De Palestijnse bevolking in de Gazastrook leeft niet alleen tussen het puin van 2 jaar oorlog. Er stapelt zich ook alsmaar meer afval op. En al dat afval trekt ratten en insecten aan. "Eerst moesten we de oorlog doorstaan en nu dit. Help ons alsjeblieft."
Stank, insecten en ratten: Palestijnen in Gaza leven te midden van een alsmaar groeiende afvalberg
Freek Willems
Gepubliceerd:
Door de oorlog in Iran is de situatie in de Gazastrook wat naar de achtergrond verdreven. Maar het is niet omdat er een van kracht is, dat de levensomstandigheden erop vooruitgegaan zijn. Ten eerste wordt dat geregeld geschonden en worden nog altijd mensen gedood. Ten tweede moeten de Palestijnen in erbarmelijke omstandigheden zien te overleven.
De 2 miljoen Palestijnen leven er tussen meer dan 60 miljoen ton puin van kapotgeschoten gebouwen en huizen. Tussen al dat puin leven ze in tenten, die ze op straat opzetten, maar vaak ook in halfingestorte huizen of appartementsgebouwen.
Alsof de leefomstandigheden nog niet moeilijk genoeg zijn, stapelt zich naast en tussen al dat puin ook alsmaar meer afval op. De afvalverwerking ligt er al meer dan 2 jaar stil en er is amper materiaal voorhanden om de afvalbergen te verwijderen of het afval te recycleren.
Veel plaatsen waar afval vroeger samengebracht werd, liggen ook in gebied dat nog gecontroleerd wordt door het Israëlische leger. Palestijnen mogen er daarom niet komen, waardoor heel wat afval blijft liggen in woongebieden.
Dat is onder meer het geval in Gaza-Stad. Tenten van ontheemde Palestijnen staan er soms vlak naast een afvalberg. Kinderen spelen in het afval, volwassenen zoeken er naar materiaal dat ze zelf kunnen hergebruiken, op gevaar voor hun eigen gezondheid.
Rattenplaag
Door al dat afval lopen de Palestijnen in de Gazastrook alsmaar grotere gezondheidsrisico's. Het afval trekt insecten en ratten aan. In het Al-Rantisiziekenhuis in Gaza-Stad werd een kind van 1 maand binnengebracht dat 's nachts in het gezicht gebeten werd door een rat.
"We waren 's nachts aan het slapen toen mijn baby plots begon te roepen en te wenen", vertelt de moeder van de baby aan een Algerijnse tv-ploeg. "Toen ik in het donker van de tent het licht van mijn gsm op hem richtte, zag ik dat zijn gezicht volledig onder het bloed zat." De wonde is intussen goed behandeld in het ziekenhuis, vertelt een arts.
"We eisen onze mensenrechten op"
Kinderen die vlak bij het afval leven, krijgen ook last van huidziektes. De insecten en de stank leiden ook tot slapeloze nachten, getuigt een Palestijn aan een tv-ploeg van de Nederlandse omroep NOS. Door het afval raken ook het grondwater en landbouwgebied verontreinigd.
De Palestijnse bevolking hoopt dat de internationale gemeenschap hen komt helpen. "Wij wonen in een vernielde woontoren, het puin en het afval leiden tot de verspreiding van knaagdieren. We hebben de oorlog moeten doorstaan en nu ratten. Vind alsjeblieft een oplossing voor ons", smeekt een Palestijnse vrouw in Gaza-Stad.
Nog 7 jaar puin ruimen
De Verenigde Naties doen intussen wat ze kunnen om op zijn minst al een deel van het puin weg te krijgen. Zo loopt er een project van het VN-ontwikkelingsprogramma UNDP waarbij steenpuin en staal gerecycleerd en samengeperst worden om er wegen mee te herstellen en opnieuw toegang te krijgen tot belangrijke openbare diensten, zoals ziekenhuizen maar ook waterbronnen. Er worden ook ruimtes mee verhard waar schuilplaatsen en gemeenschappelijke keukens opgericht worden.
UNDP gebruikt daarvoor de lokale beschikbare machines. Het opruimen en recycleren van het puin levert ook werk op voor de Palestijnse bevolking. Al is dat werk niet zonder risico. Er kunnen bijvoorbeeld nog niet-ontplofte explosieven onder het puin liggen. Dicht bij de gele bestandslijn lopen ze ook het risico blootgesteld te worden aan verdwaalde Israëlische kogels.
Alessandro Mrakic, hoofd van het Gaza-kantoor van UNDP, omschrijft het puinruimen in de Gazastrook bij Reuters als een van de grootste na-oorlogse uitdagingen ooit in het gebied. Tot nog toe heeft UNDP al 287.000 ton puin verwijderd, maar dat is maar het topje van de ijsberg, zegt Mrakic.
Alles opruimen, zou 7 jaar kunnen duren, klinkt het. Een recent gezamenlijk rapport van de Europese Unie, de Verenigde Naties en de Wereldbank plakte daar een kostenplaatje van ruim 60 miljard euro op.
Maar om al dat puin te kunnen blijven opruimen, moet de VN wel blijvende toegang hebben tot zware machines en brandstof voor die machines. Twee zaken die door de aanhoudende Israëlische blokkade enorm schaars zijn.
