"Vreemde ogen zijn bedreigend": experten steunen stopzetting reizende kinderboerderij op Jaarmarkt in Mortsel

"Het is tijd dat we dieren niet meer als entertainment zien", verklaart Mortsels schepen van Evenementen Steve D'Hulster (Groen Vooruit) de beslissing om geen mobiele kinderboerderij meer in te richten tijdens de Jaarmarkt in september. Volgens hem raken de dieren daardoor gestresseerd.

"Dat klopt", beaamt Anouck Haverbeke, professor gedragsdiergeneeskunde aan de Universiteit Gent. "Voor veel dieren zijn het net die onvoorspelbare, oncontroleerbare omgevingen zoals jaarmarkten die veel stress veroorzaken. Konijnen zijn bijvoorbeeld heel gevoelig aan het opgepakt worden. Geiten en pony's gaan heel sterk reageren op omgevingsprikkels."

Ook volgens Bonnie Valgaeren, die het gedrag van boerderijdieren onderzocht voor HOGENT, zijn de op het eerste gezicht onschuldig tentoongestelde dieren meestal niet in hun sas op een jaarmarkt.

"Al die vreemde ogen zijn voor prooidieren zoals konijnen en geiten vervelend, ze hebben geen controle over hun omgeving en zien veel bedreigingen rondom zich. Uit het voorzichtigheidsprincipe ben ik dus zeker geen tegenstander van een verbod."

En toch kan het leren omgaan met de situatie volgens Valgaeren er bij een minderheid van de dieren voor zorgen dat ze zich toch goed voelen in die omgeving. "Dieren kunnen getraind worden zodat die situaties wel voorspelbaar worden. Daarbij kan je bijvoorbeeld werken met voedselbeloningen."

"Een absolute voorwaarde is wel dat het dier enkel positieve ervaringen opdoet. Als een kip bijvoorbeeld benaderd wordt door een blaffende hond, of een kind aan de oren van een geitje trekt, dan is die veilige context meteen weg ."

Wie mobiele kinderboerderijen organiseert, laat zich volgens professor Haverbeke best bijstaan door deskundigen. "Sommige gemeenten hebben zelf een dierenwelzijnscel, en anderen kunnen samenwerken met wetenschappelijk geschoolde experts. Met de juiste begeleiding kan een reizende kinderboerderij een educatieve waarde hebben."

"Als je de dieren als bezoeker wil aaien, vraag je best eerst even aan de begeleiding of dat mag en hoe je het dier best benadert."

En hoe kijken mobiele boerderijen zelf naar de stopzetting in Mortsel? "Ik begrijp vanwaar dat komt, want de omstandigheden zijn soms niet ideaal", zegt Caroline Deruytter van Mobiele kinderboerderij everdijhof in Kalmthout. Ook zij toont haar dieren op jaarmarkten, maar neemt nooit kippen of konijnen mee.

"Dat zijn prooidieren en op jaarmarkten zijn er hondeneigenaars die vaak niet begrijpen dat mijn dieren hun hond als roofdier zien. Ze laten hun hond er dan aan snuffelen onder het mom dat er niks zal gebeuren, maar dat maakt die dieren dan wel bang."

Caroline neemt enkel getrainde dieren mee naar jaarmarkten, zoals miniatuurpaardjes en minikoetjes. "Die dieren kunnen beter omgaan met stress en we zorgen ervoor dat ze een stalletje hebben op een plek waar het volk er niet bij kan en ze tot rust kunnen komen."

"Ik ben wel blij dat deze beslissing het debat aanzwengelt, want dat wil zeggen dat het belang van dierenwelzijn stijgt. We moeten dat zonder extremisme benaderen, maar deze discussie komt het welzijn van dieren ten goede", besluit professor Haverbeke.