Cash afhalen wordt weer makkelijker: "Vanaf 2027 meer automaten, ook in supermarkten"

Tussen 2015 en 2022 zijn ongeveer 4 op de 10 geldautomaten in ons land verdwenen. Te veel, vindt de regering. Met het 'Actieplan Cash' willen ministers Beenders (Vooruit), Jambon (N-VA) en Clarinval (MR) de toegang tot cash wettelijk verankeren. 

"Cash is voor veel mensen nog altijd heel belangrijk", verklaart Beenders. "Denk aan ouderen, mensen die minder goed met digitale technologie om kunnen of mensen die voor cash kiezen uit schrik voor phishing. Je moet altijd kunnen kiezen hoe je betaalt."

Banken worden verplicht om vanaf 2027 "voldoende geldautomaten te voorzien". Concreet wil de regering dat mensen in stedelijke gebieden toegang hebben tot een geldautomaat binnen een straal van 2 kilometer. In gemengde gebieden gaat het om 3 km en in landelijke gebieden om 5 km. Begin volgend jaar zal bepaald worden hoeveel geldautomaten er nog bijgeplaatst moeten worden om aan die doelstellingen te voldoen. "Ik schat dat er ongeveer 2.000 automaten gaan bijkomen", aldus Beenders. 

De regering draait een wet uit 1991 terug waardoor het mogelijk wordt voor handelaars om bankautomaten te plaatsen in hun zaak. Iets waar velen onder hen al langer vragende partij voor zijn. 

"We willen dat mensen gemakkelijk en dichtbij cash geld kunnen afhalen en buurtsupermarkten kunnen daar bijvoorbeeld een belangrijk rol in spelen", verklaart Beenders. 

Meer automaten is 1 ding, maar de regering verwacht ook dat mensen die geld willen afhalen kunnen rekenen op steun wanneer er iets misloopt. Vanaf volgend jaar moet er op elk moment iemand telefonisch bereikbaar zijn zodat mensen een storing meteen kunnen melden.

"Dat is een belangrijke stap, want als een automaat bijvoorbeeld je geld inslikt, ben je volledig in paniek. Het kan niet de bedoeling zijn dat je op zo’n moment niemand kan bereiken", aldus de minister. 

Banken kunnen niet zomaar beslissen om dienstverlening af te bouwen. Ze moeten mee zorgen dat cash beschikbaar blijft voor iedereen. 

"Er waren reeds afspraken met de banken, maar de controle op het naleven van die afspraken verliep soms stroef", verklaart Beenders. "Door de regels nu wettelijk te verankeren, verzekert de regering dat mensen opnieuw gemakkelijker toegang krijgen tot cash."

De regels die in het Actieplan Cash worden verankerd gaan in vanaf volgend jaar. Het akkoord is bindend, zal gelden tot 2032 en is erna stilzwijgend verlengbaar. 

De overheid zal controleren of de afspraken worden nageleefd. Doen banken dat niet? Dan kunnen er sancties volgen door de Economische Inspectie.

Bankenfederatie Febelfin reageert enigszins verrast op het nieuwe actieplan. "Ik moet toegeven dat wij verbaasd zijn over de communicatie", zegt woordvoerder Isabelle Marchand.

"Uiteraard hechten wij als sector heel veel belang aan de toegang tot cash. Daarom hebben wij in maart vorig jaar een akkoord afgesloten met de regering om de bereikbaarheid van geldautomaten te garanderen. Dat protocol geldt nog tot eind 2027."

"Uit de evaluatie van eind vorig jaar blijkt dat de sector haar engagementen goed nakomt. In die evaluatie staat dat er nog een 7-tal automaten zou moeten bijkomen om aan de doelstellingen van het protocol te voldoen."

De doelstellingen van dat protocol zijn volgens Febelfin nagenoeg dezelfde als de doelstellingen van het actieplan dat vandaag werd voorgesteld. De federatie begrijpt dan ook niet waarom er nu plots sprake is van 2.000 extra automaten.