Na ‘Baby Reindeer’ legt Richard Gadd zijn ziel nóg meer bloot:  "Mannen moeten hun kwetsbaarheid tonen"

Richard Gadd wist niet wat hem overkwam toen 'Baby Reindeer' in het voorjaar van 2024 op Netflix verscheen. In die miniserie (nog altijd één van de beste Netflixreeksen ooit) doet hij het verhaal van een barman die gestalkt wordt door een vrouw, nadat hij haar aan de toog een kopje thee had aangeboden. Ze bestookt hem met duizenden e-mails, blijft hem opzoeken en valt hem zelfs aan.

Gadd stak niet weg dat het hem allemaal echt overkomen was. Maar dat kwam hem duur te staan. Fiona Harvey, de 58-jarige vrouw op wie de stalkster Martha gebaseerd was, ging in de tegenaanval. Ze noemde ‘Baby Reindeer’ "de grootste leugen in de televisiegeschiedenis" en daagde Netflix voor de rechter wegens laster, het opzettelijk toebrengen van emotionele schade en nalatigheid.

156 miljoen euro eist ze van de streamer. De zaak is nog altijd aanhangig. Gadd kan er bijgevolg nu geen uitspraken over doen. Eerder zei hij al dat hij nog altijd trots is op de serie en de maatschappelijke impact ervan.

In zijn nieuwe reeks snijdt Richard Gadd gelijkaardige thema’s aan als in ‘Baby Reindeer’: seksuele identiteit, mannelijkheid, trauma, misbruik. Deze keer gaat hij nog een stap verder. ‘Half man’ is nog rauwer, brutaler en schokkender.

Centraal staat de vriendschap tussen 2 mannen. Ruben (gepeeld door Gadd zelf, de jonge versie door Stuart Campbell) is groot, sterk en gewelddadig. Niall (Jamie Bell/Mitchel Robertson) is zachtmoedig en onzeker. Door omstandigheden belanden ze in hetzelfde gezin en groeien ze op als broers.

Wanneer Ruben na 30 jaar onverwacht opduikt op Nialls huwelijk, is de spanning te snijden. Hij is gekomen om een rekening te vereffenen. Na een explosie van geweld worden we teruggekatapulteerd in de tijd, naar de jaren 80. In 6 afleveringen zien we hoe de relatie tussen de 2 evolueert van onafscheidelijk naar toxisch en destructief. Hoe harder ze proberen afstand te nemen, hoe dieper ze elkaar meesleuren.

In tegenstelling tot ‘Baby Reindeer’ noemt Gadd ‘Half man’ geen waargebeurd verhaal. Met een rechtszaak als een zwaard van Damocles boven zijn hoofd weet hij deze keer wel beter. Hij geeft wel toe dat zijn personages kampen met problemen die hij maar al te goed kent. Over die seksuele worstelingen is hij onwaarschijnlijk eerlijk. Daar heeft hij zijn redenen voor.

Als jonge stand‑upcomedian werd Gadd verkracht door een man die hem onder zijn hoede had genomen. Later maakte hij daar de voorstelling 'Monkey See Monkey Do' over. "Die show en de reacties erop hebben mijn leven gered", vertelde hij aan The Guardian.

Het verklaart waarom hij zo ver durft te gaan in 'Half man'. Voor hem is het de enige manier om zijn trauma’s te verwerken. "In mijn twintiger jaren lag ik helemaal overhoop met mezelf. Ik had een gevangenis gebouwd in mijn eigen hoofd". Door erover te praten en te schrijven, slaagt hij erin om zichzelf steeds beter graag te zien. "Ik zet stapjes vooruit, al heb ik nog een lange weg te gaan."

‘Half man’ speelt zich grotendeels af in de jaren 80.  "A very unforgiving time," zoals Gadd het noemt. Aids maakte talloze slachtoffers en mannen die op mannen vielen hielden dat vaak angstvallig verborgen. Die verdrukking heeft volgens hem veel trauma’s veroorzaakt, die later kunnen uitmonden in destructief gedrag.

Maar zijn we 40 jaar later echt zoveel opgeschoten? In de manosfeer worden traditionele mannelijkheid en vrouwenhaat opnieuw gepromoot. De reeks 'Adolescence' toonde onlangs nog hoe snel zulke denkbeelden jongeren via sociale media kunnen vergiftigen. De reeks wordt nu zelfs in scholen gebruikt tijdens lessen over genderrollen en -patronen.

In die zin is 'Half man' actueler dan ooit. De reeks is geen pretje om naar te kijken, maar net die confrontatie met zijn eigen demonen heeft Richard Gadd bevrijd. Misschien moeten wij die confrontatie ook maar durven aangaan. Het is echt wel straffe televisie.

Nog een reden om te kijken? Eshref Reybrouck regisseerde als eerste Belg voor HBO Max de helft van de afleveringen.