Kempense landbouwers leren roofdieren aan te trekken om ongedierte te bestrijden: "Natuurlijke oplossingen benutten"

Landbouwers uit verschillende gemeenten in de Kempen werken mee aan een project om roofdieren aan te trekken om ongedierte te bestrijden. Op initiatief van Thomas More en Regionaal Landschap Kleine en Grote Nete loopt hiervoor een Europees gesubsidieerd LEADER-project in samenwerking met 12 landbouwbedrijven.

"Het project focust op de wisselwerking tussen plaagdieren en roofdieren op landbouwbedrijven", zegt projectmedewerker Dries Martens. "Veel landbouwers hebben het gevoel dat ze last hebben van ratten, muizen of vliegen. Wij brengen in kaart hoe groot die problematiek is en welke rol roofdieren daarbij kunnen spelen."

Met het onderzoek willen de initiatiefnemers landbouwers ondersteunen in het verminderen van het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen.

"We onderzoeken hoe roofdieren kunnen bijdragen aan natuurlijke bestrijding", zegt projectmedewerker Dries Martens. "Volledig inzetten op natuurlijke vijanden is niet altijd haalbaar, maar een combinatie met andere methodes kan wel werken. Daarin willen we landbouwers begeleiden."

Ook landbouwer Sofie Litaer, die een melkveebedrijf uitbaat in Geel, neemt deel aan het project. "Als sector moeten we blijven evolueren en tonen wat we zelf al kunnen doen", zegt ze.

"Met relatief eenvoudige ingrepen, zoals extra hagen of bomen, kan je de biodiversiteit al sterk verbeteren. Die natuurlijke oplossingen zijn er eigenlijk al, we moeten ze gewoon beter benutten."

Om een goed beeld te krijgen van wat er leeft op en rond de bedrijven, worden verschillende meetmethoden ingezet. "We werken onder meer met wildcamera’s die al enkele weken draaien", vertelt Martens. "Daarop zien we zowel roofdieren als plaagdieren, zoals de bruine rat, die het vaakst voorkomt. Met een geluidsmeter registreren we ook vogelgeluiden."

Bij landbouwer Sofie Litaer werden de belangrijkste plaagdieren eveneens in kaart gebracht. "Bij ons gaat het vooral om vliegen en knaagdieren zoals ratten en muizen", zegt ze.

Op haar bedrijf zijn ook al verschillende natuurlijke vijanden aanwezig. "We hebben vleermuizen die helpen bij het vangen van vliegen. Daarnaast zijn er boerenzwaluwen die hetzelfde doen. En onze boerderijkatten houden de rattenpopulatie deels onder controle."

Hoewel het onderzoek nog loopt, is het de bedoeling om op het einde een praktische handleiding voor landbouwers op te stellen. "We willen een toolbox ontwikkelen met concrete maatregelen", zegt Martens. "Dat kan gaan van kleine ingrepen, zoals nestkastjes ophangen, tot grotere aanpassingen zoals het aanplanten van houtkanten."

Volgens Martens hoeft de drempel voor landbouwers niet groot te zijn. "Met relatief kleine acties kan je al bijdragen. Het doel is om te tonen dat natuurlijke oplossingen een waardevolle aanvulling kunnen zijn."

Ook veehouder Sofie Litaer past al enkele maatregelen toe. "We hebben extra nestkastjes geplaatst voor zwaluwen, in de hoop nieuwe paartjes aan te trekken. Daarnaast bekijken we hoe we de vegetatie rond het bedrijf kunnen aanpassen, bijvoorbeeld door meer in te zetten op elementen die roofvogels aantrekken voor de bestrijding van knaagdieren, of vleermuizen voor de vliegen."

Het project loopt nog tot volgend jaar. In de komende periode worden de metingen verdergezet.