VRT lanceert vandaag de VRT Checkweken. Ambassadeurs Anna-Livia Smekens, Fatma Taspinar en Tim Verheyden duiken 2 weken in de wereld van AI, nepbeelden en fake news om jou te helpen het onderscheid te maken tussen echt en vals, tussen realiteit en misleiding. Met 'Doe de AI Check' van VRT NWS kan je ook zelf aan de slag.
Verdwaald in een wereld van nepbeelden en fake news? VRT Checkweken helpen je op weg
Gepubliceerd:
Deepfakes – nepbeelden of -geluiden die met artificiële intelligentie zijn gemaakt en levensecht lijken – maken vandaag deel uit van onze digitale realiteit. Wat ooit uitzonderlijk leek, is nu alledaags.
Die evolutie brengt risico’s met zich mee: deepfakes worden gebruikt om desinformatie te verspreiden, ondermijnen het vertrouwen in informatie en maken online oplichting steeds geloofwaardiger. Vooral mensen in kwetsbare situaties lopen daarbij risico. In die realiteit is 'zien en horen' niet langer vanzelfsprekend bewijs.
Tijdens de VRT Checkweken zet VRT 2 weken lang in op mediawijsheid rond deepfakes. Om mensen te helpen zien wat echt is, wat niet, en waar misleiding begint.
Elk vanuit hun eigen expertise tonen ambassadeurs Anna-Livia Smekens, Fatma Taspinar en Tim Verheyden hoe deepfakes en desinformatie werken, hoe ze het vertrouwen in media onder druk zetten en waarom kritisch kijken en luisteren essentieel is. Door te tonen hoe misleiding werkt, wordt ze herkenbaar en daardoor ook beter begrijpbaar.
Bekijk hier een campagnevideo
De VRT Checkweken kan je volgen via de webpagina, het Instagramkanaal en het TikTokkanaal van de Checkredactie van VRT NWS, kanalen die je ook na afloop van de VRT Checkweken kan blijven raadplegen.
Het aanbod combineert snelle factchecks en beeldverificatie met praktische tips en tools, zodat je ook zelf kritischer kan leren kijken. Ben je onzeker over de echtheid van wat je hoort of ziet? Dan kan je de redactie rechtstreeks contacteren.
Digitale test
Daarnaast kan je zelf aan de slag. Met 'Doe de AI Check', een digitale test in de app van VRT NWS, kan je nagaan hoe goed je nep van echt kan onderscheiden. Tijdens de test krijg je 10 vragen voorgeschoteld over deepfakes.
Bij elke vraag zal jij moeten beslissen of het om echte of om valse beelden en geluiden gaat. Soms zullen bepaalde elementen in bestaande beelden of geluiden gemanipuleerd zijn. Dan is het aan jou om aan te duiden wat precies is gemanipuleerd.
We laten ons er te vaak opleggen. 'Is dit AI?' zou een standaardreflex moeten worden in ons scrollgedrag
Anna-Livia Smekens
"Artificiële intelligentie is ons leven binnengeslopen als een - deels terechte - belofte onze zotste verbeeldingen tastbaar te maken, ons werk te verlichten, een digitale vriend te zijn", zegt ambassadeur Anna-Livia Smekens. "Gaandeweg werd die vriend soms onbetrouwbaar, we laten ons er te vaak opleggen. 'Is dit AI?' zou een standaardreflex moeten worden in ons scrollgedrag."
"Wereld vol ruis"
“Op sociale media worden verhalen sneller gedeeld dan ze geverifieerd kunnen worden, winnen emoties het van feiten, en versterken algoritmes wat schuurt in plaats van wat klopt", vult Griet De Craen aan, algemeen hoofdredacteur van VRT NWS.
"In die wereld vol ruis wil VRT NWS Vlamingen helpen om echt van nep te onderscheiden. Daarom zet VRT NWS al jaren sterk in op factchecking, beeldverificatie en de verspreiding van mediawijsheid over desinformatie. Als publieke omroep is dat de kern van onze opdracht.”
"Door artificiële intelligentie wordt desinformatie steeds geloofwaardiger en komt het vertrouwen in media en samenleving onder druk te staan", zegt Vlaams minister van Media Cieltje Van Achter (N-VA). "Wie vandaag online nieuws leest, video’s bekijkt of berichten deelt, moet alerter zijn dan ooit."
"Net daarom is het cruciaal dat Vlamingen kunnen rekenen op een publieke omroep die inzet op onafhankelijke journalistiek en mediawijsheid. Met de VRT Checkweken zet ze dat engagement bewust in de kijker en betrekt ze Vlamingen actief bij kritisch omgaan met informatie."
Rond het thema desinformatie werkt VRT nauw samen met expertisepartners. In de aanloop naar de VRT Checkweken werden de krachten gebundeld met de VUB. Ook EDUbox, de samenwerking tussen VRT en Mediawijs die jongeren uit het secundair onderwijs laat kennismaken met maatschappelijke thema’s, heeft een eigen EDUbox Nepnieuws: Jouw checklist bij misleidende informatie .
Verder heeft Universiteit van Vlaanderen eigen videopodcasts die het fenomeen van deepfakes en beeldmanipulatie wetenschappelijk uitleggen. Deze zijn gratis te bekijken op VRT MAX en via universiteitvanvlaanderen.be .
