Eline De Munck laat baby's toe op werkvloer, maar experts zijn kritisch: "Structureel probleem los je niet individueel op"

"We moeten in deze maatschappij werken alsof we geen moeder zijn en moederen alsof we niet werken." Zo begint Eline De Munck, zaakvoerder en oprichter van brillenketen Odette Lunettes, haar post op Instagram.

"Eerst ben je geen moeder. Dan ben je 3 maanden na de geboorte uitsluitend moeder. Om erna je baby 5 dagen toe te vertrouwen aan mensen die, hoe professioneel ook, nog geen vertrouwde hechtingsfiguren zijn. Dat is best abrupt."

Zelf nam ze haar baby gewoon mee naar het werk: "Ik heb zelf het geluk gehad dat ik als zelfstandige mijn eigen baas ben en mijn kind kan meenemen naar het werk wanneer ik wil", schrijft De Munck. "Een collega was tegelijk met mij zwanger en het voelde meteen hypocriet dat zij haar baby niet zou mogen meebrengen."

Met haar eigen bedrijf Odette Lunettes wil ze het goede voorbeeld geven met het initiatief Baby’s@Work. Voortaan mogen werknemers hun baby tussen 3 en 6 maanden oud, mits duidelijke afspraken, meenemen naar het werk.

Voorwaarden zijn dat de werknemer voltijds werkt, de baby maximaal 2 dagen per week meekomt en er op dat moment nog minstens 2 andere werknemers aanwezig zijn. Op zaterdag moet de baby sowieso thuisblijven. 

Afgelopen week nam haar collega Maite haar baby Noah voor het eerst mee naar het werk. "We zullen bijsturen waar nodig, maar als we willen wachten tot er waterdichte maatregelen zijn die voor iedereen van toepassing zijn, dan zal er nooit iets veranderen", besluit De Munck.

Het gaat dus wel degelijk om een overgangsmaatregel en proefproject, en belangrijker, een zelfbedachte oplossing voor een structureel probleem. 

"Dit is een beslissing die genomen wordt in de context van het huidig beleid, waarin er onvoldoende opvangplaatsen zijn voor baby's", zegt Deborah De Moortel, professor arbeidssociologie aan de VUB, in Het Kwartier. "Het is een mooi initiatief, maar we moeten vooral meer kinderopvang organiseren."

Daar sluit ook Bieke Purnelle, directeur van het kenniscentrum voor gender en feminisme Rosa vzw, zich bij aan: "Ik begrijp dat mensen voor zichzelf en in hun eigen omgeving oplossingen moeten zoeken, maar een structureel maatschappelijk probleem kan je niet individueel oplossen."

"Als mensen aangeven dat er te weinig ouderschapsverlof of kinderopvang is, of onvoldoende ruimte is om te zorgen, dan los je dat niet op deze manier op", gaat Purnelle verder. "Voor mij voelt dit aan als achteruitgang: een eeuw geleden namen fabrieksarbeiders hun kinderen ook mee naar het werk. Ze hingen dan in dozen aan een touwtje aan het plafond."

Toch ziet ook VRT NWS-collega en nieuwsanker Fatma Taspinar er de voordelen van in. Zij zou normaal 6 maanden lang thuisblijven met haar dochter Raya, maar ze moest onverwacht een maand eerder aan de slag om De Afspraak op VRT Canvas te presenteren. 

"Raya kon nog niet naar de crèche en ik had geen dichte familie in de buurt om haar bij achter te laten. Ze is dus best vaak meegekomen naar VRT", legt Taspinar uit. 

Voor Raya liep dat allemaal goed, maar Taspinar beseft dat dat sterk afhankelijk is van baby tot baby. "Raya was toen al een sociaal en vrolijk kind. Collega's wilden zich tijdens een pauze wel even over haar ontfermen. Uiteraard kan je niet zomaar komen werken met een huilbaby."

Dat ze Raya zo dicht bij haar in de buurt had, hielp Taspinar net om zich beter te focussen op haar werk. "Het zou me harder afleiden als ik haar had moeten achterlaten bij iemand die ze niet kent. Dan zou ik de telefoon nemen en bellen, omdat ik ongerust zou zijn. Ik was er nog niet op voorbereid om haar achter te laten. Dat was te abrupt."

Taspinar vindt het een goed initiatief, maar is niet zeker of het overal toe te passen is in de praktijk. En daarbij sluit ook professor De Moortel zich aan. 

"Of je baby mee kan naar je werk is sterk afhankelijk van je werkplaats. Als werkgever moet je je werknemers beschermen, maar rond ouders en baby's bestaan geen regels. Wat doe je als de baby ziek is bijvoorbeeld? Mag die dan ook meekomen?" 

En een baby kan ook geluidsoverlast veroorzaken, die storend kan zijn voor andere collega's. "Volgens de wet ter bescherming tegen psychosociale risico's moet je je werknemers beschermen. Geluidsoverlast van een baby kan een psychosociaal risico vormen voor anderen en negatieve gevolgen hebben voor de gezondheid."

Zulke zaken kan je in een klein zelfstandig bedrijf waar weinig mensen werken makkelijk op de man af bespreken, stelt De Moortel. "Maar als je dat in een groter bedrijf wil toepassen, heb je nood aan beleid waarin alles duidelijk vastgelegd wordt."

En Purnelle benadrukt nog eens dat niet iedereen zijn of haar baby mee kan nemen naar het werk. "De meerderheid van de mensen heeft een job waar je baby niet mee naartoe kan. Je kan niet voor de klas staan met een baby en je kind kan moeilijk mee naar het ziekenhuis als je verpleegkundige bent." 

Zelfs als er duidelijke afspraken worden gemaakt, blijft het risico groot dat vrouwen toch de dupe zijn van dit initiatief. 

De Moortel verwijst naar de coronacrisis. "Uit onderzoek is gebleken dat vooral vrouwen de zorgende rol op zich namen en schooltaken op zich namen. Dat resulteerde in genderongelijkheid. Vrouwelijke academici maakten in die periode minder vooruitgang in hun carrière, omdat ze die zorgtaken op zich namen." 

Hoewel het initiatief van De Munck duidelijk stelt dat ook mannen hun baby mogen meenemen naar het werk, vreest de professor er toch voor dat vooral vrouwen hun baby zullen meenemen.

Purnelle denkt dan weer dat zorgen en werken niet hand in hand kunnen gaan. "Je kan die 2 niet door elkaar doen, dat is net het hele punt. Er zitten nu al zoveel moeders thuis met een burn-out, omdat die dubbele taak te veel van hen vraagt. Je moet je toch ook kunnen focussen op je werk?"

"Elke mogelijke wetenschapper zegt het al lang: multitasken kan niet. Ik had gedacht dat we uit de coronaperiode toch begrepen zouden hebben dat zorgen en werken geen ideale combinatie is. Iedereen die ooit voor een baby heeft gezorgd, weet dat je die niet zomaar even kan laten wachten als hij honger heeft, of een vuile luier."

En met dit initiatief zeg je dat eigenlijk wel, vindt Purnelle. "Je zegt eigenlijk dat zorgen voor mensen iets is wat je er tussendoor bij kan doen. Indirect is dat zeggen dat zorgverlof, zwangerschaps- of ouderschapsverlof allemaal niet nodig zijn. Ik vind dit een zeer kwalijk signaal", besluit ze.