De VS wil de invoertarieven op auto's en vrachtwagens uit de EU optrekken naar 25 procent, beweert president Trump, omdat de EU zich niet aan de handelsdeal zou houden. Heeft hij een punt? Wat betekent dit? En heeft Europa nog een tegenzet in de mouw zitten? Vijf vragen aan professor internationale economie Jan Van Hove (KU Leuven).
Risico op handelsoorlog tussen VS en EU is "hoger dan ooit": "Trump raakt onze economie in achilleshiel"
Stefan Grommen
Gepubliceerd:
Klopt de bewering van Trump dat Europa zich niet houdt aan de handelsdeal met de VS?
"Hij heeft een klein beetje een punt", zegt Jan Van Hove, professor internationale economie aan de KU Leuven, in De Ochtend op Radio 1. "De ratificatie van de deal van vorige zomer tussen de EU en VS duurt bijzonder lang. Dat is sowieso een traag proces."
Maar dat proces is ook nog verder vertraagd. "Daarvoor moet hij wel naar zichzelf kijken: dat is vertraagd na zijn dreigement om Groenland te annexeren. Dus hij heeft deels gelijk, maar deels ook ongelijk."
Een tarief van 25 procent, is dat veel?
"Dat tarief was ooit 2,5 procent. Op 2 april vorig jaar, 'Liberation Day', heeft Trump de tarieven verhoogd op veel producten uit veel landen. Dan is er die deal gekomen met EU, in de zomer van vorig jaar."
"Daar was de afspraak om te gaan voor 15 procent als tarief op Europese wagens die naar de VS worden geëxporteerd. Van 15 naar 25 procent is al een sterke stijging, maar als je kijkt naar die historische tarieven, is de stijging nog veel forser. Dit kan dus grote schade veroorzaken aan de Europese autosector, maar ook aan de Europese economie."
Als dit doorgaat, kan dit leiden tot een recessie
Jan Van Hove, professor internationale economie aan de KU Leuven
De autosector heeft het sowieso al moeilijk, legt Van Hove uit. "De westerse markten zijn verzadigd. Onze export staat onder druk omdat er nieuwe concurrenten zijn, in het bijzonder China, dat aan een heel sterke opmars bezig is."
"En de elektrificatie van wagens creëert hoge investeringskosten, waardoor de winstgevendheid onder druk staat. Nu bijkomend productie overhevelen naar de VS vraagt weer investeringen op een slecht moment."
Dreigt er een nieuwe handelsoorlog?
Dat risico is volgens Van Hove, "hoger dan ooit". "Trump doet hier een heel belangrijke uitspraak. Hij raakt de Europese economie in haar achilleshiel."
"Als dit doorgaat, kan dit leiden tot een recessie in de EU. Want we mogen niet vergeten dat de autosector heel belangrijk is. Zo'n 7 procent van ons bruto binnenlands product en 14 miljoen jobs worden rechtstreeks en onrechtstreeks toegeschreven aan de sector."
"Er is een heel groot handelsoverschot, 76 miljard euro, en een heel groot stuk daarvan komt uit de VS. Dus als de autoproducenten geraakt worden, wordt de Europese economie geraakt. Het risico op een handelsoorlog is nu heel reëel geworden."
Wat kan Europa überhaupt doen?
Je kunt je afvragen of Trumps nieuwe handelstarieven wel wettelijk zijn. "We moeten er een beetje op hopen dat het in de VS ons opnieuw komt helpen. Dat gaat natuurlijk weer een tijdje duren", redeneert Van Hove. "Dus ik denk dat we ervan moeten uitgaan dat als dit volgende week wordt ingevoerd, we een reactie gaan moeten krijgen uit Europa."
Wat zijn dan de opties? "Men kan proberen om het proces van de goedkeuring van die handelsdeal met de VS te versnellen, maar dat is heel moeilijk in de institutionele context van Europa."
Er zijn weinig uitwegen, behoudens misschien een politiek akkoord. Maar ik denk dat dat op dit ogenblik zeer moeilijk zal zijn
Jan Van Hove, professor internationale economie aan de KU Leuven
"Je zou de deal ook kunnen opschorten. Het heeft daarvoor in maart al maatregelen goedgekeurd: dat de deal kan worden teruggetrokken op het ogenblik dat de VS de tarieven verhoogt. Dat gebeurt nu dus. Maar als je de deal opschort, kies je volop voor de confrontatie."
"Het alternatief is dat Europa tegenmaatregelen oplegt. Europa heeft daar lijsten voor klaarliggen. Daarmee raakt men onder andere ook de Amerikaanse auto-industrie. Maar ook daarmee kies je natuurlijk voor confrontatie."
"Er zijn dus weinig uitwegen, behoudens misschien een politiek akkoord. Maar ik denk dat dat op dit ogenblik zeer moeilijk zal zijn."
Wat houden eventuele tegenmaatregelen in?
Vorig jaar dreigde de EU met de zogenoemde 'bazooka', een manier om de toegang tot de economie als breekijzer te gebruiken bij handelsconflicten. Ook hier ligt die bazooka weer op tafel.
"Europa kan daarin 2 soorten tegenmaatregelen nemen", weet Van Hove. "Ofwel kan de EU ook tarieven verhogen op Amerikaanse producten. Maar dan kom je in een opbod terecht. Het alternatief is dat je de Europese markt gaat afschermen, voornamelijk van Amerikaanse diensten. Dan kan je het Amerikaanse technologiereuzen moeilijk maken."
"Europa heeft zich altijd heel voorzichtig opgesteld. Maar nu wordt er, door het Europese Parlement, toch opgeroepen om fors te reageren. De vraag is: is dat niet een brug te ver?"
Trump wil invoertarieven op Europese voertuigen optrekken tot 25%: "De autosector is onze achilleshiel"
