Gentse expo zet muziekcassettecultuur in de kijker: is de cassette terug van (nooit) weggeweest?

In het Graffitistraatje in Gent kan je al enkele jaren binnenlopen in de Giftshop. Dat is een culturele ontmoetingsplek. Er start nu een bijzondere expo over muziektapes. "We willen aandacht hebben voor de heropleving van de cassettecultuur en de betekenis ervan", zegt Timon Van De Voorde van Giftshop. Al enkele jaren is de oude geluidsdrager terug van (nooit helemaal) weggeweest. 

Wereldsterren zoals Taylor Swift en Harry Styles brengen hun muziek ook uit op cassette en spelen zo in op de trend. In de expo in Gent zijn unieke stukken uit de lokale scene te zien. Ook de grote 'boomboxes' die in de jaren 80 en 90 overal opdoken, maken deel uit van de expo. "We spelen in op de groeiende interesse in fysieke muziekdragers en alternatieve releases", zegt Van De Voorde. 

"Het is een consumententrend die al een tijdje aan de gang is", zegt trendwatcher Tom Palmaerts. "Je ziet het bijvoorbeeld ook in de populariteit van polaroidfotocamera's of vinylplaten."

Ook de oude Nokia-gsm's en de klassieke horloges winnen terrein. "Het past in de 'analog reawakening' (de analoge heropstanding, red.) De cassette surft mee op dezelfde golf." 

"Het gaat enerzijds om producten waar nostalgie rond hangt. Ze bieden een antwoord op de groeiende complexiteit en onzekerheid in de wereld. Een muziektape is eenvoudig. Het is, bij wijze van spreken, een veilig en warm dekentje. Ook de analogie speelt een rol. Mensen grijpen terug naar analoge systemen als antwoord op de overdigitalisering en de toenemende prikkels", zegt Palmaerts.  

"Het grote voordeel is dat je er ook zelf mee aan de slag kan. Het is een fysiek object, het is niet duur. Je kan gewoon tapes in bulk kopen en zelf beginnen te 'decken' (opnemen, red.)", zegt Hendrik Dacquin van Studio Muscle. "Het is beter dan een Spotifykaartje met een QR-code."

"De muziektapes zijn voor een harde kern van believers nooit weggeweest", benadrukt Richard De Muijnck. Hij releast al jaren eigen muziek op cassettes. "We zien nu ook wel vaker passanten die van het concept komen proeven." De Muijnck stelt een groot deel van zijn eigen collectie tentoon. 

Zo is er bijvoorbeeld de 'Ghent-Antwerp Intercity-tape'. "Als je opstapt in Gent-Dampoort duurt de rit naar Antwerpen precies 45 minuten. De treinhaltes zijn erin verwerkt. Wanneer de trein in Lokeren binnenrijdt, hoor je dat ook in de tape", lacht De Muijnck. "De ene kant van het muziekbandje staat vol Gentse artiesten, de andere met werk van Antwerpse vrienden. Voor de weg terug."

"Er is ook een mixtape waar alle hiphopcollectieven zelf 1 track kregen om elkaar te 'trashen'. Het moest conflicten in de scene oplossen. De kwaliteit was niet altijd even goed, maar het idee is wel echt gewoon leuk", verklaart De Muijnck.

"Het is net dat wat mensen aanspreekt", zegt Palmaerts. "Mensen steken echt werk in zo'n tape. Vergelijk het met een cassettebandje dat je vroeger samenstelde voor je geliefde. Dat is enorm authentiek. Het past helemaal in die DIY-trend ('Do It Yourself' of 'maak het zelf', red.). Het is een soort van tegenreactie tegen de AI-slop." 

"Tapes zijn een eenvoudige en vrije manier om muziek te verspreiden. Het koppelt je los van de algoritmes die vandaag alles bepalen", zegt Stef Moens van Giftshop. "Die punkattitude draagt bij aan de populariteit, het mag een beetje schuren", stelt Palmaerts.  

"Het is nooit onze bedoeling om de wereld te veroveren", lacht Dacquin van Studio Muscle. "We releasen al op cassettes sinds 1998. Het gaat om kleine oplages van 30 tot 100 exemplaren. De tapes worden verdeeld op optredens. Er is ook een ruilcircuit, vergelijk het een beetje met Pokémon-kaarten."

"Jongeren maken nu 'mixtapes' digitaal en weten niet meer waar die term vandaan komt. Het verwijst uiteraard naar cassettebandjes die 60 tot maximaal 90 minuten duurden. De analoge tapes hebben ook een eigen sound, er zit een beetje ruis op en het is niet zo steriel gemasterd", zegt De Muijnck.