Brussels Parlement beslist: wie naast nachtclub komt wonen, isoleert zelf tegen geluidsoverlast

In januari 2023 moet de iconische nachtclub Fuse een tijdlang dicht, na klachten over geluidsoverlast. De buurman die de klacht had ingediend, woonde sinds 2010 naast de Fuse, terwijl de club al sinds 1994 bestaat. Om dit soort situaties in de toekomst te voorkomen, maakte Brussels Parlementslid Pascal Smet (Vooruit) werk van een ordonnantie.

Het voorstel gaat terug tot december 2024, maar legde een hele weg af via de Raad van State, waarop de ordonnantietekst werd aangepast. De toevoegingen werden vandaag besproken in de commissie Ruimtelijke Ordening.

In de ordonnantie staat het 'agent of change-principe' centraal. "Die regeling zegt dat wie het laatst aankomt in een wijk de nodige werken moet uitvoeren om de geluidshinder te beperken", zo legt parlementslid Anne-Charlotte d'Ursel (MR) uit. Zij is een van de mede-indieners van het ordonnantievoorstel.

Het principe werkt in 2 richtingen. Als een ontwikkelaar of particulier een vergunningsaanvraag indient voor een nieuwbouw- of zwaar renovatieproject binnen een straal van 20 meter rond een nachtclub, zal die zelf de nodige maatregelen moeten nemen om de geluidshinder binnen de perken te houden. Omgekeerd moet een uitbater van een nieuwe nachtclub er zelf voor zorgen dat de buren binnen een straal van 20 meter geen geluidshinder ondervinden van zijn activiteiten.

"Hier bestaat een brede consensus over. Het agent of change-principe is een principe van gezond verstand", aldus Smet. De ordonnantie is alleen van toepassing op nieuwe vergunningsaanvragen en geldt enkel voor locaties waar er sprake is van clubbing.

Wie een nieuwe woning wil bouwen naast een bestaande nachtclub of grondige renovatiewerken wil uitvoeren, zal ervoor moeten zorgen dat het pand voldoende geïsoleerd is tegen het lawaai van de club om een vergunning te verkrijgen. Daarnaast omvat de ordonnantie een tweede maatregel met betrekking tot stedenbouwkundige inrichtingen.

Zo zullen verkopers en verhuurders moeten aangeven als een pand zich binnen een straal van twintig meter rond een nachtclub bevindt. "Zo verwittigen we nieuwkomers op tijd als ze in de buurt komen wonen", aldus Imane Belguenani (Anders), eveneens een van de mede-indieners van het voorstel. "Kopers en huurders weten op voorhand waar ze terechtkomen."

In de oorspronkelijke ordonnantietekst was sprake van een straal van 50 meter, maar dat is in de finale tekst bijgesteld tot 20 meter. Wel zijn er uitzonderingen mogelijk op die bepaling, al moet de Brusselse regering daar dan zelf geval per geval over beslissen.

Bij de PS, die het ordonnantievoorstel mee ondertekende, bestond de vrees dat de nieuwe regel ook van toepassing zou zijn op locaties als buurthuizen en zalen van vzw's. "Het verenigingsleven mag in geen geval bestraft worden", aldus Isabelle Emmery (PS).

Met die bezorgdheden is rekening gehouden. "Multifunctionele zalen, buurthuizen en voorzieningen van vzw's waar slechts occasioneel nachtelijke activiteiten worden gehouden, worden niet beschouwd als beoogde voorzieningen", aldus Smet. "Het gaat echt alleen over clubs, dus waar tussen 22 uur en 8 uur wordt uitgegaan, naar muziek wordt geluisterd en waar er een dansvloer is."

Bij Défi, N-VA en PTB heerst er wel twijfel over de ordonnantie. "We steunen het principe van agent of change en mijn partij staat achter het idee dat de clubcultuur waar nodig beschermd moet worden", zegt Mathias Vanden Borre (N-VA). "Maar ik ben niet gerustgesteld over de rechtsgeldigheid en of dit juridisch zal standhouden. Is een ordonnantie wel de juiste vorm?"

Voor de N-VA zou een ministeriële richtlijn een betere manier zijn om het principe van agent of change in te voeren. Bij Défi en PTB heerst vooral de vrees dat de ordonnantie de woningprijzen nog meer zal opdrijven. "We willen dat deze volkscultuur in Brussel kan blijven - veel jongeren en arbeiders houden van dat feestmilieu - maar we zijn bezorgd om de manier waarop dat gerealiseerd kan worden en de kosten die hieraan gaan vasthangen", aldus PTB-fractieleider Françoise De Smedt.

De ordonnantietekst die werd ingediend door Vooruit, MR, Anders, PS, Les Engagés en CD&V werd uiteindelijk goedgekeurd met 10 van de 15 stemmen. Ook Groen steunt de ordonnantie. "Deze tekst zoekt terecht het evenwicht tussen de Brusselse clubcultuur en de bescherming van de gezondheid van inwoners", zegt commissievoorzitter Lotte Stoops (Groen). Wel vindt ze het een gemiste kans dat tijdelijke evenementen buiten deze regeling vallen.

In principe is de nieuwe ordonnantie van toepassing op vergunningsaanvragen vanaf oktober dit jaar, maar de tekst moet wel nog door de plenaire vergadering behandeld worden.

"Met deze maatregel gaan we het Brusselse nachtleven niet redden", besluit Smet. "Een 1e maatregel was de erkenning van de clubcultuur als immaterieel erfgoed . Het agent of change-principe is nu een 2e maatregel, maar is geen heiligmakende oplossing. We moeten nog andere maatregelen nemen."