De verdwijning van een aanvalsgeweer van het type FN SCAR heeft zware veiligheidsrisico's onthuld bij de Directie Beveiliging van de federale politie. Dat blijkt uit een vertrouwelijk rapport van de Algemene Inspectie Politie dat VRT NWS in handen kreeg. Ruim een jaar later onderzoekt het parket van Brussel nog altijd of het wapen werd gestolen of verloren.
Vernietigend rapport voor federale politie na verdwenen aanvalsgeweer: "Grote problemen met beveiliging politiewapens"
Khalid Sellam
Gepubliceerd:
Samenvatting:
De verdwijning van een FN SCAR-aanvalsgeweer kwam toevallig aan het licht na technische problemen met wapenkasten.
Wanneer het wapen precies vermist raakte, is onmogelijk vast te stellen.
Het logboek in het wapendepot is verdwenen.
Volgens de Algemene Inspectie Politie zijn er ernstige gebreken in het beheer, de opslag en de beveiliging van wapens binnen de Directie Beveiliging (DAB).
Dat er een aanvalsgeweer van het type FN SCAR verdween, raakt voor het grote publiek bekend in december 2025. Binnen de politie was al in maart van datzelfde jaar - geheel toevallig - duidelijk geworden dat er één FN SCAR ontbrak in het wapendepot van de Directie Beveiliging (DAB), in de kazerne in Etterbeek.
Sterker zelfs: de kans is groot dat het wapen al maanden daarvoor weg was, zonder dat iemand het gemerkt heeft. Het enige dat met zekerheid gezegd kan worden, is dat het wapen het laatst gezien werd op 24 mei 2024. Goedgeplaatste bronnen binnen de politie menen dat het wapen gestolen is en dat de dader intern gezocht moet worden.
Het gaat om de FN SCAR (Special Operations Forces Combat Assault Rifle) 300. Een semi-automatisch aanvalsgeweer met een capaciteit van 30 kogels per magazijn.
De Algemene Inspectie Politie (AIG) start een onderzoek. Niet om het wapen of de eventuele dief te vinden, wel om zwaktes bloot te leggen in de organisatie en verbeteringen te suggereren. VRT NWS kreeg een verslag daarvan in handen. Het verslag is zeer kritisch.
Wat is de Directie Beveiliging (DAB)? De Directie Beveiliging van de Federale Politie is een gespecialiseerde eenheid die instaat voor de bewaking van gevoelige locaties, zoals kerncentrales of luchthavens, maar ook voor de beveiliging van andere belangrijke instellingen of personen in België. De DAB werd in 2017 opgericht door toenmalig minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA).
Diefstal bij toeval ontdekt
De verdwijning van de FN SCAR komt eigenlijk geheel toevallig aan het licht na technische problemen. Half december 2024 blijkt dat enkele wapenkasten defect zijn en niet meer geopend kunnen worden. In die kasten zouden FN SCAR-geweren opgeslagen moeten liggen.
Pas twee maanden later, op 18 februari 2025, komt een gespecialiseerde firma de kasten openen. Op 28 februari wordt plots vastgesteld dat er te weinig FN SCAR-geweren in de kasten zitten.
Sommige wapens blijken op andere locaties te liggen. Maar uiteindelijk dringt het op 6 maart 2025 door dat één FN SCAR.300, met bijhorende laders, een geluidsdemper en 90 kogels weg zijn. Pas 14 dagen later, op 20 maart, wordt een crisisoverleg georganiseerd. Kort daarna volgt een zoektocht in alle locaties van de DAB en komt er een inventarisatie van wapens. Een proces-verbaal wordt pas opgesteld op 21 maart 2025.
Logboeken verdwenen
Minstens 2 logboeken, waarin wordt bijgehouden wie wapens meeneemt, zijn verdwenen uit het wapendepot, al stelt het rapport dat de gebruikte (papieren) logboeken nooit écht veilig waren. Het was niet duidelijk wie op welk moment toegang had tot het depot, dat gebruikt werd door leden van andere politiediensten. De wapenkasten en het depot werkten bovendien met - algemeen bekende - toegangscodes, die eigenlijk nooit werden aangepast.
De AIG stelt vast dat het onmogelijk te bepalen is "wanneer het aanvalswapen precies verdween". In het rapport staat dat procedures rond de toegang tot wapens, de traceerbaarheid van die wapens of de registratie van gebruikers niet werden gevolgd.
"Gebrekkige interne controle"
De conclusies van de AIG zijn hard. "De inspectie bracht aan het licht dat er gebrekkige interne controle is en dat de veiligheidscultuur onvoldoende ingeburgerd is", zo staat te lezen in het rapport.
Er is een zwijgcultuur. Politiemensen zijn fier op hun job en willen hun imago niet schaden
Sofie De Kimpe, criminoloog VUB
"De omstandigheden rond deze verdwijning maken het onmogelijk om vast te stellen of het om een verlies of diefstal gaat, hetgeen de risico's voor de veiligheid, werking en reputatie van de organisatie vergroot."
Maar daar stopt het niet. De AIG spreekt van ernstige structurele en organisatorische problemen wat betreft de aanpak van de verdwijning. "De rollen en verantwoordelijkheden waren niet goed omschreven, de reactie op het incident liet te wensen over, de samenwerking met andere diensten blijkt onvoldoende en de beveiliging is ondermaats."
"Op administratief en gerechtelijk vlak was er vertraging en een gebrek aan nauwkeurigheid, waardoor het onderzoek werd gecompromitteerd."
De AIG spoort de Directie Beveiliging aan om een actieplan op te stellen op basis van de aanbevelingen in het verslag. Het parket van Brussel onderzoekt de zaak nog.
Zwijgcultuur binnen politie
De verdwijning van de FN SCAR werd lang stil gehouden. "Maar dat is niet verrassend", verklaart Sofie De Kimpe, criminologe aan de VUB. "Er heerst een sterke zwijgcultuur binnen de politie. Iets bekendmaken, zoals een verloren of gestolen vuurwapen, zorgt voor imagoschade. Dat ligt moeilijk, omdat politieagenten ook heel fier zijn op hun job."
"Maar dit nieuws is niet geruststellend voor burgers. Je schept de indruk dat iedereen zomaar een kazerne kan binnenstappen en een wapen kan meenemen."
Wat zijn de regels?
"Er zijn 3 types wapens", vertelt Nils Duquet van het Vlaams Vredesinstituut dat onderzoek doet naar het wapenbeleid in ons land. "Het grootste deel van de wapens zijn de individuele 9 millimeter-dienstwapens, dan de collectieve wapens die gebruikt en verdeeld worden per korps, zoals de FN SCAR, en de bijzondere wapens, zoals stroomstootwapens."
Legale vuurwapens die verdwijnen, komen vaak in het criminele milieu terecht
Nils Duquet, Vlaams Vredesinstituut
"In principe worden deze wapens opgeslagen in een kazerne of een depot." Over de opslag van wapens bestaan er regels die in een koninklijk besluit werden gegoten. "De opslag en het gebruik vallen onder de verantwoordelijkheid van de gebruiker zelf", verklaart Duquet.
"Al die wapens moeten altijd op een veilige plaats bewaard worden, waar derden geen toegang toe hebben. De minister kan ook algemene richtlijnen voorzien, maar bij mijn weten zijn die er niet."
Van een jager of van een terrorist?
Het gebrek aan duidelijke etikettering leidt tot problemen bij inbeslagnames. "Het is een groot verschil of een wapen in beslag genomen is bij een drugscrimineel, of bij een oudere dame die vergeten is dat het jachtgeweer van haar overleden man nog op zolder ligt."
In België is er te weinig gedetailleerde informatie over vuurwapens die in omloop zijn buiten het circuit van particulier vuurwapenbezit. "En dat zorgt ervoor dat er geen instrumenten bestaan om te achterhalen waar de problemen rond illegaal wapenbezit zich voordoen", vindt Duquet.
Omdat er niet centraal, nauwkeurig en transparant wordt bijgehouden welke vuurwapens van de politie gestolen, verloren of weer teruggevonden worden, kan ook niet uitgesloten worden dat sommige - voormalige - politiewapens een tweede leven krijgen in het criminele milieu.
"We weten dat legale wapens die verdwijnen of gestolen worden, vaak in illegale circuits terechtkomen", zegt Duquet.
"Vooral criminelen hebben zeer veel interesse in dit soort gestolen wapens. Het zou dus goed kunnen dat verloren of gestolen vuurwapens van de politie effectief in handen zijn van drugscriminelen of andere misdadigers in ons land of het buitenland."
