Hoe kan iemand decennialang gruwelijke misdaden plegen zonder door de mand te vallen? Dat is de centrale vraag in 'Sambre', een bijzonder spannende truecrimereeks — zelfs al weet je als kijker van bij het begin wie de dader is. Het verhaal liet me niet los, en jou waarschijnlijk ook niet.
'Sambre' toont hoe een massaverkrachter in het volle zicht decennia onder de radar kan blijven
Wim De Vilder tipt 'Sambre' deze week in de VRT Cultuur Update. In die wekelijkse nieuwsbrief geven bekende koppen vaker kijktips, maar je blijft ook op de hoogte van het laatste cultuurnieuws en kan tickets winnen. Schrijf je hier in .
'Sambre' is zo'n reeks die bij mij – en bij velen denk ik – veel te lang onder de radar bleef. Nochtans kan je ze al een tijdje streamen op VRT MAX, na een eerdere passage op Canvas. Pas onlangs spoorde iemand me aan om de reeks een kans te geven. En gelukkig maar.
Deze Frans-Belgische truecrimeminiserie dateert al van 2023 en is gebaseerd op het waargebeurde verhaal van Dino Scala, beter bekend als de 'violeur de la Sambre'. De serie vertelt hoe een massaverkrachter 30 jaar lang onder de radar kon blijven, maar ook hoe zo iemand tegelijk gewoon kon functioneren binnen een lokale dorpsgemeenschap.
Dit is zonder meer één van de beste tv-series die ik ooit heb gezien, maar de reeks verdwijnt over zo'n 2 weken al van VRT MAX. Dit zijn 3 redenen waarom ook jij 'Sambre' niet mag missen.
'Sambre' laat je nagelbijten, ook al ken je de dader
Wat deze serie zo bijzonder maakt: al vanaf het begin weet je wie de dader is, maar toch blijft de reeks ongemeen spannend tot de allerlaatste aflevering.
Dat heeft alles te maken met de slimme opbouw. Elke aflevering vertrekt vanuit het perspectief van een ander personage, waardoor er telkens een nieuw stukje van de puzzel wordt blootgelegd. Je vraagt je voortdurend af: wanneer zal de verkrachter dan eindelijk gevat worden?
Zo volg je in de eerste aflevering 1 van de vele slachtoffers, die jarenlang de gevolgen draagt van het geweld dat haar werd aangedaan. Haar angsten sijpelen door in haar dagelijkse leven, zetten haar relatie onder druk en werken zelfs door in de band met haar dochter. Het is een aangrijpende, bijzonder sterke vertolking van Alix Poisson, maar ook de andere acteurs zijn buitengewoon.
'Sambre' is ongelooflijk ingenieus opgebouwd
Wim De Vilder
In latere afleveringen volg je onder meer een gedreven parketmagistraat en een burgemeester die het goed bedoelt, maar zelf ook op een bepaalde manier slachtoffers maakt. Tot je in de laatste aflevering vanuit de ogen van de dader kan meevolgen – een bijzondere apotheose.
Tegelijkertijd schuift de reeks ook chronologisch op. De eerste aflevering behandelt de oudste feiten, waarna de gebeurtenissen steeds dichter bij het heden komen. 'Sambre' is dus ongelooflijk ingenieus opgebouwd.
De reeks toont waarom sommige zaken decennia blijven aanslepen
Als nieuwsgebruiker, maar zeker ook als journalist, heb ik het mezelf al vaak afgevraagd: waarom duurde het zo lang voor die zaak opgelost werd? Of hoe is het mogelijk dat deze dader nog altijd niet gevonden is?
'Sambre' maakt pijnlijk duidelijk hoe dat kan. De reeks toont hoe een zware misdadiger en verkrachter door een opeenstapeling van toevalligheden, fouten en blinde vlekken decennialang niet gepakt wordt.
Zo zie je in de serie hoe politietechnieken door de jaren heen zijn veranderd.
De reeks speelt zich af op de grens tussen Noord-Frankrijk en België en de dader wipt voortdurend de grens over. Dat bemoeilijkt het onderzoek. Pas wanneer nieuwe wetenschappelijke technieken hun intrede doen, slagen speurders erin de regio waarin hij woont steeds nauwer af te bakenen.
In de podcast 'Onder ons Crimi' hadden we het eerder dit jaar ook al over de reeks
Daarnaast krijg je een goed beeld van hoe politieverslagen vroeger werden gemaakt of verhoren werden afgenomen, maar je ziet ook de attitude bij de politie en in de samenleving ten opzichte van zedenzaken veranderen. Wat vandaag ernstig wordt genomen, werd 20 of 30 jaar geleden vaak geminimaliseerd.
Dat zie je scherp in een scène waarin een slachtoffer naar de politie stapt: ze komt een verkrachting aangeven, maar durft dat niet met zoveel woorden te zeggen. Je ziet dan hoe de politieagent die naar haar luistert ook een bepaalde schroom heeft om door te vragen, of gewoon niet de juiste vragen stelt. Het gevolg: de feiten worden niet als verkrachting geregistreerd.
Sambre maakt op die manier duidelijk hoe ver we intussen gekomen zijn — en hoeveel schade er vroeger onbedoeld is aangericht. Het is confronterend, maar ook enorm boeiend om even terug in de tijd te kunnen kijken.
Een dader die niemand ziet, maar iedereen kent
Dat je als kijker meteen weet wie de dader is, maakt je kijkervaring erg bijzonder. Het profiel dat van de man geschetst wordt door de speurders, komt namelijk totaal niet overeen met de werkelijkheid.
De onderzoekers vermoeden dat hij een zonderling is, iemand die zich afzondert van de samenleving, maar dat is niet het geval. Het personage van de verkrachter is eigenlijk zelfs populair bij zijn dorpsgenoten.
Jij hebt thuis zin om te roepen: "Hij staat voor je neus, zie je dat nu niet?"
Wim De Vilder
Op een bepaald moment wordt zelfs een robotfoto van de dader opgehangen in het politiekantoor. Wanneer de man daar om een totaal andere reden langskomt, maakt hij er zelf een grap over: dat hij toch verdacht veel op die dader lijkt. Daar moeten ze in het kantoor eens hard om lachen.
Jij hebt thuis dus zin om te roepen: "Hij staat voor je neus, zie je dat nu niet?" Dat een dader zich gewoon tussen de mensen kan blijven bewegen zonder dat het opvalt, is beklemmend. Het bewijst hoe makkelijk het kwaad soms onopgemerkt blijft, terwijl een samenleving collectief wegkijkt.
