Onderzoekers van UZ Leuven en KU Leuven hebben een nieuwe DNA-test ontwikkeld die daders van seksueel geweld kan opsporen, zelfs wanneer er amper biologisch bewijsmateriaal aanwezig is. De techniek, SpermFACS genoemd, is een belangrijke doorbraak, vooral in dossiers waar slachtoffers pas dagen later aangifte doen.
Nieuwe Leuvense DNA-test spoort daders seksueel misbruik op, zelfs wanneer er amper sporen zijn
Finn Claes
Gepubliceerd:
Wanneer een slachtoffer van seksueel geweld, meestal verkrachting, zich meldt bij de politie of medische diensten, worden stalen afgenomen voor forensisch onderzoek. "Deze stalen bevatten meestal een mengeling van zaadcellen van de dader en vaginale cellen van het slachtoffer", zegt Bram Bekaert, specialist forensische genetica in UZ Leuven.
Om een DNA-profiel van de dader te maken, moeten onderzoekers die cellen van elkaar scheiden. Maar dat lukt met de huidige technieken niet altijd, zeker niet wanneer er maar weinig spermacellen aanwezig zijn. In zulke gevallen kan geen bruikbaar DNA-profiel worden opgesteld.
De nieuwe methode maakt het mogelijk om spermacellen van de dader veel nauwkeuriger te onderscheiden van die van het slachtoffer. Daardoor stijgt de kans dat onderzoekers een bruikbaar DNA-profiel van de dader kunnen opstellen, ook wanneer er dus weinig sporen aanwezig zijn.
Zaadcellen in sorteermachine
SpermFACS is 5 tot 7 keer gevoeliger dan de huidige standaardmethodes. Dat betekent dat er 5 tot 7 keer minder zaadcellen nodig zijn om toch een bruikbaar DNA-profiel te kunnen opstellen van de donor van die zaadcellen.
"Wanneer we een staal ontvangen, geven we dat een fluorescerende kleur, waardoor enkel de zaadcellen 'oplichten'. Deze zetten we dan op een sorteermachine. Dat toestel gaat ze afscheiden van alle andere cellen. Op het einde hebben we een tube met alle zaadcellen in en zo kunnen we een DNA-profiel opstellen", legt Bekaert uit.
Bestaande technieken kunnen ook al spermacellen scheiden van andere cellen, maar botsen op hun limieten wanneer er te weinig cellen aanwezig zijn. De nieuwe aanpak vergroot door zijn gevoeligheid de kans op identificatie en leidt ook tot betrouwbaardere resultaten.
Met deze nieuw techniek kunnen we makkelijker een DNA-profiel opstellen, tot minstens 5 dagen na het seksueel contact
Bram Bekaert, UZ Leuven
De meerwaarde van de test is vooral groot bij laattijdige aangiftes. Er is dan meestal niet meer genoeg biologisch materiaal van de dader aanwezig, waardoor hij moeilijker kan worden geïdentificeerd.
"Zodra de stalen 2 of 3 dagen na de feiten worden afgenomen, kunnen we daar met de huidige technieken moeilijk een DNA-profiel van opstellen. Met de nieuwe technieken kan dat wel, tot minstens 5 dagen na het seksueel contact", zegt Bekaert.
Dat is belangrijk, omdat slachtoffers zich niet altijd meteen melden. Angst of schaamte kunnen ervoor zorgen dat aangifte pas later gebeurt. In zulke gevallen kan de nieuwe test het verschil maken en de kans vergroten dat een dader toch wordt geïdentificeerd.
Ook bij groepsverkrachting
De techniek biedt ook mogelijkheden in complexere zedendossiers, bijvoorbeeld wanneer er zeer weinig sporen zijn of wanneer er sprake is van meerdere daders, zoals bij groepsverkrachting. Doordat de spermacellen nauwkeuriger worden geïsoleerd, wordt het makkelijker om verschillende DNA-profielen van elkaar te onderscheiden.
De onderzoekers werken intussen al aan een volgende stap. Ze willen de technologie verkleinen via microchips, zodat analyses sneller en goedkoper kunnen verlopen. Daarnaast onderzoeken ze of de methode ook kan worden toegepast op andere DNA-sporen, zoals op kleding of voorwerpen.
Regionaal nieuws uit Brussel en Vlaams-Brabant
Gepubliceerd:
