In Bulgarije zijn er vandaag parlementsverkiezingen, voor de 8e keer in 5 jaar tijd. Na jaren van instabiele coalitieregeringen leidt de voormalige president Rumen Radev op dit moment in de peilingen. Al is hij vanwege zijn pro-Russische standpunten ook erg controversieel, waardoor het dus nog afwachten is wie met hem zou willen samenwerken.
"De nieuwe Orbán"? Bulgaren voor de 8e keer in 5 jaar tijd naar de stembus, terwijl de EU meekijkt
De Bulgaren trekken vandaag opnieuw naar de stembus, na het aftreden van de Bulgaarse regering in december. Eind vorig jaar waren er in het land namelijk massale protesten.
"Er waren stevige protesten tegen de coalitieregering van GERB (de centrumrechtse partij van Bojko Borisov (66), die al verschillende keren premier was) en 2 kleinere partijen", vertelt Desislava Apostolova, correspondente van de Bulgaarse Nationale Televisie BNT in ons land. De aanleiding was het begrotingsplan van de regering: hogere belastingen, maar extra uitgaven voor ministeries, justitie en de politie.
Ook toen de regering het plan introk, gingen de protesten door. Voor de betogers stond het voorstel symbool voor een bredere frustratie: de overtuiging dat de regering de macht centraliseert, de ondermijnt en te weinig investeert in essentiële diensten zoals gezondheidszorg en onderwijs.
Maar de politieke chaos in Bulgarije houdt al langer aan, want sinds het aftreden van Borisov in 2021 hebben maar liefst 7 premiers het land geleid. Het was de ene instabiele coalitieregering na de andere, want geen enkele premier heeft zijn kunnen voltooien. Vandaag staan daarom de 8e parlementsverkiezingen in 5 jaar tijd op de planning.
Beluister het volledige gesprek met Apostolova in De Ochtend.
Pro-Russische kandidaat op kop
Vandaag is er een nieuwe speler: Rumen Radev (62), de voormalige Bulgaarse president. Hij nam in januari ontslag uit die hoofdzakelijk ceremoniële functie. "Radev heeft in maart zijn eigen partij opgericht en wil nu eerste minister worden", vertelt Apostolova. "Hij is de grootste kanshebber. Volgens de peilingen zal zijn partij Progressief Bulgarije straks de eerste zijn, met 30 of 35 procent van de stemmen."
Radev, een gewezen luchtmachtofficier, belooft dat hij een einde zal maken aan de politieke chaos, de sociale ongelijkheid en de wijdverspreide in het land. "Zijn verkiezingsprogramma is best vaag", vertelt ze. "Op economisch en sociaal vlak is hij eerder links, maar Radev is ook pro-Russisch georiënteerd."
Hij is echt een controversieel figuur. Op een laatste evenement in zijn campagne heeft hij een foto van zichzelf met de Russische president Poetin getoond
Desislava Apostolova, correspondente van de Bulgaarse Nationale Televisie BNT in ons land
"Zo is hij bijvoorbeeld tegen de EU-steun aan Oekraïne en wil hij de relaties met Moskou herstellen", legt ze uit. Volgens hem kan Bulgarije daar, als en land, een belangrijke rol bij spelen. Daarnaast is Radev een voorstander van de import van Russische olie.
"Hij is echt een controversieel figuur. Op een laatste evenement in zijn campagne heeft hij een foto van zichzelf met de Russische president Poetin getoond. Zijn grote voorbeeld is de aftredende Hongaarse premier Viktor Orbán (die ook een goede relatie met Poetin heeft)."
"Russisch paard van Troje in de EU"
Radev heeft zich ook geregeld kritisch uitgelaten over het EU-beleid. Zo riep hij als president nog op tot een om de invoering van de euro op 1 januari uit te stellen, zonder resultaat.
Anderzijds stelt Radev het EU-lidmaatschap van zijn land niet in vraag. Hij legt zelfs de nadruk op de voordelen die Bulgarije, als armste land van de EU, uit zijn lidmaatschap haalt.
"Hij kan wel de nieuwe Orbán worden in de Europese Unie, of het Russische in de EU, zoals sommige media zeggen", legt Apostolova uit. "Ik denk niet dat ze er in Brussel blij mee zullen zijn als hij verkozen wordt, net nu Orbán na meer dan 16 jaar geen premier meer is."
Volgt een moeizame coalitievorming?
"Radev zelf hoopt dat zijn partij een meerderheid zal halen in het parlement, maar waarschijnlijk zal dat niet lukken en zal hij met andere partijen een coalitie moeten vormen", vertelt Apostolova. "Dat zal heel moeilijk worden."
Een samenwerking met de politieke veteraan Borisov en zijn traditionele machtspartij GERB (lid van de ) lijkt zo goed als uitgesloten. "Die partij staat op de 2e plek in de peilingen, maar heeft al gezegd geen coalitie met Radev te willen vormen. Op de 3e plek staat een pro-Europese liberale coalitie, maar zij zullen ook niet met Radev willen regeren."
"Daarnaast heb je nog de Beweging voor Rechten en Vrijheden, vroeger de partij van de Turkse minderheid in Bulgarije. Nu is deze partij overgenomen door Delyan Peevski, een beruchte figuur in Bulgarije." Hij staat op in zowel de Verenigde Staten als het Verenigd Koninkrijk en wordt ervan beschuldigd het regeringsbeleid te sturen in functie van zijn eigen belangen.
"Na de verkiezingen belooft dus opnieuw een moeilijke coalitievorming te volgen", besluit Apostolova. De stemlokalen in Bulgarije zijn vandaag open van 7 tot 20 uur (Bulgaarse tijd). Er moeten in totaal 240 leden van de Narodno sabranie, het Bulgaarse eenkamerparlement, worden aangeduid.
