Er werken vandaag meer vrouwen in België dan 10 jaar geleden, maar toch groeit dat aantal trager dan in de rest van Europa. We verliezen dus terrein, zo blijkt uit een studie van de UGent. "De carrières van mannen en vrouwen lopen gelijk, tot er kinderen komen", zegt professor Stijn Baert. De oplossing? Het familiekrediet.
Meer vrouwen werken in België, maar toch bengelt ons land achteraan in Europa: hoe komt dat?
Uit onderzoek van de blijkt dat er vandaag meer vrouwen werken in België dan 10 jaar geleden. Toch verliest ons land terrein tegenover andere Europese landen. Het aantal werkende vrouwen in ons land zat in 2015 op 63 procent, net zoals het Europese gemiddelde toen.
"Vandaag ligt dat Europese gemiddelde op 71 procent, terwijl het in België om 69 procent gaat", vertelt Stijn Baert, professor arbeidseconomie aan de UGent, in De Ochtend op Radio 1.
Waarom moeders in België achterblijven op de arbeidsmarkt
Dat de werkzaamheidsgraad voor vrouwen in ons land trager stijgt, is geen goed nieuws voor onze algemene werkzaamheidsgraad. "Qua mannen liepen we al achterop, maar met dank aan de vrouwen konden we min of meer gelijke tred houden met Europa. Nu is er een beduidende achterstand."
Een alleenstaande vrouw of vrouw met kinderen die in Nederland deeltijds werkt, is bij ons veel vaker inactief. Dat komt omdat in Nederland het eerste uur werken meteen oplevert
Stijn Baert, professor UGent
Voor die achterstand zijn er verschillende redenen, zoals de hoge belastingen op onze lonen. "Een alleenstaande vrouw of vrouw met kinderen die in Nederland deeltijds werkt, is bij ons veel vaker inactief. Dat komt omdat in Nederland het eerste uur werken meteen oplevert. Bij ons gaat meteen de streep door allerlei voordelen."
"En in het verleden liepen we vooruit op Oost- en Zuid-Europa op het vlak van vrouwelijke emancipatie. Doordat zij ons nu bijbenen, zijn we dat voordeel de afgelopen 10 jaar verloren."
Ook de lage werkzaamheidsgraad in ons land onder personen met een nationaliteit buiten de EU is van belang. "Die speelt vooral een rol onder vrouwen. Migrantenvrouwen van buiten de EU kennen een zeer hoge inactiviteit. Dat komt door discriminatie, maar ook door opleidingsniveau en eigen sociaal-cultureel ingegeven keuzes."
Is familiekrediet de oplossing?
Toch is er 1 duidelijke reden waarom vrouwen kiezen om minder of niet te werken. "De carrières van mannen en vrouwen verlopen gelijk, tot het moment dat er kinderen komen. Zorgtaken komen dan automatisch meer in het mandje van vrouwen terecht. Dat zie je veel minder bij vaders."
"Vrouwen geven zelf aan dat ze hun carrière terugschroeven of deeltijds gaan werken op het moment dat er kinderen zijn. Dat is een eigen keuze. Maar moederschapsverlof dat automatisch verlengd wordt als een kind ziek is, is geen eigen keuze en dat is een probleem." Dat probleem duikt ook elders in Europa op.
Al is er wel een mogelijke oplossing om die stereotiepe gewoonte te doorbreken: het familiekrediet, gebaseerd op een Scandinavisch model. "Het idee is om moederschapsrust, vaderschapsverlof, en al die soorten verlof in 1 pot te brengen. Ook grootouders worden ingezet in dat systeem. Zo kan er binnen het gezin echt de discussie ontstaan om de zorg te verdelen."
De federale regering bekijkt al langer om het familiekrediet in te voeren, als een van de maatregelen om de begroting op orde te zetten. "Ik hoop dan ook dat die maatregel er snel komt. Ik denk dat er geen enkele reden is om ermee te wachten."
Kinderopvang op het werk
Een ander probleem is het tekort aan kinderdagverblijven. Ook daarvoor kijkt Baert naar Scandinavië. "We hebben in een ander onderzoek aangetoond dat zowel vrouwen als mannen bereid zouden zijn om loon op te geven als de werkgever mee regelingen treft voor kinderopvang."
De werkgever kan de werkuren afstemmen op de uren van de kinderopvang. "Of het zou ook interessant zijn als de werkgever zelf een opvangsysteem opzet, waarbij die voorzieningen dan door de baas betaald worden in ruil voor een stukje brutoloon."
"Je kan het vergelijken met een salariswagen. En op die manier kan je de drempel voor vrouwen met kinderen verlagen om meer aan het werk te gaan."
Ook Vlaams minister van Gelijke Kansen, Caroline Gennez (Vooruit), onderstreept het belang van kinderopvang om meer vrouwen aan het werk te krijgen. "Het is duidelijk dat moeders nog altijd meer bezig zijn met zorgtaken en daardoor minder werken", klinkt het in een reactie aan VRT NWS.
Dat ouders loon willen inleveren voor goede kinderopvang, is ook een duidelijk teken volgens de minister. "Dit gaat niet alleen over welzijn, maar ook over kansen om te werken en talent aan te trekken. Betaalbare en toegankelijke kinderopvang is een basisrecht. We blijven daarom investeren in meer plaatsen, sterk personeel en kwaliteitsvolle opvang, zodat ouders met een gerust hart kunnen werken."
