Het gemeenschapsonderwijs heeft een korte leidraad opgesteld voor scholen en leerkrachten om met ongewenst gedrag van leerlingen om te gaan. De tips gaan van minder prikkels in de klas tot een band opbouwen met leerlingen.
GO! bezorgt leerkrachten richtlijnen tegen ongewenst gedrag van leerlingen: prikkelarme klas en goede band
Heleen Vander Beken
Gepubliceerd:
Wie voor de klas staat, moet soms meester zijn in geduld. Leerlingen die de klas op stelten zetten, niet luisteren, of zelfs agressief zijn: ongewenst gedrag lijkt steeds vaker voor te komen.
Dat is niet alleen zwaar voor de leerkracht, het zet de lestijd in Vlaanderen onder druk. "We merken uit vragen van directies en leerkrachten dat er relatief veel lestijd verloren gaat omdat de leerkracht zich moet bezighouden met dingen als de rust herstellen", zegt Koen Pelleriaux, gedelegeerd bestuurder van het GO!
Dat wordt bevestigd door het TALIS-onderzoek. 18 procent van de lestijd gaat naar 'klasmanagement' (alles wat een leerkracht doet om de tijd in de klas goed te laten verlopen) waaronder dus ook slecht gedrag beteugelen.
Minister Demir wil dan ook meer orde, tucht en discipline. Maar Pelleriaux verkiest andere termen. "De bezorgdheid is dezelfde, maar wij spreken liever over structuur en rust. Dat is een noodzaak voor kinderen om te leren." Die moet er niet komen door meer straffen, maar door minder prikkels en meer verbinding.
Nuttige ingreep of 'stating the obvious'?
Tips voor klasbeheer geven aan leerkrachten die al een hele opleiding achter de rug hebben: het lijkt een beetje vreemd. Maar volgens Pelleriaux pleit dat niet tegen de richtlijn.
"Veel van de elementen zijn zeer concreet en voor sommige mensen gaan ze misschien zeer basic overkomen. We hebben in het verleden heel vaak hoogdravende teksten geschreven; in deze tekst hebben we net geprobeerd heel concrete handvatten te geven."
"We weten allemaal dat er door het lerarentekort ook mensen voor de klas moeten staan die helemaal geen lerarenopleiding gehad hebben. En daarnaast is het ook voor mensen die gediplomeerd zijn als leerkracht niet fout om wat praktische tips en herhaling te krijgen."
Prikkelarme klassen en echte aandacht: het gemeenschapsonderwijs kiest een andere weg dan minister Demir
Van overvloed naar overzicht
Bovendien zijn er ook nieuwe inzichten, volgens Pelleriaux. "Er is een lange periode dat we dachten dat we de muren van de klas moesten volhangen met tafels, tijdslijnen, vervoegingen van 'être' en 'avoir' ... De vraag is of dat de kinderen niet meer afleidt dan wat anders. Als daar mooie wereldkaarten hangen, beginnen kinderen misschien te dromen."
Verder moeten straffen beperkt blijven. Remediëren moet kunnen, maar enkel bij ernstige incidenten. "Voorkomen is beter dan genezen. We moeten ervoor proberen zorgen dat er geen ongewenst gedrag ontstaat, en het belangrijkste daar is dat er verbinding ontstaat tussen de leerling en leerkracht."
Dat wil zeggen: "vermijd om leerlingen uit de klas te sturen", en "glimlach, spreek hen bij naam aan en maak kort oogcontact. Een persoonlijke 'goedemorgen' of check-in legt elke dag opnieuw de basis voor vertrouwen en verbondenheid.” Ook diversiteit en emoties moeten een plaats krijgen in de klas.
Volgens Pelleriaux moet de richtlijn ook eenduidigheid brengen. "Het moet als een team gebeuren. Dat is de essentiële aanbeveling: het gaat niet op dat de leerkracht van het eerste studiejaar andere regels oplegt dan die van het tweede studiejaar. Het gaat niet over harde, strengere regels, wel over consequent zijn."
