Meer dan 8 op de 10 Belgen vindt dat het klimaatbeleid niet afgezwakt mag worden, of vraagt zelfs om een versnelling. Dat blijkt uit de nieuwste resultaten van een bevraging die elke 4 jaar wordt afgenomen. Al kalft die steun wel wat af wanneer het gaat om Europese maatregelen die de burger zelf treffen, zoals een verbod op nieuwe benzinewagens of een CO2-taks voor verwarming.
Belg nog niet klimaatmoe, zolang verwarmen en autorijden niet duurder wordt
Vincent Merckx
Gepubliceerd:
Samenvatting:
Meer dan 8 op de 10 Belgen vindt dat het klimaatbeleid niet afgezwakt mag worden, of wil zelfs dat het sneller gaat. Dat blijkt uit een vierjaarlijkse bevraging van de federale overheidsdienst Volksgezondheid bij 1.609 Belgische huishoudens.
Die brede steun slinkt zodra het gaat om maatregelen die de burger rechtstreeks in de portemonnee raken: meer dan 4 op de 10 Belgen is tegen een verbod op nieuwe benzinewagens en tegen een CO2-taks op verwarming en rijden met fossiele brandstoffen.
Onderzoeker Tine Heyse wijst op een informatieprobleem: "Slechts 24 procent voelt zich voldoende geïnformeerd over premies, leningen of technisch advies", terwijl die net grote investeringen zoals een warmtepomp betaalbaar kunnen maken.
Wat denkt de Belg over het klimaat en het klimaatbeleid? En wat is hij zelf bereid om te doen? Al 20 jaar lang houdt de dienst Klimaat van de federale overheidsdienst Volksgezondheid de vinger aan de pols, met een bevraging die elke 4 jaar wordt uitgevoerd.
In 4 jaar tijd kan er veel gebeuren. In 2021, de laatste keer dat de enquête werd afgenomen, lagen de klimaatmarsen nog vers in het geheugen. Maar vandaag zijn we 2 energiecrisissen later, met hogere prijzen voor gas en benzine tot gevolg. En de politieke steun voor ambitieus klimaatbeleid, zoals een Europees verbod op nieuwe benzinewagens in 2035, neemt af.
Toch vindt de Belg niet dat het klimaatbeleid moet worden afgezwakt, althans volgens deze bevraging.
Voor een pauzeknop is er geen groot draagvlak. Nog geen 2 op de 10 Belgen vindt dat het trager moet. Dubbel zoveel landgenoten vinden dat het zelfs nog wat sneller mag.
Graag meer wind en zon, maar géén CO2-taks
Maar dat gaat natuurlijk over de grote principes. Wanneer er gepolst wordt naar concrete maatregelen die de burger treffen in zijn portemonnee, verdampt een stuk van die steun.
Hoe werd de bevraging uitgevoerd?
Het marktonderzoeksbureau Profacts hield een steekproef bij 1.609 Belgische huishoudens, zowel per brief als online. Die huishoudens werden zo uitgekozen, en de resultaten zo afgewogen, dat ze een goede afspiegeling zijn van de bevolking wat betreft geslacht, leeftijd, opleidingsniveau en provincie.
Vooral een verbod op nieuwe benzine- en dieselwagens en ETS2, de CO2-belasting voor huishoudens en kleine bedrijven die verwarmen en rijden met fossiele brandstoffen duurder zal maken, zijn onpopulair. Meer dan 4 op de 10 Belgen wil er niet van weten.
Dat veel Belgen het verbod op nieuwe wagens met verbrandingsmotoren niet lusten, is geen verrassing. Eerder deze maand landde een peiling van de nieuwssite Politico zelfs op 72 procent tegenstanders in ons land, het hoogste aantal van alle gepeilde lidstaten.
De populairste maatregelen zijn dan weer wind- en zonne-energie uitbouwen, en klimaatonvriendelijke producten van buiten Europa extra belasten om zo Europese bedrijven te beschermen die wel klimaatinspanningen leveren.
"Niet méér klimaatmoeheid"
"Het is niet verwonderlijk dat maatregelen die de burger rechtstreeks raken, minder steun genieten", zegt onderzoeker Tine Heyse van de dienst Klimaat van de FOD Volksgezondheid.
"Daar is nog wat werk aan de winkel om fossielvrije alternatieven goedkoper te maken. Al wordt daar wel aan gewerkt", zo verwijst ze naar de geplande accijnsverschuivingen die elektriciteit goedkoper moeten maken en aardgas duurder.
"De overheid moet de bevolking ook nog beter naar de alternatieven leiden. Slechts 24 procent voelt zich voldoende geïnformeerd over premies, leningen of technisch advies." Nochtans zijn het net die premies en leningen die een grote investering zoals een warmtepomp of isolatiewerken betaalbaar kunnen maken.
"Er heerst niet méér klimaatmoeheid onder de Belgen", besluit diensthoofd Peter Wittoeck. "Er komen misschien geen duizenden jongeren meer op straat zoals 5 of 6 jaar geleden, maar de steun voor klimaatbeleid en de bezorgdheid om de klimaatverandering blijft stabiel. Dat is toch opvallend in de politieke context van vandaag."
