Spelers hebben plots een eigen fotograaf, maar achter het perfecte plaatje zit schaduwkant: "Dit kan toch niet meer?"
Het is een koude woensdagavond in Jan Breydel wanneer Club Brugge een cruciaal Champions League-duel tegen Marseille afwerkt. Negentig minuten lang heeft iemand het vizier op Romeo Vermant gericht.
Niet zijn rechtstreekse tegenstander, een scout van een buitenlandse topclub evenmin. Maar wel... een fotograaf. Ingehuurd door Vermant zelf om zijn wedstrijd op beeld vast te leggen.
Het perfecte plaatje
Het is een fenomeen waar niemand in het voetbal nog van opschrikt.
Lang vervlogen zijn de tijden dat voetballers op hun sociale media wazige foto's posten die ze vonden op nieuwssites of plukten bij persagentschappen - soms zelfs nog met het watermerk op de afbeelding.
Picture perfect is ook in het voetbal steeds meer de nieuwe norm.
Het is een trend die al langer bestaat in de Amerikaanse sporten, overwaaide naar de grootste voetbalcompetities en nu ook in België wijdverspreid is. Zelfs tot bij amateurclub Sporting Hasselt.
"Tuur (Dierckx, red.) vroeg me eens of hij zijn eigen fotograaf mocht meenemen", grijnsde Sam Kerkhofs enkele weken geleden in 90 Minutes.
Bij de Belgische topclubs is de trend nog veel nadrukkelijker merkbaar.
Een perschef van een G6-club krijgt "iedere week tientallen verzoeken" in zijn mailbox, een collega spreekt over "minstens 2 à 3 aanvragen van spelers per match".
Booming business, dus.
De agenda van Pieter Slembrouck zal het niet ontkennen. Hij is een druk bevraagd foto- en videograaf in het wereldje - tot zijn cliënteel behoren onder meer Ignace Van der Brempt, Daan Dierckx, Rein Van Helden en Tristan Degreef.
"Ik heb vijf jaar content gemaakt voor Club Brugge", doet Slembrouck zijn verhaal.
"Toen er jongens naar een andere club vertrokken, kreeg ik plots de vraag of ik hun transfer of wedstrijden niet in beeld wilde brengen. Want soms merkten spelers dat het niveau van fotografie elders niet op hetzelfde niveau was als bij Club."
"Zo is de bal aan het rollen gegaan voor mij. Via mond-tot-mond in de kleedkamer begon mijn naam plots als een lopend vuurtje rond te gaan en liepen de opdrachten binnen."
Je volgt vaak niet alleen hun carrière, maar hun hele leven.
Pieter Slembrouck
Dat spelers mooie plaatjes van zichzelf willen, is zeker niet omdat ze enkel maar hun persoonlijke plakboek willen vullen.
In de moderne sportwereld zijn atleten steeds meer echte merken - met een persoonlijke branding en eigen verhalen. Sporthouse en SportPlus Media zijn voorbeelden van bedrijven die sporters helpen om een fraai portfolio op te bouwen. Content is daar cruciaal in.
Maar waarom worden er niet gewoon wedstrijdfoto's van agentschappen gebruikt?
"Vaak gaat het over kwantiteit", duidt Slembrouck, die met Gallery Play een eigen bureau oprichtte.
"Wij focussen op spelers en niet op de bal. Je zou eens moeten analyseren hoe weinig centrale verdedigers door persfotografen worden vastgelegd. En meestal is het dan net wanneer ze voorbijgedribbeld worden of een gek gezicht trekken tijdens een kopduel."
"Wij kunnen een zeer uitgebreid album maken van één speler, terwijl een persfotograaf dat ene money shot moet hebben van bijvoorbeeld een doelpunt. Nieuwsfoto's zijn dikwijls ook minder geschikt voor sociale media, omdat ze moeten voldoen aan bepaalde normen. Content creators hebben meestal een meer uitgesproken stijl."
Voor populaire fotografen staat daar een royale vergoeding tegenover. Zeker topspelers zijn bereid om stevig te betalen om zichzelf op een mooie manier te laten vereeuwigen.
Zo vloog PSV-smaakmaker Ismael Saibari zelfs een eigen fotograaf over naar de Afrika Cup. Ook Noa Lang (ex-Club) huurt er regelmatig eentje in.
De opdrachten blijven vaak trouwens niet beperkt tot wedstrijden.
"Je volgt vaak niet alleen hun carrière, maar hun hele leven", aldus Slembrouck.
"Ik heb bijvoorbeeld ook de trouwfoto's van Maxime Delanghe genomen. En met de vriendengroep van Tuur Dierckx en Daan Heymans ben ik mee naar Ibiza gevlogen om hun reis in beeld te brengen. Je bouwt een band op met spelers die verder gaat dan alleen het voetbalveld."
Cowboys
Het resultaat van heel wat foto- en videografen mag gezien worden - 't is vakwerk waar veel zweet in kruipt en de vele duizenden likes verdient.
Achter de perfecte plaatjes schuilt er evenwel ook een schaduwkant. De massale opkomst van de private shooters wordt namelijk niet door iedereen op gejuich onthaald.
We halen een veelzeggende anekdote van Filip Joos in 90 Minutes boven.
"Enkele weken geleden was ik op Lille - Rode Ster Belgrado. Ik zat daar toevallig aan de tafel met persfotografen. Ze waren woest over het grote aantal content creators dat er aanwezig was - ik begreep hen wel."
