Wat is de menselijke limiet nu marathonloper Sabastian Sawé onder de magische grens van 2 uur is gedoken? Loopschoenen worden steeds lichter en trainingsprogramma's steeds beter. In combinatie met het juiste parcours en wat meeval met het weer, moet een nieuw record mogelijk zijn, denkt sportwetenschapper Toon de Beukelaar: "Ik geloof dat het nog sneller kan."
Nu voor het eerst een marathonloper onder de 2 uur is gedoken: hoeveel sneller kan de mens nog?
Samenvatting:
Sabastian Sawé liep de marathon in Londen in 1 uur, 59 minuten en 30 seconden – daarmee dook hij als eerste onder de symbolische grens van 2 uur.
Lichtere schoenen, betere trainingsmethodes en een gunstig parcours droegen bij aan het record. Adidas maakte Sawés schoenen 30 procent lichter dan de vorige versie, goed voor een tijdwinst van ongeveer 45 seconden.
Sportwetenschapper Toon de Beukelaar (KU Leuven) verwacht dat het record ooit gebroken wordt: "Ik geloof dat het nog sneller kan. Dat het ooit gebroken zal worden, dat staat vast."
1 uur 59 minuten en 30 seconden: zo snel liep Sabastian Sawé de marathon in Londen gisteren. Hij deed dat met een snelheid van 21,2 kilometer per uur, of een stevige spurt voor een ongetrainde sterveling. Zo heeft Sawé de in sportmiddens haast mythische grens van 2 uur doorbroken. Het werpt de vraag op: is er eigenlijk wel een grens, en zo ja, waar ligt die dan?
Heisa over controleartsen, stroomprijs onder nul en kan een mens nóg sneller lopen?
"Dit was een van de mythische grenzen die nog overeind stonden. Zoals voor elk record geldt, is ook dit gedoemd om gebroken te worden", zegt Toon de Beukelaar (KU Leuven) in 'Het kwartier'. "Het is des mensen om telkens opnieuw op zoek te gaan naar een nieuwe grens. Ik geloof dus dat het nog sneller kan."
Hoe precies, dat hangt af van verschillende aspecten. Die zaten gisteren allemaal goed... maar misschien kan het in de toekomst nog beter.
"We treden een nieuw tijdperk in": mythische marathongrens van 2 uur doorbroken
1
Het parcours
Zo was de fabelachtige prestatie van Sawé gisteren niet alleen een kwestie van trainen. Het was ook een samenspel van omstandigheden.
"Het is, eerst en vooral, in Londen gebeurd. Die marathon staat bekend als een van de snellere. De hoogtemeters en hoeveel scherpe bochten er zijn, het speelt allemaal mee. Ook Berlijn is zo'n parcours waar vaak records gebroken worden, doordat de laatste helft van het traject vaker naar beneden gaat dan omhoog."
Ik zou het vreemd vinden als Adidas niet alweer aan nieuwe, nog lichtere schoenen zou werken
Toon de Beukelaar, sportwetenschapper
En ook het weer zat mee. "De temperatuur was ideaal om te lopen, en er was geen probleem met regen."
Als de omstandigheden gisteren meezaten, waarom zou dat dan in de toekomst niet opnieuw het geval kunnen zijn, "bijvoorbeeld op de marathon in Berlijn?"
2
De schoenen
Naast het parcours en de omstandigheden hielpen ook enkele nieuwigheden een handje, in de eerste plaats de schoenen die Sawé droeg.
"Het komt erop aan om schoenen zo licht mogelijk te maken, maar ze nog wel de juiste demping en stijfheid mee te geven. Adidas, dat Sawés schoenen gemaakt heeft, heeft die nog eens 30 procent lichter gemaakt dan de vorige." Ze wogen nog slechts 96 gram voor een maatje 42.
"Dat komt ongeveer overeen met een halve procent stijging in loopefficiëntie. Je hebt dus minder energie nodig om dezelfde snelheid te behouden. Theoretisch komt dat voor een marathon neer op een tijdwinst van 45 seconden."
Volgens De Beukelaar lijdt het geen twijfel dat Adidas alweer aan de opvolger van deze schoen werkt. "Ik zou het vreemd vinden als ze dat niet zouden doen. Ik hoop dat de andere sportmerken nu soortgelijke experimenten doen. Maar Adidas heeft nu wel een grote sprong gemaakt."
3
Trainingsmethodes
Sawé heeft ook het geluk dat hij een Keniaan is. "We weten al een tijdje dat Kenianen genetisch de juiste parameters meekrijgen om topprestaties voor duurloop neer te zetten. De lengte van de pezen bijvoorbeeld is belangrijk. Hun onderbenen zijn ook iets anders gebouwd dan de onze, en veren meer, zodat ze efficiënter kunnen lopen."
"Ze worden ook vaker geboren op grotere hoogte. Daardoor is hun fysiologie (de werking van het lichaam, red.) efficiënter bij het lopen. Bovendien komen ook alle kennis en innovaties uit het Westen sneller bij hen. Ze trainen volgens de juiste principes."
Het is moeilijk in te schatten wanneer, maar dat het record ooit gebroken zal worden, staat vast
Toon de Beukelaar, sportwetenschapper
Maar dat lichaam moet je dan wel op de juiste manier trainen. En ook die trainingsmethodes worden steeds beter, met meer individuele opvolging en aangepaste voeding. Ook daar valt dus nog winst te maken.
De juiste omstandigheden, nog meer technologische innovatie en nog betere training: dat is de sleutel tot een nieuw wereldrecord. Wanneer dit record zal sneuvelen, dat is volgens De Beukelaar "koffiedik kijken".
"Ik durf niet te zeggen dat het wereldrecord niet snel opnieuw gebroken zal worden. Als we zulke sprongen kunnen maken, waarom zou het dan niet opnieuw kunnen gebeuren? Voor hetzelfde geld blijft het nu even staan."
"Het is dus moeilijk in te schatten. Dat het ooit gebroken zal worden, dat staat vast."
