Tot 80 procent van al onze kerstdecoratie wordt in China gemaakt en zowat de helft van alle verkochte sportschoenen. De grondstof is telkens dezelfde: plastic, gemaakt van olie. Maar die olie wordt schaarser en duurder nu de Straat van Hormuz al bijna 2 maanden dicht is. Een extra tegenvaller voor de Chinese maakindustrie, die het al moeilijk had na de invoering van Amerikaanse invoertarieven. Zal het China motiveren om de oorlogvoerende partijen naar de onderhandelingstafel te duwen?
Van Yiwu tot Foshan: hoe oorlog in Iran de Chinese industrie in de problemen brengt
Yiwu wordt wel eens de kersthoofdstad van China genoemd. Plastic kerstbomen, kerstballen, nepsneeuw en slingers, het wordt allemaal in Yiwu gemaakt, voor de Europese en Amerikaanse markt. Grondstof voor de meeste kerstbomen is PE (polyethyleen) of PVC (polyvinylchloride), allebei oliederivaten. Plastic kerstballen worden dan weer uit PET of PS (polystyreen) gemaakt, en ook daar is de basisgrondstof olie.
Ook kerstballen worden kleiner door oorlog in Midden-Oosten
In een reportage van de Amerikaanse zender CNBC zitten de fabrikanten in Yiwu met de handen in het haar. Net nu de fabrieken volop moeten zouden draaien om alles op tijd in de rekken te krijgen voor december, zit er zand in de wielen. De stijgende olieprijzen en hogere scheepstarieven maken de kerstdecoratie zeker 15 procent duurder. China importeert bovendien meer dan 50 procent van zijn olie uit het Midden-Oosten.
In een sector met minimale winstmarges kunnen de producenten weinig anders doen dan de kostprijs doorrekenen aan de klanten. Of de truc van de 'krimpflatie' toepassen: kleinere kerstbomen en kerstballen voor dezelfde prijs. Maar nu al voelen ze in Yiwu dat er minder orders binnenkomen dan andere jaren.
Eenzelfde verhaal meer dan 1.000 kilometer naar het zuidwesten in Foshan, het hart van de Chinese textielindustrie. Ook hier hebben ze olie nodig als grondstof voor nylon, acryl en polyester. In een reportage van de BBC getuigen handelaars dat sommige klanten weigeren om hogere prijzen te betalen en dat steeds meer rollen stof blijven liggen in de magazijnen.
De lijst is lang: sportschoenen en sneakers, speelgoed en knuffels, plastic picknickserviezen en medische katheters, ze worden allemaal gemaakt van oliederivaten. Naast de stijgende kostprijs kampen Chinese fabrikanten ook met stijgende transport- en verzekeringskosten. Prijzen voor containers naar het Midden-Oosten zijn verdriedubbeld.
Elektrische wagens en zonnepanelen
Oorspronkelijk leek China redelijk goed bestand tegen de gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten en de sluiting van de Straat van Hormuz. Het land heeft de afgelopen jaren een grote oliereserve opgebouwd. Bovendien wordt een steeds groter deel van zijn energiebehoefte ingevuld door windmolens, zonnepanelen en kerncentrales.
De stijgende prijzen aan de pomp zijn bovendien de beste aansporing voor de rest van de wereld om elektrisch te gaan rijden. In maart verkochten Chinese autobouwers maar liefst 350.000 elektrische auto's, dat zijn er 30 procent meer dan in februari en 140 procent meer dan een jaar geleden. Maar ook de productie van elektrische wagens wordt duurder door de oorlog.
De grootste bedreiging voor China is een wereldwijde recessie. China is nog altijd bijzonder afhankelijk van export voor zijn economische groei.
De grootste bedreiging voor China is een wereldwijde recessie. China is nog altijd bijzonder afhankelijk van export voor zijn economische groei. De binnenlandse consumptie blijft te zwak om de fabrieken draaiende te houden. Nu al is er nauwelijks ruimte voor loonsverhogingen en vinden pas afgestudeerde jongeren moeilijk werk.
Wet van de jungle
Traditioneel is China eerder terughoudend om zich te mengen in internationale conflicten. Maar de afgelopen weken spreken de Chinese leiders steeds duidelijkere taal. Vorige week zei president Xi dat de wereld niet mag afglijden naar 'de wet van de jungle', een nauwelijks verholen kritiek op de Verenigde Staten. Deze week riep hij op om de Straat van Hormuz te heropenen. Buitenlandminister Wang Yi riep Pakistan op om het bestand tussen de VS en Iran te redden.
Achter de schermen draait de Chinese diplomatie op volle toeren. Volgens Trump is het China dat Iran 2 weken geleden heeft overtuigd om aan te schuiven aan de onderhandelingstafel
Achter de schermen draait de Chinese diplomatie op volle toeren. Volgens het Chinese ministerie van buitenlandse zaken heeft minister van Buitenlandse Zaken en veteraan Wang Yi de afgelopen 2 weken 30 telefoongesprekken gevoerd met alle betrokken partijen. Volgens de Amerikaanse president Trump is het China dat Iran 2 weken geleden heeft overtuigd om aan te schuiven aan de onderhandelingstafel.
China heeft trouwens enkele stokken achter de deur. Zo importeert het maar liefst 90 procent van alle Iraanse olie en heeft het beloofd om de volgende 20 jaar miljarden te investeren in de Iraanse economie. Ook voor Pakistan is China een belangrijke - of zelfs belangrijkste - bondgenoot: het is Pakistans grootste wapenleverancier en beide landen beschrijven hun relatie als een "ijzersterke vriendschap".
De vreemde sprongen en agressieve retoriek van de Verenigde Staten doen de rustige diplomatie van China nog sterker uit de verf komen. In de ogen van een groot deel van de wereld is China een verantwoordelijke grootmacht en Xi Jinping een vredevolle wereldleider. Alleen al daarom is China misschien wel de enige winnaar in deze oorlog.
