In Flagey start vandaag de 1e ronde van de Koningin Elisabethwedstrijd voor cello. De wedstrijd bestaat 75 jaar en zowel koningin Elisabeth als de beroemde cellist Pablo Casals, met wie ze goed bevriend was, werden 150 jaar geleden geboren. Ronde getallen en dus wordt het een jubileumeditie. Dat er geen Belgische cellisten deelnemen dit jaar mag de muzikale vreugde niet bederven.
Expo's, een postzegel en een hoofdrol voor de cello: jubileumeditie Koningin Elisabethwedstrijd van start
Na viool, piano, zang (en vroeger ook compositie) is cello de jongste tak aan de wedstrijdboom. Het warme instrument is nog maar voor de 3e keer aan de beurt. In 2017 was de Fransman Victor Julien-Laferrière de allereerste winnaar. In 2022 kreeg de Koreaanse Hayoung Choi de eerste prijs, met een memorabele vertolking van een hedendaags celloconcerto van Witold Lutosławski.
Wie volgt hen op? Dat weten we op 30 mei, want de wedstrijd verloopt in stappen. Vanaf maandag 4 mei spelen 64 kandidaten de 1e ronde in Flagey. Ze komen uit meer dan 20 landen. Maar niet uit België: er zijn helaas geen landgenoten geselecteerd. Jammer, na het grote succes van vorig jaar, toen pianist Valère Burnon knap 3e werd.
Clara De Decker van Klara wachtte 3 buitenlandse kandidaten op bij Flagey: de Australische Charlotte Miles, de Poolse Maria Leszczyńska en de Japanner Yo Kitamura. Ze polste naar hun zenuwen en hoorde van Charlotte Miles dat veel kandidaten elkaar eigenlijk erg goed kennen. Zo wordt een wedstrijd ook een soort reünie.
En nu is het voor echt: deze 3 kandidaten trekken hun volgnummer
En toen was het tijd voor de lottrekking, de volgorde waarin de kandidaten de hele maand lang gaan spelen. Kitamura wilde liever laat op de avond spelen, "want dan klinkt mijn instrument beter". Niemand is happig om nummer 1 te trekken, want statistisch zou je meer kans op succes hebben als je later in de week speelt.
'Afvallingskoers' van 1e ronde tot finale
Hoe verloopt de wedstrijd? In de 1e ronde spelen de cellisten met piano- of cellobegeleiding onder meer muziek van Luigi Boccherini en ook een verplicht stuk van Kaija Saariaho, de enkele jaren geleden gestorven Finse hedendaagse componiste.
De 1e ronde loopt tot en met zaterdag 9 mei. Daarna worden de namen van de 24 halvefinalisten bekendgemaakt. Zij treden volgende week aan met een dubbel programma: enerzijds een concerto, begeleid door het Orchestre Royal de Chambre de Wallonie. En anderzijds een recital met piano én met een nieuw werk, ‘Caffeine’ van de Belgische componist Harold Noben.
Na de halve finale volgt dan traditiegetrouw een week 'muzikale quarantaine' in de Muziekkapel Koningin Elisabeth, waar de 12 finalisten een kakelvers muziekstuk voor de kiezen krijgen: 'Four odes to the tidings of flowers' van de Chinees-Amerikaanse componiste Fang Man.
Samen met het Belgian National Orchestra onder leiding van Antony Hermus kiest elke finalist daarnaast ook een eigen concerto. Daar zijn geheid weer mooie klassiekers bij van Dvořák, Elgar, Sjostakovitsj of Saint-Saëns. Dat is voor de week van 25 mei. Hoe je de wedstrijd kunt volgen op VRT, lees je onderaan dit artikel.
Een 'royale' geschiedenis
Er zijn ook allerlei verjaardagen te vieren in 2026. 75 jaar geleden, in 1951, was er de eerste Koningin Elisabethwedstrijd. Hoewel er in 1937 en 1938 ook al concours waren, maar dan onder de naam van violist en componist Eugène Ysaÿe. Nog wat ronde getallen: de muziekminnende koningin Elisabeth werd 150 jaar geleden geboren, net als de wereldberoemde Catalaanse cellist Pablo Casals, met wie ze bevriend was.
De winnaar van deze editie van de Koningin Elisabethwedstrijd krijgt een extra mooi cadeau en mag 4 jaar op de cello van Casals spelen, een 18e-eeuws instrument van Matteo Goffriller. Die wereldberoemde cello wordt vanaf 25 mei ook tentoongesteld in Bozar in Brussel.
In Flagey is er een expo met archieffoto’s en video’s uit 75 jaar wedstrijdgeschiedenis en ook een tentoonstelling over de banden tussen de koninklijke familie en de cello. Van 4 tot 16 mei.
In Bozar is er op 21 mei een nocturne rond de cello, met een concert van winnaar Julien-Laferrière en een expo over Pablo Casals. Op 23 mei wordt Bozar overgenomen door jonge strijkers voor workshops en een concert onder de noemer VIVA Elisabeth!
Hoe kun je de Koningin Elisabethwedstrijd volgen?
De 1e ronde van de Koningin Elisabethwedstrijd voor cello van maandag 4 mei tot en met zaterdag 9 mei 2026: via livestream te volgen op de website van de wedstrijd . Of live in Flagey, daar zijn nog kaartjes voor.
De halve finale van maandag 11 mei tot en met zaterdag 16 mei: live te volgen op Klara en VRT MAX, op VRT Canvas (namiddag) en het kanaal van Ketnet (avond). Gastvrouw Nicole Van Opstal ontvangt elke dag bekende cellisten om over de wedstrijd te praten.
De finale van maandag 25 mei tot en met zaterdag 30 mei: live op Klara en VRT MAX, van maandag tot en met vrijdag op het kanaal van Ketnet, op zaterdag op VRT Canvas. Gastvrouw Katelijne Boon praat elke avond met een panel gasten, reporter Clara De Decker zoekt de finalisten op voor eerste reacties en er zijn allerlei reportages, vanuit de Muziekkapel Koningin Elisabeth of uit het atelier van een strijkstok- of boogbouwer.
