Minder loonsubsidies, meer bijdragen op flexi-jobs: vakbonden lanceren eigen plan om begroting gezond te krijgen

Nog maar eens minstens 5 miljard euro vinden tegen 2029 om aan de Europese regels te voldoen: de federale regering is nog niet klaar met haar begrotingssanering, zo leren recente cijfers van het Monitoringcomité. 

Bij de vakbonden zien ze de bui al hangen, verwijzend naar de "zware besparingen op sociale en publieke uitgaven, een daling van fiscale en parafiscale inkomsten en een verschuiving van belastingdruk naar werknemers" die dit jaar voorzien zijn.

"Ondanks deze besparingen bereikt het begrotingstekort een historisch dieptepunt tegen het einde van de legislatuur. Als de Arizona-trein zo verder gaat, hebben we op het einde van de rit dus meer ongelijkheid én een hoger begrotingstekort."

"België wordt geconfronteerd met een sociale achteruitgang die in 80 jaar niet gezien is", klinkt het fors.

Waar loopt het dan mis volgens de bonden? Ten eerste organiseert de regering volgens hen zelf het gebrek aan belastinginkomsten. "Het is cruciaal om maatregelen te nemen die vooral de daling van fiscale en parafiscale inkomsten aanpakken, zodat de structurele onderfinanciering van de sociale zekerheid en de publieke diensten wordt gestopt."

De belastinginkomsten worden vooral uitgehold door allerlei flexibele, atypische statuten, zeggen ze, en door alternatieve verloningsvormen en managementvennootschappen. En er wordt ook een "oneerlijk fiscaal beleid" gevoerd. "De belasting op arbeidsinkomsten is onevenredig hoog, terwijl kapitaalinkomsten minder zwaar worden belast".

En dus heeft het gemeenschappelijk vakbondsfront zelf eens de oefening gemaakt, op basis van eerdere, doorgerekende voorstellen van politieke partijen en van eigen voorstellen. Ook van die laatste zijn de opbrengsten berekend door de FOD Financiën, de RSZ en het RIZIV. Alles samen zouden die 21 miljard euro moeten opleveren.

De lijst is lang - 14 voorstellen - dus we plukken er een paar opvallende uit:

• De grootste bron van inkomsten, goed voor 12,9 miljard euro, kan een volledige hervorming van de personenbelasting zijn, denken de vakbonden. Daarin moeten voortaan alle inkomsten worden gebundeld als basis voor de personenbelasting: die uit arbeid, maar ook die uit financieel vermogen en op onroerend goed. "Een euro is een euro", is daar de aloude mantra. Dat zou volgens de bonden ook toelaten om de belasting op arbeid te laten dalen en die op vermogen te laten stijgen.

• Door flexi-jobs en studentenarbeid verliest de overheid te veel sociale bijdragen, vinden de bonden. Zij willen dat ook dat soort arbeid "eerlijk" bijdraagt. Bij de flexi-jobs zou dat 380 miljoen euro opleveren, bij de studentenjobs 750 miljoen euro.

• Voor managementvennootschappen moet het verlaagd tarief worden afgeschaft en moeten uitzonderingsregimes worden beperkt. Volgens de bonden kan dat 526 miljoen euro opleveren.

• De vakbonden stellen voor om allerlei vormen van loonsubsidies te schrappen of te beperken, omdat het niet zeker is dat die effect hebben. Zo zijn er subsidies voor ploegen en nachtarbeid, waarvan de bonden niet snappen dat de overheid dat moet compenseren, of voor onderzoek en ontwikkeling, waarover ze zeggen dat die kunnen worden beperkt. De bonden schatten dat dat 890 miljoen euro kan opbrengen

• Schrap bepaalde vrijstellingen op belastingen die bedrijven krijgen, klinkt het nog. Afhankelijk van het domein kan dat honderden miljoenen tot miljarden opleveren. Idem voor de kortingen op werkgeversbijdragen aan de sociale zekerheid.

Het gemeenschappelijk vakbondsfront lanceert ook een petitie. Als die 25.000 handtekeningen bereikt, moet de zaak besproken worden in het federaal parlement.