en blijft vaak een mannen-onderonsje", vertelde een intussen gepensioneerde vrouwelijke generaal me enkele jaren geleden. "En aangezien de luitenants-generaals mee hun zegje doen over wie tot hun kransje mag toetreden blijft het allemaal erg gesloten."
Opvallend: als vrouwen benoemd worden tot generaal krijgen ze functies binnen de onderwijs- of medische departementen. "Tja, de 'hardere' departementen komen blijkbaar niet in aanmerking voor vrouwen", vertelde de oud-generaal me.
De verschillende generaals bij Defensie
* Brigade-generaal/Flottielje-admiraal ** Generaal-Majoor/Divisie-admiraal *** Luitenant-generaal/Vice-admiraal Elk van hen mag worden aangesproken als 'generaal', of 'admiraal' bij de marine.
An-Roos De Potter, vandaag Generaal-majoor zou een derde ster kunnen krijgen. Vandaag is ze verantwoordelijk voor de Koninklijke Militaire School in Brussel, zeg maar 'de universiteit van Defensie'. Maar De Potter zou niet willen springen naar een ander departement, wat haar kansen op promotie tot eerste vrouwelijke driesterrengeneraal doet verdampen. Brigade-generaal Katrien D’Herdt, afkomstig uit de landmacht en met heel wat operationele ervaring, zou dan weer wel worden benoemd tot generaal-majoor. Pittig detail: door de overgangsmaatregelen in de pensioenhervorming staan heel wat huidige generaals en officieren voor de keuze: benoemd worden tot generaal en verplicht langer werken, of een promotie laten voorbij gaan en dan toch vroeger met pensioen gaan.