"Ik zie mijn kindjes doodgraag, ik wilde ze nooit pijn doen": moeder en stiefvader krijgen laatste woord op proces dood Raul (9)

De laatste woorden op het assisenproces zijn voor Maria M. en Nicusor C., de moeder en stiefvader van Raul. Allebei drukken ze hun spijt uit. "Ik zie mijn kindjes doodgraag, ik wou ze nooit pijn doen", zegt de moeder van Raul. "Ik zal verantwoordelijk zijn voor wat ik met Raul gedaan heb, ik heb zoveel pijn, ik kan het zelfs niet uitleggen."

Dat is ook de boodschap van de stiefvader van Raul. "Het spijt me enorm. Ik blijf achter met een pijn, ik ga verantwoordelijk zijn voor wat er gebeurd is."

De hele voormiddag hebben de advocaten van de 2 beschuldigden het woord gehad. De rode draad van het pleidooi van Anthony Mallego, advocaat van de moeder, is dat hij "niet wil vergoelijken, wel de realiteit wil schetsen". 

"Over Raul, een manneke van 9, valt niets slecht te zeggen. Op het einde van de rit mag je nooit vergeten dat het over een kind gaat. Ik heb liggen draaien en keren, heb geen oog dicht gedaan. Hoe pak je dit aan? Het is wikken en wegen, op eieren lopen."

Eenzelfde geluid bij zijn collega's, de advocaten van de stiefvader: "Dit is een dossier dat aan de ribben kleeft, dat onder de huid kruipt. Het openbaar ministerie heeft het mooi verwoord: het geeft u een plaatsvervangend gevoel van verdriet", klinkt het bij Kjell Verleysen.

"Raul is deze week bijna tastbaar geworden. Je ziet bijna dat hij die salto doet. De feiten zijn niet goed te praten, we gaan dat ook niet proberen. Waarom is dit gebeurd? Waarom zijn de feiten gepleegd? Misschien moeten we ons erbij durven neerleggen dat er nooit een reden of waarom zal bestaan. Nee, Raul heeft niks misdaan. Hij heeft gedaan wat hij moest doen, een beleefde, goedlachse jongen zijn. Hij heeft het niet verdiend."

Het assisenproces hier in Gent nadert stilaan zijn einde. Straks gaat de jury in beraad met de vraag: zijn Maria M. en Nicusor C. schuldig aan de foltering van Raul met zijn dood tot gevolg? Als de jury hen schuldig acht, riskeren ze tussen 20 en 30 jaar opsluiting.

Mallego richt zich expliciet tot zijn cliënt, de moeder van Raul. "Ik ben hard voor u geweest. Ik heb u ook uitgelegd waarom, om uw ogen te openen, om u te doen beseffen wat er gebeurd is. Ze hebben een duivel van u gemaakt, u bent ook betrokken in iets dat zwaar was. Ik probeer u een menselijk gezicht te geven. Want u hebt gevoelens, emoties, u praat daarover, denkt daarover, loopt daarmee rond. Ik heb gevraagd om verantwoordelijkheid op te nemen. Dat is schromelijk te laat, dat is zo."

"Je hebt het gedaan. Je hebt getoond welke verschrikkelijke handelingen je naar Raul gedaan hebt. Je hebt toegegeven dat je handelingen van Nicusor hebt gedoogd. Je hebt niet gereageerd zoals een moeder moet doen", gaat hij verder.

Maria M. knikt licht bij die woorden. 

Wat Mallego wel wil tegenspreken, is dat ze geen emotie heeft. "Ze is doorleefd, ze is gebroken, die vrouw is daar kapot van. Het vergoelijkt niet, maar het is de realiteit. Ze heeft spijt, ze wil de klok terugdraaien. In haar cel hangen foto's: van haar dochter, van Raul die een wafel eet, van Raul die het v-teken maakt, van het grafje van Raul."

De grote vraag blijft: waarom? "Er is geen enkele reden, er is geen reden aanvaardbaar. Ook niet in dit dossier." Maar hij haalt toch 3 argumenten aan, om de context te schetsen.

Er is "haar rugzak". "Ze heeft een rugzak zoals wij die waarschijnlijk niet hebben, een geschiedenis die ze meeneemt wanneer ze naar België komt", zegt Mallego.

