In België groeien naar schatting 17.000 kinderen op met één of beide ouders in de gevangenis. Dat blijkt uit cijfers van het Kinderrechtencommissariaat. In Vlaanderen gaat het om 9.000 kinderen. Een van hen, een meisje van 9, vertelt over hoe het is om te leven met een vader in de gevangenis.
"Het begon toen ik met papa naar de auto stapte": 17.000 kinderen in België groeien op met ouder in de gevangenis
Stef Van Chaze
Gepubliceerd:
"Het begon allemaal toen ik met mijn papa naar de auto stapte", begint het meisje. "Mijn mama en mijn broer zaten in de auto en mijn papa en ik gingen ook in de auto zitten. Plots stond er een agent aan mijn raam die zei dat papa moest meekomen. Mijn gevoel daarbij was heel moeilijk en ook triestig."
Het meisje vertelt hoe ze veel dingen samen deed met haar papa: zwemmen, tekenen, naar school gaan. Nu hij in de gevangenis zit, ziet ze hem enkel nog op zaterdagen tijdens de bezoekmomenten.
Als de gevangenisdeur opengaat, dan spring ik op hem
Meisje (9) met papa in de gevangenis
"Als de gevangenisdeur opengaat, dan spring ik op hem. Hij vraagt me dan wat ik allemaal aan het doen ben op school en wat ik ga doen tijdens de vakantie. Ik heb altijd wel iets te vertellen", zegt ze.
"Ik denk wel dat hij het soms moeilijk heeft zonder ons. Hij kan mij geen knuffel of kus geven voor hij gaat slapen."
"Soms vragen ze wat hij heeft gedaan, maar eigenlijk weet ik dat zelf ook niet"
De opsluiting van een of beide ouders kan veel impact hebben op het welzijn, de ontwikkeling en de rechten van kinderen, aldus het Kinderrechtencommissariaat. Recent onderzoek van de VUB toont ook dat tijdige ondersteuning en begeleiding die impact fors kan beperken, klinkt het.
"Wanneer een ouder wordt opgesloten, komen heel veel emoties los bij het kind: angst, gemis, verdriet, maar ook schaamte en boosheid", zegt Tina Wouters, detentiebegeleidster bij het CAW. Zij slaat de brug tussen de gedetineerde en het gezin.
Nood aan aandacht
"Kinderen hebben heel veel nood aan die individuele aandacht van hun ouder. Ze moeten hen heel lang missen, dus als ze elkaar fysiek zien op een bezoekmoment, dan wordt veel geknuffeld en kusjes gegeven."
"De ouder die in detentie zit, verliest ook wel de voeling met het kind. Het is belangrijk dat als ze buitenkomen, ze die band opnieuw kunnen oppikken. Als we hen daarin kunnen bijstaan, denk ik dat dat trauma veel minder groot zal zijn."
Het meisje is één van de 17.000 kinderen in België van wie minstens één ouder vastzit. In Vlaanderen gaat het naar schatting om zo'n 9.000 kinderen, meldt het Kinderrechtencommissariaat. Zij pleiten voor meer zichtbaarheid.
Er is geen systematische registratie van de groep, waardoor beleid en hulpverleners "te weinig zicht op hun aantal en hun noden hebben", klinkt het. Daarom moet er "een verder doorgedreven kindgerichte aanpak" komen.
Kindvriendelijke bezoeksmogelijkheden
Ook kindvriendelijke bezoekmogelijkheden zijn belangrijk, zegt het Commissariaat, maar de bestaande initiatieven in de gevangenissen kunnen sterk verschillen: van warme, begeleide kinderbezoeken tot formele ontmoetingen in weinig kindvriendelijke ruimtes.
Ondersteuning wordt ook niet overal aangeboden, "terwijl net dat cruciaal is". Voor die ondersteuning is er geen duidelijke coördinatie, en hulp blijft vaak afhankelijk van lokale initiatieven, klinkt het.
Samen met het Vlaams Expertisecentrum Kindermishandeling, de Centra Algemeen Welzijnswerk en de VUB organiseert het Kinderrechtencommissariaat vandaag een studiedag rond het thema.