"Bij PSG heeft elke speler naar verluidt een eigen fotograaf. Zij duwen dan persmensen, die een journalistenkaart moeten hebben, opzij. Want ja, Hakimi heeft gezegd dat Jef foto's moet komen nemen..."
Het is een verhaal dat voor veel Belgische persfotografen herkenbaar is.
Ook in ons land groeide het aantal klachten door collega's omdat ze hun werk verknoeid zagen door "cowboys" die jagen op content zonder rekening te houden met de wetten van het vak.
Zo moeten fotografen en content creators beelden maken vanop een vaste positie, die ze alleen bij de rust mogen inwisselen voor een andere plek. Een regel die door sommigen vaker niet dan wel nageleefd wordt.
En vooral bij affluiten botsen twee werelden wanneer persfotografen het veld niet op mogen en tegen een muur van contentmakers aankijken. Het leverde de voorbije maanden enkele frappante voorbeelden op - een beperkte selectie hieronder.
"Dit kan toch niet meer?" klinkt het bij de betrokkenen.
Belangrijke kanttekening: het gaat hierbij dan niet alleen over privéfotografen van spelers, maar ook over content creators van bijvoorbeeld de clubs, DAZN of de Pro League.
Tel die allemaal samen en je komt aan een drukte die niet meer gezellig en/of werkbaar is.
"Soms is het één grote chaos", getuigt Jan De Meuleneir, beroepsfotograaf bij Photo News.
"Dan zie je mensen van de ene naar de andere kant hollen rond het veld. En springen ze zelfs op het terrein - voor onze camera's en soms ook die van televisie. Niemand lijkt zich dan iets aan te trekken van de afgesproken regels."
"Meestal is dat geen kwade wil, maar onwetendheid. Het zijn jonge mensen zonder een perskaart die nooit gebrieft geweest zijn over wat er wel of niet mag. Sommigen hebben ook geen grote lenzen zoals wij, waardoor ze dichter op de actie moeten springen."
Zonder te veralgemenen merkt ook Slembrouck dat bepaalde collega's al eens het imago van de content creators durven te besmeuren.
"Eigenlijk gaat het gewoon om een basisvorm van beleefdheid. Je loopt nooit in de weg van een collega en blijft altijd drie meter van de zijlijn zodat iedereen zijn werk kan doen."
Want De Meuleneir benadrukt dat het werk van beroepsfotografen - ondanks het overaanbod aan content - essentieel is.
"Wij verspreiden onze beelden onmiddellijk naar een breed publiek, zodat ze gebruikt kunnen worden in nieuwsartikels en live-verslagen. Want bij ons staat journalistiek nog altijd voorop."
"Voor clubs en spelers is het natuurlijk interessant om een mooi en clean beeld van hun product in de media te krijgen, maar persfotografen verspreiden ook die kritische momenten. Positief én negatief."
Iedereen content?
Het is een clash om content tussen de traditionele journalistiek en de nieuwe wave van creators.
Met die (r)evolutie gaan de clubs, die finaal vaak bepalen wie er rond het veld staat, allemaal op een andere manier om.
Anderlecht laat geen privéfotografen toe om een wildgroei te voorkomen. Paars-wit heeft een eigen groep fotografen die beelden ter beschikking stelt aan de spelers. Hoogst uitzonderlijk wordt er eens een uitzondering gemaakt.
Bij Racing Genk klinkt dan weer dat ze "creatief meedenken" met creators, maar "steeds streng toezien op het naleven van de regels. Na één verwittiging is het gedaan".
De policy bij Club Brugge is dat er voorrang gegeven wordt aan persfotografen en clubmedia, maar dat vrije plekjes ingevuld kunnen worden door fotografen van spelers.
"Het is soms een moeilijke evenwichtsoefening", erkent Kirsten Willem, woordvoerder bij blauw-zwart.
"Je merkt dat iedereen er een beetje zoekende in is. Enerzijds verwacht iedereen meer content, anderzijds wil je zo clean mogelijke beelden. Bij Club proberen we daar creatief mee om te gaan en ook op andere manieren content te maken. Bijvoorbeeld door iedere match een medewerker een Meta-bril (met ingebouwde camera, red.) op te zetten, wat unieke beelden van achter de schermen oplevert."
Voor ons moeten de aantallen - zoals bij de clubmedia - beperkt worden.
Rudy Nuyens, secretaris-generaal Sportspress
Bovenstaande verschillen in visie tonen aan dat er eigenlijk nood is aan een duidelijk kader dat met alle verschillende partijen rekening houdt.
Sportspress, de organisatie van Belgische sportjournalisten, stuurt aan op een strikt(er) beleid vanuit de Pro League.
"Wij zien dat er heel vaak fotografen en creators opduiken tijdens matchen die eerder door ons geweigerd zijn", aldus secretaris-generaal Rudy Nuyens. "Omdat de clubs of Pro League ze alsnog binnen laten."
"Dat kan eigenlijk niet. Voor ons moeten de aantallen - zoals bij de clubmedia - beperkt worden. Want anders neemt elke speler straks een fotograaf mee en wordt de situatie onwerkbaar."
"Daarnaast willen wij dat voor iedereen dezelfde regels gelden. Dat iedereen tijdens een match op zijn plaats blijft. En blijven we toestaan dat creators achteraf het veld op mogen? Dan moet dat voor beroepsfotografen ook kunnen. Later deze maand zitten we samen met de Pro League om alles te bespreken richting volgend seizoen."
Content voor iedereen, iedereen content? Dat zal de tijd moeten uitwijzen.