"Men komt dan aan in België, men kent niemand, men kent de taal niet. Men doet een zware job, woont in een krot. Men kiest om de kinderen mee te nemen, dat is niet de ideale opvoedingssituatie. Het zijn allemaal elementen die de situatie en context schetsen waarin ze zat."

En dan is er nog de stiefvader, Nicusor C. Mallego wil zijn proces niet maken, maar "je kan moeilijk zeggen dat hij corrigerend heeft gewerkt, zijn verantwoordelijkheid genomen heeft, de opvoeding meenam".

Opnieuw richt hij zich tot Maria M. "Je had hem moeten stoppen, daar blijf ik bij."

"Maar de vraag die ik wil meegeven: stel dat ze geen relatie met Nicusor had, maar met een Roemeen die wel waarden en normen had, die wel ondersteuning gaf, die de kinderen naar school bracht of bepaalde zaken corrigeerde, zou ze hier dan zitten vandaag?"

Ook de advocaten van de stiefvader willen het duidelijk stellen: "Niemand heeft Raul dood gewild". Ze vragen dan ook om die stelling een plaats te geven in het debat. 

"Er zit, ondanks alle gruwel, achter ons een mens van vlees en bloed, een mens zoals u en ik", benadrukt Kjell Verleysen. "Hij verdient een verdediging en wij moeten nuance vragen. Erger dan ergst, bestaat daar een woord voor? Waarom zoeken we per se naar erger dan het ergste? Onze bedoeling is de feiten achterhalen."

Ook hij wil "rationaliseren, en niet minimaliseren". 

Want: "De schuldvraag stopt bij het overlijden van Raul, het gaat over de feiten voor zijn overlijden, niet wat er daarna gebeurd is". "De sportzak, het water, ... het is onbegrijpelijk en onmenselijk. Maar u mag het niet meenemen bij de beoordeling van de schuldvraag."

De vraag is volgens Verleysen wel wat er objectief aanwezig is in het dossier. 

"Het meest treffende is dat Raul gestorven is. Ten tweede weten we dat het nooit het oogmerk was om Raul te doden, en toch is het gebeurd. En ten derde besluiten de wetsdokters dat er bij hun gegevens geen handeling beschreven is die onmiddellijk aanleiding geeft tot het overlijden van Raul."

"Wat vaststaat is dat er opzettelijk onmenselijke handelingen gesteld zijn ten aanzien van Raul. Het staat niet vast wie wat heeft gedaan. 3 personen weten wat er echt gebeurd is. Elkeen weet van zichzelf wat hij of zij gedaan heeft." Volgens Verleysen zijn de verklaringen van de moeder en van de zus van Raul over de rol van Nicusor "leugenachtig".

Zowel de advocaat van de moeder, als die van de stiefvader vragen om hen schuldig te verklaren aan "onmenselijke behandeling" en niet aan "foltering" - dat is één trapje lager in het strafwetboek.

"Heeft ze hem bewust willen folteren? Het is een slappe koord. Toen kleine Raul in uw armen lag te sterven, had je moeten reageren. Het maakt u geen folteraar, maar hetgeen je gedaan hebt, is gruwelijk", klinkt het bij Mallego. 

"Ze heeft sowieso levenslang. Het gaat oprecht niet goed met haar. Ze is verantwoordelijk voor het overlijden van haar zoontje, voor de eenzaamheid van haar dochter. Dat is de zwaarste straf, die je altijd gaat moeten meedragen."

Bij het horen van die woorden begraaft Maria M. haar gezicht in haar handen. 

Mallego vraagt de jury dan ook om "te rationaliseren": "Hebben ze hem wíllen folteren? Dat is niet aan de orde."

Ook Verleysen vraagt dat. Hij probeert te objectiveren wat er onder foltering valt en wat onder onmenselijke behandeling: "Wat is de intensiteit en de graad van gruwel? Alles is erg, maar dit past in het vakje van onmenselijke behandeling, en niet in het vakje van foltering. De feiten zijn dat Raul veel pijn en leed gehad heeft, maar foltering is nog een gradatie hoger."

"Twijfel er niet aan: de kwalificatie "onmenselijke behandeling" is zwaar. Maar ik vraag u op basis van wat u gehoord heeft, tot een oordeel te komen."

Nu is het aan de jury: die moet antwoorden op 16 schuldvragen, waarvan de belangrijkste zijn of Maria M. en Nicosur C. schuldig zijn aan foltering of aan onmenselijke behandeling. Straks kennen we daar het antwoord op.