Een woonerf met een gracht rond dat ontstond in het centrum van Denderleeuw in de 10e eeuw, is bepalend geweest voor het dorpsuitzicht tot diep in de 19e eeuw. Dat blijkt uit onderzoek van archeologen, vlak bij de kerk. "Het leert ons iets over hoe de dorpen in het zuiden van Oost-Vlaanderen er vroeger uitzagen. Het waren clusters, en niet de aaneengesloten bebouwing die we nu kennen."
Archeologisch onderzoek in Denderleeuw toont hoe middeleeuwse dorpen er in Zuid-Oost-Vlaanderen uitzagen
Helena De Bouver
Gepubliceerd:
Het dorp: het is al zo oud als de moderne mens, zou je denken. Ook in de middeleeuwen leefden mensen al dicht bij elkaar in dorpen, zoals we die min of meer nu kennen, toch? Dat blijkt niet zo te zijn. Op het plein voor de kerk en in de aanpalende straten hebben archeologen sporen gevonden van hoe Denderleeuw eruitzag van in de 10e tot in de 19e eeuw.
"Vlak bij de kerk is in de 10e eeuw een woonerf met een gracht rond gebouwd", zegt projectleider Wouter De Maeyer van Solva Archeologen. "Op het erf stonden verschillende huizen, uit hout. De palen waarop de huizen waren gebouwd, hebben we teruggevonden."
Bijna 1.000 jaar invloed
Het is opvallend dat er nog zoveel sporen te vinden zijn van een erf dat in de 10e eeuw werd gebouwd, zegt De Maeyer. "Meestal verdwijnen veel sporen door de eeuwen heen, omdat er andere dingen in de plaats komen. Zeker in verstedelijkte gebieden."
Maar dit woonerf heeft echt een stempel gedrukt op Denderleeuw, zo blijkt. "Doorheen de tijd is het grondplan van dat woonerf eigenlijk altijd behouden, tot in de 19e eeuw. Het is dus altijd bewoond gebleven. Je kunt de structuur nog zien in de '', een kaart uit de 19e eeuw. Het woonerf heeft dus bijna 1.000 jaar lang een invloed gehad op Denderleeuw."
Het middeleeuwse dorp
"De houten palen van de huizen werden na verloop van tijd dan wel vervangen door stenen, maar de vorm bleef hetzelfde, en is dus al die eeuwen bepalend geweest voor hoe het centrum van Denderleeuw zich heeft ontwikkeld."
Dit onderzoek vertelt de archeologen niet alleen iets over Denderleeuw, maar over de hele regio in het zuiden van Oost-Vlaanderen. "Een dorp zag er vroeger compleet anders uit. Dat vermoedden we al, op basis van andere opgravingen in de streek."
"Ook in Frankrijk en het VK zijn trouwens opgravingen gedaan met dezelfde uitkomst. Verder onderzoek moet uitwijzen of dorpen in West-Europa er allemaal gelijkaardig uitzagen."
"Nu hebben we voor het eerst een grotere oppervlakte kunnen onderzoeken. Zo krijgen we plots heel veel extra informatie. Die zullen we de komende jaren verder analyseren."
Op de site zijn tijdens de opgravingen ook 40 menselijke skeletten naar boven gekomen. Dat is niet verwonderlijk, aangezien de opgravingen vlak bij de kerk en het kerkhof gebeurden. Toch zijn er ook enkele lichamen buiten de kerkhofzone gevonden. Verder onderzoek moet uitwijzen hoe dat komt.
Van woonerf naar groene ontmoetingsruimte van de toekomst
De archeologische opgravingen van de voorbije maanden vonden plaats op vraag van de gemeente. Die wil van het plein voor de kerk een groene ontmoetingsruimte maken. Vóór zulke werken van start kunnen gaan, moet altijd eerst een archeologisch onderzoek gebeuren.
Wie nog méér wil weten over de opgravingen en het dorpsleven doorheen de tijd in Denderleeuw, kan naar een van de publiekslezingen gaan die de archeologen houden, op 18 en 19 juni.
Regionaal nieuws uit Oost-Vlaanderen
Gepubliceerd:
