"Antwoorden getuigt simpelweg van basisbeleefdheid": hoe bedrijven impact onderschatten van sollicitanten 'ghosten'

Luisteraar Els vertelt in 'De wereld van Sofie' op Radio 1 over een brief waarin haar solliciterende dochter van 26 haar frustraties neergepend heeft. Ze verstuurt de ene na de andere sollicitatiebrief, maar krijgt nauwelijks een antwoord. Zelf wenst ze anoniem te blijven.

"Vorig jaar rondde ze een educatieve master af, maar al vrij snel merkte ze dat het onderwijs niets voor haar was. Daarna solliciteerde ze bij een bedrijf waar ze vrij vlot werd aangenomen. Dat geluk had ze, maar het werd ook duidelijk dat die job niet bij haar paste. Pas daarna is ze echt beginnen te solliciteren, en sindsdien krijgt ze amper reacties."

"De laatste tijd heeft ze een twintigtal sollicitaties verstuurd, telkens voor functies waar ze echt enthousiast over is. Als ze een vacature ziet die haar ligt, gaat ze er volledig voor en steekt ze er veel tijd en energie in. Wanneer er vervolgens geen reactie komt, vraagt ze zich af: waarom heb ik al die moeite gedaan?"

"Het is ontgoochelend en het ondermijnt haar motivatie om opnieuw met volle inzet te solliciteren. Zelfs wanneer ze mailt naar het contactadres dat expliciet wordt vermeld voor vragen, krijgt ze geen reactie." 

"Bedrijven onderschatten soms welke impact ghosting heeft", zegt Anja Van den Broeck, professor arbeidsmotivatie aan de KU Leuven. "De onzekerheid en het niet weten wat te doen, roepen negatieve gevoelens op: zelftwijfel, angst tot zelfs depressie. Zeker bij jongeren kan ghosting hard binnenkomen, omdat hun werkgerelateerde zelfbeeld nog in ontwikkeling is."

Ook arbeidssocioloog en HR-expert Peggy De Prins (Antwerp Management School) benadrukt het belang van een reactie. "Constructieve feedback is cruciaal om te leren, te groeien en om bepaalde pistes af te kunnen sluiten. Antwoorden kost weinig moeite en getuigt simpelweg van basisbeleefdheid."

Daarbovenop is ghosting niet alleen schadelijk voor de sollicitant, benadrukt De Prins. "Schoolverlaters hebben vaak een hecht netwerk, waardoor ghosting ook reputatieschade kan veroorzaken voor bedrijven."

Is sollicitatieghosting een trend? "Getuigenissen op sociale media en in de traditionele media tonen dat het thema sterk leeft," zegt ze. "Het is moeilijk om representatieve data te vinden, maar ik stootte toch op een cijfer waaruit bleek dat 33 procent van 1.000 bevraagde werkzoekenden geen antwoord krijgt. Ik heb dus wel het gevoel dat het een reële problematiek is."

Volgens de arbeidssocioloog zijn er 2 belangrijke verklaringen voor de lage respons. "Enerzijds koelt de arbeidsmarkt af en wordt de vijver om uit te vissen groter. Anderzijds ontstaat een wederzijdse kortsluiting tussen werkgevers en werknemers onder invloed van AI."

"Steeds meer werkzoekenden schrijven hun cv en motivatiebrief met behulp van AI, waardoor recruiters veel meer sollicitaties binnenkrijgen. Toen we onze motivatiebrieven zelf nog schreven, gebeurde er vooraf veel meer zelfselectie: past deze vacature wel echt bij mij? Nu kan je eenvoudig aan ChatGPT of andere tools vragen: 'Dit is de vacature, schrijf een motivatiebrief die matcht met mijn profiel.'"

"Ook recruiters gebruiken steeds vaker AI om op basis van kernwoorden een preselectie te maken. Dat getuigt niet altijd van de meest mensgerichte selectie en leidt tot frustraties bij werkzoekenden."

Toch mag een sollicitant niet alleen duidelijke communicatie verwachten, maar ook empathie, zegt De Prins. "Als HR-community dragen we een verantwoordelijkheid op lange termijn om talenten te helpen bij het vinden van een goede jobmatch. Dat betekent ook mensen aanmoedigen verder te solliciteren als er geen jobmatch mogelijk is binnen het bedrijf, en een stuk aan teleurstellingsmanagement te doen."

Volgens Van den Broeck helpt het sollicitanten om hun ervaringen te delen. "Cijfers bijhouden, praten met andere sollicitanten of er eens een grapje over maken kan verbondenheid creëren: het ligt niet aan mij, maar gebeurt bij velen."