De Amerikaanse regering wil nu ook de laatste overgebleven veroordelingen in verband met de Capitoolbestorming laten vernietigen. Het gaat om 12 leden van de extreemrechtse groeperingen Proud Boys en Oath Keepers, die veroordeeld werden voor opruiende samenzwering. Met het verzoek om de veroordelingen ongedaan te maken wil de regering voorkomen dat ze mogelijk in een heel gênante situatie terechtkomt.
Amerikaanse regering wil nu ook zwaarste veroordelingen voor Capitoolbestorming laten vernietigen
Freek Willems
Gepubliceerd:
Al meteen na zijn eedaflegging, in januari vorig jaar, verleende president Donald Trump gratie aan meer dan 1.500 mensen die waren veroordeeld na de bestorming van het Capitool, op 6 januari 2021. Meer dan 450 rechtszaken die toen nog liepen, werden ook .
Maar een aantal leden van de extreemrechtse groeperingen Proud Boys en Oath Keepers kregen destijds geen volledige gratie. Trump verlaagde wel hun straf, waardoor ze uit de gevangenis werden vrijgelaten, maar hun veroordeling werd niet ongedaan gemaakt.
Het gaat onder anderen over Oath Keepers-oprichter Stewart Rhodes, die tot 18 jaar cel werd veroordeeld, een van de zwaarste straffen voor betrokkenheid bij de Capitoolbestorming. Hoewel hij en enkele andere leiders van de 2 groeperingen zelf niet actief deelnamen aan de bestorming, werden ze veroordeeld voor opruiende samenzwering. Volgens de rechtbank hadden ze de bestorming voorbereid of hun leden aangestuurd via berichten.
Wat gebeurde er op 6 januari 2021?
Op 6 januari 2021 bestormden duizenden demonstranten het Capitool, het Amerikaanse parlementsgebouw, uit ontevredenheid over de uitkomst van de presidentsverkiezingen van november 2020. Die werden gewonnen door de Democraat Joe Biden, ten nadele van de zittende Republikeinse president Donald Trump.
Kort voor, tijdens of kort na de bestorming kwamen 5 mensen om het leven, van wie er 1 werd doodgeschoten door de politie. 4 politieagenten die bij de verdediging van het Capitool betrokken waren, pleegden later zelfmoord. Er vielen ook veel gewonden, onder wie meer dan 100 politiemensen.
In de jaren erna werden honderden mensen veroordeeld, sommigen tot meer dan 20 jaar cel. Aan het begin van zijn tweede ambtstermijn verleende Trump de meesten van hen gratie. Er liep ook een gerechtelijk onderzoek naar Trump zelf, maar dat werd stopgezet nadat hij opnieuw was verkozen.
Trump en zijn regering doen er sinds hun aantreden alles aan om de geschiedenis te herschrijven en het geweld van toen te minimaliseren. Zo spreekt Trump over "een dag van liefde" en noemt hij de veroordeelden "gijzelaars".
Trump heeft nooit uitgelegd waarom hij ervoor koos om mensen zoals Rhodes vrij te laten, maar hen geen volledige gratie gaf. De betrokken leden van de Proud Boys en Oath Keepers hebben daar het voorbije jaar vaak over geklaagd. "Er wordt vaak aangenomen dat de politieke kosten van het verlenen van volledige gratie aan rechtsextremisten die schuldig bevonden zijn aan opruiing, gewoonweg te hoog waren om te dragen", schrijft de krant The New York Times.
Gênante situatie vermijden
Nu wil de Amerikaanse regering die veroordelingen toch laten vernietigen. En wel omdat ze anders in een heel benarde situatie zou terechtkomen. De Proud Boys- en Oath Keepers-leden die geen volledige gratie kregen, stapten namelijk naar een federaal hof van beroep, in de hoop dat dat hof hun veroordeling zou vernietigen.
In die beroepsprocedures moeten ze weldra gerechtelijke documenten indienen waarin ze moeten argumenteren waarom de overheid volgens hen destijds haar bevoegdheden heeft overschreden door hen aan te klagen voor misdrijven zoals opruiende samenzwering.
Maar die aanklachten werden nog geformuleerd door het vorige ministerie van Justitie, onder de Democratische president Joe Biden. De huidige regering-Trump zou daardoor voor de rechtbank de beslissingen van de vorige regering moeten verdedigen. Vertegenwoordigers van de regering-Trump zouden dan wellicht voor de rechtbank moeten zeggen dat de leden van de extreemrechtse groeperingen op 6 januari 2021 in opdracht van president Trump handelden.
Om die penibele situatie te voorkomen, heeft het Amerikaanse ministerie van Justitie nu een verzoek ingediend bij het federale hof van beroep dat de zaken behandelt, met de vraag om de veroordelingen ongedaan te maken. Dat schrijven verschillende Amerikaanse media. In het verzoek stellen de aanklagers van de overheid dat "het seponeren van deze strafzaken in het belang van de rechtvaardigheid" is.
Nicholas Smith, de advocaat van een van de Proud Boys-leiders van wie de veroordeling nog altijd van kracht is, noemt het verzoek van het ministerie van Justitie een "wijze beslissing". "We willen geen scheppen dat stelt dat elke fysieke confrontatie tussen demonstranten en veiligheidstroepen een misdaad is die verwant is aan verraad, zoals opruiende samenzwering."
Agenten die gewond raakten tijdens de bestorming, denken daar anders over. Voormalig agent Michael Falone is ontgoocheld, maar niet verrast door de beslissing van het ministerie. "Ik zou de Amerikanen eraan willen herinneren dat zij hun land hebben verraden. Ze hebben een opstand gepland, aangespoord en uitgevoerd", reageert hij bij persagentschap AP.
Wanneer het hof van beroep zich uitspreekt over de zaak, is nog niet duidelijk.
