Julia Ghysels blaast je omver als rouwende moeder

Een Theo d'Or (de belangrijkste Nederlandse theaterprijs) winnen, het is weinig Vlaamse acteurs gegeven. 

Maar Julia Ghysels (34), als vast lid verbonden aan het Nederlandse gezelschap Het Zuidelijk Toneel, deed het vorig najaar. Voor haar rol van "getroebleerde godin" in 'Holly goosebumps' kreeg ze de Theo d'Or voor de meest indrukwekkende bijrol in het seizoen 2024-2025. 

Wie bij ons de gevangenisreeks 'Gent West' (2017-2018) bekeek, herkent haar misschien. Eerder dit seizoen was ze al te zien in 'Byzantium' van Het Zuidelijk Toneel en Abattoir Fermé. 

In 'Saved game' speelt Julia Ghysels een moeder die haar zoon Tommy verloren is in een auto-ongeluk dat ze zelf veroorzaakte. Zelf verloor de actrice haar vader 10 jaar geleden. Nu probeert zij (haar personage krijgt geen naam) verder te gaan met haar leven, hoe moeilijk dat ook is. Om toch op een of andere manier nog bij haar zoon te komen, verdiept ze zich in de computergame die hij altijd speelde. 

Voor al wie ooit al een dierbare verloren is, is deze monoloog pijnlijk herkenbaar. 

Zo echoot Ghysels de clichématige zinnen die mensen goedbedoeld uitspreken om je te troosten. Iedereen kent ze: "Je moet het tijd geven", "Werken is nog het beste", "Je moet je gedachten verzetten". Als een dolk gaan die woorden door je hart. En tegelijk besef je dat je zelf niet altijd iets beters weet te verzinnen.

De tekst van acteur (en hier ook regisseur) Peter Seynaeve komt binnen. Al zit lang niet alles in de woorden. 'Saved game' drijft ook op wat onuitgesproken blijft, op de onmacht die gepaard gaat met rouw. 

Zo komen we te weten dat er telkens zout in de wonde gestrooid wordt wanneer haar bazin haar na de dagtaak thuis afzet. "Iedere dag rijden we voorbij de plek waar het gebeurd is, de plek waar mijn leven is gekanteld, waar de tijd stil heeft gestaan", zegt ze. De zinnen klinken bedrieglijk eenvoudig, de impact ervan is zwaar. 

Zelf ben ik lang geen fan geweest van monologen. Ik ben vooral benieuwd naar de interactie en dynamieken die ontstaan op een podium. 

Maar Ghysels wilde ik heel graag eens live aan het werk zien, en ik kan je garanderen: in 'Saved game' vergeet je al snel dat je naar een monoloog zit te kijken. 

Ghysels slaagt erin om in enkele seconden een totaal ander personage te worden. Zo speelt ze haar bazin (in een sappig Amerikaans), een verzuurde buurman, haar echtgenoot... en zelfs een helderziende. Die is door haar man ingehuurd om contact te leggen met Tommy – of hoe rouw vele gedaanten kan aannemen.

Als een kameleon verandert ze van 'speelkleur': door een accent dat ze zich aanmeet, soms zelfs met 1 oogopslag of door achter een bureaustoel te kruipen. 

Ghysels is bijzonder indrukwekkend op een podium. Ze zuigt de aandacht naar zich toe met haar bijna hypnotiserende manier van acteren. Op een bepaald moment lijken haar sprekende ogen bijna uit hun kassen te springen. Haar acteerprestatie is angstaanjagend, betoverend en soms lachwekkend, maar wordt nooit karikaturaal. 

Aan een hoog tempo bespeelt ze alle registers van het acteerpalet: van intiem naar groots, van humoristisch tot diep tragisch.

Ze schittert in deze moederrol. De passages die zich midden in de nacht afspelen (wanneer ze al urenlang gegamed heeft op de kamer van haar zoon) hakken er stevig in. Dit is de aan waanzin grenzende machteloosheid van een moeder die haar zoon verloren is in zijn meest rauwe vorm. En daar word je als toeschouwer heel stil van. 

De gevarieerde speelstijl van Ghysels werkt in deze monoloog bezwerend. Samen met haar lijk je haar demonen te bevechten en word je meegesleurd in de golvende bewegingen van de rouw. Zeker in combinatie met de 'zoemende' soundscape die je de hele tijd op de achtergrond hoort. 

Dankzij dat geluid en verschillende kleine plotwendingen hangt er  steeds een ongemakkelijke spanning in de lucht, waardoor je op het puntje van je stoel blijft zitten. 

Deze monoloog verveelt geen moment en dat is de verdienste van de betoverende zeggingskracht en lichaamstaal van Ghysels. In haar oversized trui, uitgewoonde joggingbroek en op slippers zie je een moeder die het niet meer de moeite vindt om voor zichzelf te zorgen. En die zich in de kamer van haar zoon volpropt met chips en ijsthee. 

En toch schijnt er, ondanks de zware thematiek, een lichtje aan het einde van de tunnel.

Je wordt naar huis gestuurd met het mantra: "Laat los, vergeet, hou bij". En de meest breekbare versie van 'Love me do' van The Beatles die je mogelijk ooit gehoord hebt.