De prefect van de regio Var in het zuiden van Frankrijk heeft een waarschuwing verspreid voor dwergvuurmieren. Die tropische soort staat bekend om zijn pijnlijke steek waardoor de beestjes de bijnaam 'horrormieren' krijgen. "Als ze zich verschuilen in een bloempot, bestaat het risico dat ze tot in België geraken", zegt insectoloog Peter Berx.
Prefect waarschuwt voor 'horrormieren' in zuiden van Frankrijk: "Hun steek wordt omschreven als een elektrische schok"
Xavier Vuylsteke de Laps
Gepubliceerd:
Lichte paniek aan de Zuid-Franse kust rond Saint-Tropez. De prefect van het departement Var heeft een waarschuwing uitgestuurd voor de dwergvuurmier, een kleine, invasieve mierensoort waarvan sinds 2022 al drie kolonies ontdekt zijn in de regio. De laatste afgelopen maart in Cavalaire-sur-Mer, vlak bij de mondaine badplaats.
De mier is berucht omdat een steek van de angel een heel brandend gevoel kan geven. "Sommige mensen omschrijven de sensatie zelfs als die van een elektrische schok", aldus insectoloog Peter Berx. Bovendien kan dat gevoel ook nog gevolgd worden door ernstige onstekingsreacties. Zo erg dat ze zelfs blindheid bij huisdieren tot gevolg kunnen hebben.
Dat de mieren ook nog eens een bedreiging vormen voor inheemse insectensoorten, zoals de lokale mieren, was voldoende aanleiding voor de autoriteiten om de bevolking te vragen uit te kijken naar de mier. Ook gaat er een bestrijdingsplan van start.
Een terechte beslissing, vindt Berx. "Mieren hebben de gewoonte om eender waar ter wereld dominant te zijn in een ecosysteem. Het zijn predatoren, eten vooral insecten op en berokkenen veel schade aan inheemse insectenpopulaties. Zo verstoren ze de voedselketen."
De 'Europese' dwergvuurmier behoort tot dezelfde familie als de invasieve soorten in de Verenigde Staten, die daar bijzonder schadelijk zijn voor de biodiversiteit, vooral dan door de grote nesten die ze maken. "De soort die in Frankrijk is teruggevonden is kleiner, maar heeft ook een steek die duidelijk voelbaar is. Ze hebben de naam 'vuurmier' zeker niet gestolen."
Mieren klonen zichzelf
De vraag is nu of de mierensoort ook de oversteek kan maken richting Belgische grens. Iets waar Berx zijn twijfels bij heeft, zeker als de mier het op eigen kracht moet doen. "In tegenstelling tot veel andere mierensoorten plant de dwergvuurmier zich niet vaak voort in de lucht, waarbij vliegende mieren van verschillende nesten paren en door de wind eventjes meegenomen kunnen worden."
"Deze mier plant zich ook voort door kloning, van de koninginnen en de mannetjes, en kweekt werksters door paring tussen die koninginnen en de mannetjes. Ze zijn als soort dus niet heel mobiel."
Wat wel zou kunnen, is dat we ze onbewust een handje zouden helpen. "De dwergvuurmier is waarschijnlijk tot in Frankrijk geraakt in een bloempot. Als ze ergens in een serre of boomkwekerij terechtkomen en zich verschuilen in een bloempot, bestaat het risico dat ze tot bij ons geraken."
Gelukkig zullen we dan geholpen worden door ons wisselvallige en niet al te warm klimaat. "Dit is een tropische soort. De kans is dus klein dat ze in de buitenlucht kan overleven in België. Maar, net zoals de faraomier, kunnen ze wel gedijen in een serre of een huis, waar ze beschermd zijn voor de koude winter."
En wat als je deze zomer naar Saint-Tropez trekt en geen zin hebt in een steek van de 'elektrische mier'? "Simpel, kom niet in de buurt", lacht Berx. Al beseft hij ook dat dat soms een uitdaging is, omdat ze volgroeid niet groter is dan 1,5 millimeter. In tegenstelling tot hun Amerikaanse verwanten bouwen ze ook geen grote heuvels, maar wonen ze meer in ondergrondse tunnels.
"Een andere tip die ik kan geven, is lange kledij dragen. Schoenen aantrekken, je broek in je kousen steken, dat soort zaken. Al is dat natuurlijk moeilijk te combineren met een dagje zonnen op het strand."
